Ngày 26/10, Quốc hội dự kiến nghe Tờ trình về dự án Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC và CNCH). Điểm nhấn lớn nhất của dự thảo là đề xuất bãi bỏ ba thủ tục hành chính lớn, chuyển mạnh mẽ từ phương thức tiền kiểm sang hậu kiểm.
Theo quy định hiện hành, một công trình thuộc diện thẩm định thiết kế PCCC phải trải qua hai khâu kiểm soát: thẩm định thiết kế trước khi thi công và kiểm tra công tác nghiệm thu trước khi sử dụng. Nhận thấy hai thủ tục này có nội dung kiểm soát trùng lặp, trong dự thảo Luật PCCC và CNCH lần này, Bộ Công an đề xuất bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu của cơ quan công an. Chủ đầu tư sẽ tự thực hiện nghiệm thu, khai báo trên cơ sở dữ liệu về PCCC, CNCH và truyền tin báo cháy trước khi vận hành.
Bộ Công an cho biết việc này giúp chủ đầu tư giảm được thời gian, rút ngắn tiến độ để đưa công trình vào khai thác, sử dụng, đồng thời cũng cắt giảm thời gian, nguồn lực của cơ quan quản lý nhà nước.
Diễn tập PCCC tại Ocean Park Gia Lâm, Hà Nội năm 2025. Ảnh: Phạm Chiểu
Hai thủ tục khác cũng được đề xuất xóa bỏ là cấp phép trước khi lưu thông đối với phương tiện PCCC, vật liệu ngăn cháy và bỏ thủ tục xin phục hồi hoạt động.
Thay vì chờ giấy phép lưu thông, các sản phẩm PCCC sẽ được quản lý trực tiếp theo Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa. Theo Bộ Công an, từ ngày 1/7/2025 đến tháng 9/2026, toàn quốc đã tiếp nhận khoảng 509 hồ sơ đề nghị cấp phép qua Cổng dịch vụ công của Bộ Công an, cấp 172 giấy phép. Năng lực thử nghiệm trong nước đã hình thành với 19 tổ chức, 21 phòng, cơ sở thử nghiệm phương tiện PCCC và CNCH, tạo nền tảng cho phương thức quản lý mới.
Đối với các cơ sở bị đình chỉ, sau khi khắc phục xong vi phạm, người đứng đầu được chủ động cho hoạt động trở lại và gửi báo cáo bằng văn bản cho cơ quan quản lý mà không cần chờ quyết định phục hồi như trước.
Bộ Công an khẳng định cắt giảm thủ tục không đồng nghĩa với việc nới lỏng an toàn. Dự thảo luật sẽ tăng cường cơ chế hậu kiểm thực tế dựa trên mức độ rủi ro của từng cơ sở, đồng thời bổ sung hành vi "nghiệm thu PCCC không đúng quy định" vào danh mục bị nghiêm cấm. Tổ chức, cá nhân vi phạm sẽ phải đối mặt với các chế tài hành chính hoặc xử lý hình sự tùy theo mức độ.
Để thích ứng với quy định mới dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/3/2027, các chủ đầu tư và doanh nghiệp cần lưu ý thi công đúng thiết kế đã thẩm duyệt, cập nhật đầy đủ thông tin lên cơ sở dữ liệu quốc gia và lưu trữ hồ sơ nghiệm thu nghiêm túc tại cơ sở. Quá trình vận hành, việc duy trì hệ thống kỹ thuật an toàn, không tự ý cơi nới hay thay đổi công năng là nghĩa vụ bắt buộc của người đứng đầu cơ sở.
Việt An