Đề xuất giảm thuế xuất khẩu phân bón từ 5% xuống 0%

Nguồn ảnh: Tiền Phong

Xuất khẩu phân bón đạt gần 1,2 tỷ USD chỉ trong 9 tháng, nhưng doanh nghiệp vẫn đối mặt với sức ép dư cung, chi phí đầu vào cao và bất lợi về thuế khi cạnh tranh trên thị trường quốc tế. 'Không bao che cán bộ phiền hà doanh nghiệp, dù đó là ai' Xuất khẩu phân bón nửa năm đạt gần 1 tỷ USD, cơ hội lậ...

Bộ Tài chính vừa gửi Bộ Tư pháp thẩm định dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 26 của Chính phủ về Biểu thuế xuất khẩu, Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi và các danh mục, mức thuế liên quan. Trong đó, đáng chú ý là đề xuất giảm thuế xuất khẩu đối với 3 mặt hàng phân bón gồm urê, supe lân và kali sulphat (SOP) từ 5% xuống 0%, nhằm tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp xuất khẩu phân bón.

Việc áp thuế với một số mặt hàng phân bón xuất khẩu khiến doanh nghiệp chịu áp lực khi cạnh tranh.

Theo số liệu từ Cục Hải quan, trong 9 tháng năm nay, Việt Nam xuất khẩu khoảng 2,2 triệu tấn phân bón, thu về gần 1,2 tỷ USD, tăng 31,6% về lượng và 69% về trị giá so với cùng kỳ năm trước. Dù vậy, mặt hàng xuất khẩu tỷ USD của Việt Nam vẫn đối mặt với không ít rào cản về chi phí và chính sách thuế.

Trao đổi với PV Tiền Phong, bà Nguyễn Thị Hiền - Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Phân bón Dầu khí Cà Mau (Đạm Cà Mau) - cho biết, nhu cầu urê trong nước hiện vào khoảng 1,6-1,8 triệu tấn/năm, trong khi công suất của 4 nhà máy trong nước vào khoảng 2,6 triệu tấn. Phần dư có thể lên tới 800.000-1 triệu tấn/năm.

Cùng với đó, các doanh nghiệp vẫn phải cạnh tranh với lượng urê nhập khẩu, mỗi năm khoảng 309.000-400.000 tấn từ Trung Quốc, Indonesia với giá thấp.

Theo bà Hiền, hầu hết các nước xuất khẩu urê hiện nay đều áp thuế suất 0%, trong khi urê của Việt Nam vẫn chịu thuế xuất khẩu 5%, điều này khiến sản phẩm trong nước bất lợi về giá và giảm sức cạnh tranh.

Với phân NPK, doanh nghiệp còn chịu thuế nhập khẩu khi mua phân lân (P) và phân kali (K) làm nguyên liệu; đến khi phối trộn với urê thành sản phẩm để xuất khẩu, NPK lại chịu thêm thuế xuất khẩu 5% nữa nên càng khó cạnh tranh.

“Việc giảm thuế xuất khẩu trong bối cảnh này là cần thiết để tăng sức cạnh tranh cho các sản phẩm trong nước đang dư cung, nhằm giúp nhà máy duy trì hoạt động liên tục”, bà Hiền nói.

Với mặt hàng supe lân, ông Đỗ Đức Hùng - Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Vật tư Nông sản (Apromaco) - cho rằng chính sách hiện hành tạo ra chênh lệch đáng kể: Một số loại phân bón được hưởng thuế xuất khẩu 0%, supe lân vẫn chịu thuế 5%. Supe lân Việt Nam kém cạnh tranh so với hàng Trung Quốc và sản phẩm từ các nước không đánh thuế xuất khẩu, gây áp lực tồn kho, buộc doanh nghiệp giảm sản lượng, lao động.

Ông Phùng Hà - Chủ tịch Hiệp hội Phân bón Việt Nam - cho biết nhiều nước sản xuất, xuất khẩu urê như Trung Quốc, Indonesia, Malaysia và Brunei không áp thuế xuất khẩu. Hiệp hội Phân bón Việt Nam cho rằng cần sớm điều chỉnh chính sách thuế xuất khẩu, nhằm cần tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiêu thụ lượng hàng dư thừa, đồng thời bảo đảm nguồn cung phân bón cho thị trường trong nước.

Bộ Tài chính vừa gửi Bộ Tư pháp thẩm định dự thảo sửa đổi Nghị định số 26, trong đó đề xuất hạ thuế xuất khẩu từ 5% xuống 0% đối với ba mặt hàng gồm urê, supe lân và kali sulphat. Dù 9 tháng đầu năm ghi nhận kim ngạch xuất khẩu phân bón đạt gần 1,2 tỷ USD với 2,2 triệu tấn, ngành sản xuất nội địa vẫn đang chịu áp lực dư cung lớn. Việc điều chỉnh chính sách thuế được xem là giải pháp cấp thiết nhằm tháo gỡ khó khăn về đầu ra cho các doanh nghiệp. Theo đại diện Tổng Công ty Phân bón Dầu khí Cà Mau, năng lực sản xuất urê trong nước hiện đạt khoảng 2,6 triệu tấn mỗi năm, vượt xa nhu cầu nội địa vốn chỉ dao động từ 1,6 đến 1,8 triệu tấn. Lượng hàng dư thừa từ 800.000 đến 1 triệu tấn buộc phải tìm đường xuất khẩu, song mức thuế 5% hiện hành lại khiến sản phẩm Việt Nam lép vế trước nguồn hàng giá rẻ được hưởng thuế 0% từ Indonesia và Trung Quốc. Bên cạnh đó, việc phân NPK chịu thêm thuế đầu vào lẫn thuế xuất khẩu càng làm gia tăng gánh nặng chi phí nguyên liệu. Tình trạng tương tự cũng xảy ra với mặt hàng supe lân khi mức thuế 5% gây chênh lệch bất lợi, dẫn đến nguy cơ tồn kho kéo dài và buộc doanh nghiệp phải thu hẹp sản xuất. Đại diện Hiệp hội Phân bón Việt Nam nhận định các quốc gia xuất khẩu lớn trong khu vực như Malaysia, Brunei hay Trung Quốc đều duy trì thuế suất 0% để trợ lực cho ngành công nghiệp nội địa. Do đó, việc sớm ban hành biểu thuế mới sẽ tạo tiền đề quyết định giúp doanh nghiệp giải phóng hàng tồn, ổn định việc làm và nâng cao vị thế trên thị trường quốc tế.