Sáng 26.10, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XVI, thừa ủy quyền Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang trình bày tờ trình về dự thảo luật Định danh và xác thực điện tử.
Đây là lần đầu tiên các quy định về định danh và xác thực điện tử được luật hóa; trước đó mới chỉ được quy định trong Nghị định 69/2024 và Nghị định 320/2026.
Đáng chú ý, tại dự thảo luật, Chính phủ đề xuất mở rộng nhóm đối tượng phải định danh điện tử, gồm 5 nhóm: cơ quan, tổ chức, cá nhân; sản phẩm, hàng hóa, tài sản vật chất và đối tượng vật chất khác; cơ sở dữ liệu, tệp dữ liệu, hình ảnh, âm thanh, video, ứng dụng, phần mềm và các dịch vụ số; sự kiện, giao dịch, hành vi; địa điểm và không gian.
Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang
ẢNH: GIA HÂN
Đồng thời, giao Chính phủ quy định việc định danh, xác thực điện tử đối với đối tượng thuộc lĩnh vực quân sự, quốc phòng, cơ yếu.
Dự luật cũng quy định nguyên tắc thu thập dữ liệu tối thiểu, không thu thập lại dữ liệu đã có; nghiêm cấm sử dụng sinh trắc giả, hình ảnh giả tạo bằng công nghệ hoặc gian lận công nghệ khác để tạo lập, giả mạo danh tính điện tử.
Về mô hình xác thực điện tử, dự thảo luật quy định mọi đối tượng đã được tạo lập danh tính điện tử và cấp mã định danh theo quy định của luật là đối tượng xác thực điện tử; đồng thời thiết lập 3 mô hình thực hiện hoạt động xác thực điện tử, gồm: mô hình xác thực tập trung, mô hình xác thực trung gian và mô hình xác thực độc lập.
Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Lê Tấn Tới cho biết, cơ bản nhất trí với đối tượng định danh điện tử tại điều 7 và thấy rằng quy định mở rộng đối tượng định danh điện tử sang thực thể vật chất và đối tượng phi vật chất là phù hợp xu thế.
Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng, phạm vi đối tượng định danh điện tử tại điều 7 quá rộng, nên đề nghị thu hẹp hoặc phân định rõ danh mục bắt buộc và danh mục khuyến khích thực hiện.
Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị cân nhắc tính khả thi khi định danh các đối tượng phi vật chất như tệp dữ liệu, ứng dụng, sự kiện, hành vi; đánh giá kỹ nguy cơ lộ lọt thông tin đối với đối tượng định danh chứa đựng bí mật nhà nước, bí mật kinh doanh.
Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Lê Tấn Tới
ẢNH: GIA HÂN
Bên cạnh đó, ủy ban cũng cơ bản nhất trí với quy định về danh tính điện tử, mã định danh từ điều 11 đến điều 19 dự thảo luật. Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng việc giao cơ quan chuyên ngành hoặc tổ chức cung cấp dịch vụ tự quyết định các trường thông tin thu thập dễ dẫn đến lạm dụng, xâm phạm quyền riêng tư.
Do đó, đề nghị bổ sung quy định khung về các trường thông tin được phép thu thập; giao Chính phủ quy định giới hạn các trường thông tin, ban hành khung tiêu chuẩn kỹ thuật và quán triệt nguyên tắc thu thập tối thiểu để bảo vệ quyền của chủ thể dữ liệu.
Cơ quan thẩm tra cũng nhất trí với chính sách xã hội hóa, cho phép các tổ chức đủ điều kiện tham gia cung cấp dịch vụ định danh và xác thực điện tử.
Tuy nhiên, có ý kiến đề nghị cơ quan nhà nước phải ban hành khung tiêu chuẩn kỹ thuật tối thiểu và chuẩn dữ liệu dùng chung để tránh đầu tư dàn trải, thiếu tập trung, thiếu đồng bộ.
Đồng thời, bổ sung quy định cụ thể về trách nhiệm pháp lý và cơ chế bồi thường thiệt hại của tổ chức cung cấp dịch vụ khi để xảy ra sự cố lộ lọt dữ liệu hoặc định danh, xác thực sai lệch.