
Ảnh ghép: NHẬT PHƯỚC
Dự thảo luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) sẽ được trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp thứ 2 tới.
Đề xuất cho phép cá nhân người lao động trực tiếp tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung
Đáng chú ý, tại dự luật, Bộ Nội vụ - cơ quan chủ trì soạn thảo đã có đề xuất sửa đổi, bổ sung quy định về bảo hiểm hưu trí bổ sung.
Luật Bảo hiểm xã hội hiện hành quy định bảo hiểm hưu trí bổ sung là loại hình bảo hiểm mang tính chất tự nguyện theo nguyên tắc thị trường nhằm bổ sung cho chế độ hưu trí trong bảo hiểm xã hội bắt buộc, có cơ chế tạo lập quỹ từ đóng góp của người sử dụng lao động hoặc của người sử dụng lao động và người lao động.
Còn tại dự luật, Bộ Nội vụ cho rằng trước Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người lao động được tham gia trực tiếp vào quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung. Tuy nhiên, đến Luật BHXH năm 2024 không cho phép người lao động trực tiếp tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung như quy định trước đây.
Quy định trên theo Bộ Nội vụ phát sinh vướng mắc và ảnh hưởng đến quyền lợi người lao động trước đây tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung.
Do vậy, để đảm bảo quyền lợi cho người lao động, dự luật sửa đổi quy định tại luật hiện hành theo hướng cho phép cá nhân người lao động được trực tiếp tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung trên cơ sở tự nguyện mà không nhất thiết phải thông qua người sử dụng lao động.
Việc sửa đổi, bổ sung này sẽ đưa về tương tự như quy định trước đây tại Luật BHXH năm 2014.
Về nội dung này, trong dự thảo thẩm tra, Ủy ban Văn hóa và Xã hội thấy rằng dự luật bổ sung đối tượng chỉ gồm người lao động tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung là chưa phù hợp với quan điểm đã được lựa chọn khi xây dựng Luật BHXH năm 2024.
Đồng thời, Chính phủ chưa làm rõ đầy đủ hiệu quả thực hiện chính sách bảo hiểm hưu trí bổ sung trong thời gian qua.
Bên cạnh đó, theo thông tin Bộ Tài chính cung cấp trong quá trình thẩm tra, số người tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung theo hình thức chỉ riêng người lao động tham gia (theo quy định của pháp luật về bảo hiểm hưu trí bổ sung trước đây) là rất ít, chưa tới 100 người.
Do đó trong điều kiện thông tin và đánh giá tác động chưa đầy đủ, đề nghị Chính phủ giữ nguyên quy định này tại Luật BHXH hiện hành.
Theo đó không quy định trường hợp chỉ gồm người lao động tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung nhằm tránh tình trạng lợi dụng quy định này để huy động vốn đầu tư từ người lao động.
Hoặc trốn tránh, giảm các nghĩa vụ về giảm trừ thuế thu nhập cá nhân, miễn thuế khi nhận lương hưu, không minh bạch trong kê khai tài sản, thu nhập cá nhân.
Bổ sung quy định chuyển tiếp về mức lương hưu với một số nhóm người lao động
Dự luật cũng sửa đổi, bổ sung quy định về mức đóng, phương thức và thời hạn đóng bảo hiểm xã hội của người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện.
Theo đó, dự thảo sửa đổi, bổ sung khoản e Điều 36 Luật BHXH năm 2024 theo hướng thời điểm đóng BHXH tự nguyện của người lựa chọn phương thức đóng một lần cho những năm còn thiếu để hưởng lương hưu là tháng người lao động đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định.
Nội dung này để bảo đảm thống nhất về thời điểm hưởng lương hưu với tất cả các nhóm đối tượng.
Bên cạnh đó dự luật cũng bổ sung quy định chuyển tiếp về mức lương hưu đối với một số nhóm người lao động tham gia BHXH trước thời điểm luật sửa đổi có hiệu lực.
Gồm: người lao động làm việc theo hợp đồng không xác định thời hạn hoặc hợp đồng từ đủ một tháng trở lên, cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang, người đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, trừ một số trường hợp, cùng các chức danh quản lý doanh nghiệp, đại diện phần vốn và một số chức danh quản lý trong hợp tác xã theo quy định.
Theo dự luật, người lao động kể trên có thời gian đóng BHXH bắt buộc từ đủ 20 năm trở lên sẽ được hưởng mức lương hưu hằng tháng thấp nhất bằng mức tham chiếu tại thời điểm giải quyết chế độ hưu trí.
Tại Luật BHXH hiện hành đã giảm thời gian đóng tối thiểu để hưởng lương hưu từ 20 năm xuống 15 năm, với điều kiện người lao động đủ tuổi nghỉ hưu và một số trường hợp khác.
Mức hưởng cụ thể vẫn phụ thuộc vào thời gian tham gia và tiền lương làm căn cứ đóng BHXH hằng tháng.
Dự thảo quy định sổ BHXH được cấp bằng bản điện tử. Sổ BHXH bằng bản giấy được cấp khi người tham gia BHXH yêu cầu và có giá trị pháp lý như bản điện tử.
Để đảm bảo quyền lợi của người thụ hưởng, Chính phủ cũng bổ sung quy định về trách nhiệm của người thụ hưởng, người sử dụng lao động và cơ quan BHXH trong nộp, giải quyết hồ sơ hưởng chế độ BHXH chậm so với thời hạn quy định.
Theo quy định hiện hành, người sử dụng lao động có trách nhiệm đăng ký tham gia BHXH và lập hồ sơ để người lao động được giải quyết các chế độ bắt buộc.
Dự thảo bổ sung yêu cầu nộp hồ sơ đề nghị hưởng chế độ đúng thời hạn. Nếu nộp muộn, người sử dụng lao động phải có văn bản giải trình gửi cơ quan BHXH khi nộp hồ sơ.
Với trường hợp nộp hồ sơ quá hạn gây thiệt hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của người thụ hưởng, người sử dụng lao động phải bồi thường theo quy định pháp luật, trừ khi thiệt hại xuất phát từ lỗi của người thụ hưởng chế độ BHXH.
Ban Tổ chức Trung ương đã có hướng dẫn chi tiết về xác định cơ cấu, tỉ lệ ngạch công chức trong các cơ quan của Đảng, MTTQ Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội.