Sáng 19/10, Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng, thừa ủy quyền Thủ tướng, trình Quốc hội dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi). Một trong những điểm mới của dự luật là tăng mức tiền đặt trước đối với người tham gia đấu giá quyền sử dụng đất.
Theo đề xuất, trường hợp đấu giá quyền sử dụng đất để Nhà nước giao đất ở cho cá nhân, tiền đặt trước tối thiểu bằng 20% và tối đa 50% giá khởi điểm, thay vì mức 5-20% áp dụng chung đối với tài sản đấu giá theo quy định hiện hành. Quy định nhằm hạn chế tình trạng "cò mồi" hoặc người không có nhu cầu mua thực sự tham gia đấu giá để trục lợi.
Khi khoản tiền đặt trước tăng lên, người tham gia sẽ phải cân nhắc kỹ hơn về khả năng tài chính và nhu cầu thực tế trước khi trả giá. Chính phủ kỳ vọng biện pháp này sẽ hạn chế tình trạng trả giá cao rồi bỏ cọc, gây xáo trộn thị trường và ảnh hưởng đến kết quả đấu giá.
Đề xuất được xây dựng trên cơ sở thể chế hóa Nghị quyết 66 năm 2026 của Chính phủ về xử lý khó khăn, vướng mắc trong đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất ở theo Luật Đất đai.
Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng thừa ủy quyền Thủ tướng trình Quốc hội dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi). Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội
Ngoài việc tăng tiền đặt trước, dự luật bổ sung biện pháp xử lý người trúng đấu giá quyền sử dụng đất nhưng không thực hiện nghĩa vụ thanh toán. Theo Điều 56 dự thảo, người trúng đấu giá trong trường hợp Nhà nước giao đất, cho thuê đất nhưng vi phạm nghĩa vụ thanh toán, dẫn đến quyết định phê duyệt kết quả đấu giá bị hủy, có thể bị cấm tham gia đấu giá quyền sử dụng đất trên phạm vi toàn quốc từ 6 tháng đến 5 năm, tùy tính chất, mức độ vi phạm.
Người trúng đấu giá có hành vi vi phạm pháp luật dẫn đến kết quả đấu giá bị hủy cũng không được nhận lại khoản tiền đặt cọc.
Dự luật còn bổ sung quy định người đã nộp hồ sơ, tiền đặt trước hợp lệ và tham dự phiên đấu giá được coi là đồng ý trả giá ít nhất bằng giá khởi điểm. Quy định nhằm hạn chế tình trạng đăng ký tham gia nhưng không có nhu cầu mua thực sự, ảnh hưởng đến quá trình tổ chức và xác định kết quả đấu giá.
Thẩm tra dự luật, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội lưu ý mức tiền đặt trước tối đa 50% giá khởi điểm là tương đối cao, có thể ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận đấu giá, làm tăng chi phí vốn và giảm mức độ cạnh tranh.
Cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ bổ sung số liệu về tình trạng người tham gia trả giá cao nhưng không thực hiện nghĩa vụ thanh toán, đồng thời đánh giá hiệu quả của việc tăng tiền đặt trước trong ngăn ngừa vi phạm.
Ủy ban cũng đề nghị làm rõ căn cứ lựa chọn khoảng 20-50% và tiêu chí xác định mức tiền đặt trước cụ thể trong khoảng này. Mục tiêu là nâng trách nhiệm của người tham gia, hạn chế tình trạng bỏ cọc nhưng không tạo rào cản quá lớn đối với người có nhu cầu mua đất thực sự.
Bắt buộc đấu giá trực tuyến với một số tài sản công
Dự luật đề xuất bắt buộc đấu giá trực tuyến đối với một số nhóm tài sản, gồm tài sản kết cấu hạ tầng, tài sản của dự án sử dụng vốn nhà nước và tài sản công tại cơ quan, tổ chức, đơn vị, trừ một số trường hợp ngoại lệ.
Quy định này cũng áp dụng với tài sản được xác lập quyền sở hữu toàn dân có tổng giá khởi điểm từ 200 triệu đồng trở lên trong một cuộc đấu giá và một số trường hợp đấu giá quyền sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư.
Về nội dung này, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị làm rõ căn cứ lựa chọn ngưỡng 200 triệu đồng, đồng thời có biện pháp ngăn chặn việc chia nhỏ tài sản hoặc xác định giá khởi điểm không phù hợp nhằm né tránh quy định bắt buộc đấu giá trực tuyến.
Một điểm mới khác là dự luật bổ sung chương riêng về đấu giá tài sản thuộc sở hữu của tổ chức, cá nhân tự nguyện lựa chọn bán thông qua đấu giá. Theo đó, chủ sở hữu có thể thỏa thuận về trình tự, thủ tục, linh hoạt lựa chọn hình thức và phương thức đấu giá phù hợp.
Dự luật cũng cho phép tổ chức hành nghề đấu giá hợp tác với các tổ chức đấu giá trong và ngoài nước, nhằm tạo cơ sở pháp lý đầy đủ, thống nhất và phù hợp với thông lệ quốc tế.
Theo chương trình dự kiến, Quốc hội sẽ thảo luận tại hội trường về dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) ngày 2/11 và xem xét thông qua tại kỳ họp này.
Sơn Hà