Đệm dính lấy cảm hứng từ chân tắc kè

Một tấm đệm keo siêu mỏng, chỉ dày tương đương một chiếc thẻ tín dụng, vừa gây chú ý nhờ khả năng giữ chắc vật thể nặng hơn 300kg trên bức tường kính trơn láng. Thành quả này đến từ đội ngũ chuyên gia thuộc Đại học Massachusetts, Mỹ, khi họ tìm cách mô phỏng cơ chế bám tường đặc biệt của loài tắc kè. Điều đáng nói là bề mặt được dán gần như không để lại dấu vết, mở ra cách gắn vật dụng tiện lợi hơn mà không cần khoan, bắt vít hoặc sử dụng keo truyền thống. Phát minh mang tên Geckskin, lấy cảm hứng trực tiếp từ cấu tạo bàn chân tắc kè, vốn nổi tiếng với khả năng bám chắc trên nhiều bề mặt thẳng đứng. Nhóm nghiên cứu đã sử dụng vật liệu nhân tạo để bắt chước đồng thời phần da mềm mại và hệ thống dây chằng hỗ trợ chuyển động trong chân tắc kè. Sự kết hợp này giúp tấm đệm vừa tạo lực bám đủ lớn, vừa phân bổ lực hợp lý, nhờ đó vật được giữ ổn định mà bề mặt phía sau không bị tổn hại. Trong tự nhiên, một con tắc kè chỉ nặng khoảng 140g nhưng vẫn có thể mang theo vật nặng đến 4kg khi di chuyển trên tường mà không bị rơi. Khả năng đặc biệt ấy từ lâu đã trở thành nguồn cảm hứng cho các nhà khoa học muốn tạo ra những vật liệu bám dính mạnh, linh hoạt và dễ tháo gỡ. Geckskin không sao chép nguyên trạng bàn chân tắc kè, nhưng tái hiện những nguyên lý quan trọng giúp loài vật này bám chắc trên bề mặt dựng đứng. Kết quả thử nghiệm cho thấy một vật thể nặng hơn 300kg có thể được gắn vào bức tường kính bằng tấm đệm cực mỏng này. Con số ấy đặc biệt ấn tượng khi đặt cạnh kích thước khiêm tốn của Geckskin, bởi tấm dính không cần chiếm nhiều diện tích vẫn tạo ra lực giữ đáng kể. Khả năng này cho thấy những vật liệu lấy cảm hứng sinh học có thể giải quyết các yêu cầu thực tế mà những loại keo thông thường khó đáp ứng. Một thử nghiệm dễ hình dung hơn được thực hiện với chiếc TV kích thước 42 inch, khi thiết bị được dán thẳng lên tường bằng Geckskin mà không gặp khó khăn đáng kể. Cách lắp đặt này giúp hình dung rõ tiềm năng sử dụng của sản phẩm trong gia đình, văn phòng hoặc những không gian cần hạn chế khoan đục. Người dùng có thể treo thiết bị lên bề mặt phù hợp, đồng thời giảm nguy cơ để lại vết hằn hoặc dấu keo sau khi tháo xuống. Theo thông cáo báo chí được đăng trên website UMass.edu, các chuyên gia kỳ vọng công nghệ này sẽ hỗ trợ sản xuất những tấm dính có giá thành thấp hơn trong tương lai. Nếu mục tiêu ấy đạt được, vật liệu bám dính mạnh không còn chỉ phục vụ các thử nghiệm đặc biệt mà có thể xuất hiện trong nhiều nhu cầu sử dụng hằng ngày. Điểm hấp dẫn nằm ở khả năng kết hợp giữa lực dính cao, thiết kế mỏng, bề mặt sạch và cách dùng tương đối đơn giản. Geckskin còn có thể được tái sử dụng hàng trăm lần, một đặc điểm khiến nó khác biệt so với nhiều loại băng keo hoặc chất kết dính chỉ dùng một lần. Việc tái sử dụng nhiều lần giúp giảm lượng vật liệu phải thay mới, đồng thời phù hợp với những tình huống người dùng thường xuyên thay đổi vị trí của đồ vật. Tấm dính cũng không để lại dấu hằn trên bề mặt trong quá trình thử nghiệm, qua đó hạn chế tổn thương đối với tường kính hoặc các bề mặt nhẵn khác. Từ bàn chân nhỏ bé của tắc kè đến tấm đệm đủ sức giữ vật nặng hơn 300kg, Geckskin cho thấy thiên nhiên có thể gợi ý những hướng thiết kế giàu tính ứng dụng. Thành công của Đại học Massachusetts không chỉ nằm ở lực bám, mà còn ở nỗ lực tạo ra một sản phẩm mỏng, sạch và có thể dùng lại nhiều lần. Nếu tiếp tục được hoàn thiện theo hướng giá rẻ như kỳ vọng, công nghệ này có thể thay đổi cách con người treo, cố định và di chuyển nhiều vật dụng trên bề mặt trơn láng.