Theo phương án của đơn vị thi công, khi sà lan vào vị trí, các đơn vị tiến hành neo giữ, tổ chức hạ sà lan và hệ kết cấu xuống hệ dàn chống tạm đã được chuẩn bị. Công đoạn này đòi hỏi sự phối hợp giữa hệ thống tời neo, thiết bị kích nâng thủy lực và các bộ phận kỹ thuật để kiểm soát quá trình dịch chuyển, hạ tải kết cấu.
Cầu đi bộ qua sông Sài Gòn sẽ hợp long ra sao?
Theo phương án, sà lan được lai dắt vào vị trí lắp đặt nhịp chính. (Ảnh: Đại Dũng)
Sau khi kết cấu được đưa xuống hệ chống tạm, công tác vi chỉnh vị trí được thực hiện bằng hệ thống SPMT (xe vận chuyển mô-đun tự hành). Các kỹ sư tiếp tục kiểm tra, hiệu chỉnh vị trí và sử dụng hệ thống kích, để căn chỉnh cao độ cầu nếu phát hiện sai lệch.
Khi kết cấu đạt yêu cầu, các đơn vị tiến hành lắp đặt bu lông, hàn liên kết hệ chống tạm, nhằm giữ ổn định vị trí và hình dạng của vòm thép. Đây là bước quan trọng trước khi giảm tải và tách các thiết bị hỗ trợ khỏi kết cấu cầu.
Sau khi vòm thép được cố định và đứng vững trên hệ chống tạm, các đơn vị tiếp tục hạ sà lan, tách giàn phân tải khỏi kết cấu cầu, và hạ cột chống dầm biên phía thượng nguồn.
Mô phỏng cầu đi bộ qua sông Sài Gòn sau khi hợp long. (Ảnh: Đại Dũng)
Sà lan sẽ được rút về phía hạ nguồn theo phương án thi công. Khi sà lan được đưa ra khỏi khu vực lắp đặt, các đơn vị tiếp tục ốp hoàn thiện dầm, tháo dỡ kết cấu phụ trợ và dọn dẹp, vệ sinh công trường.
Ông Nguyễn Hữu Hoàng, Giám đốc cao cấp dự án Nutifood, cho biết, hợp long là một trong những công đoạn quan trọng và phức tạp nhất của dự án, do phải đưa kết cấu thép quy mô lớn vào đúng vị trí giữa sông Sài Gòn, bảo đảm độ chính xác để kết nối với các hạng mục đã thi công ở hai bờ.
Quá trình thi công còn chịu ảnh hưởng của thủy triều, dòng chảy và thời tiết. Vì vậy, các đơn vị đã nghiên cứu dữ liệu thủy văn, tính toán thời điểm triển khai, xây dựng phương án kỹ thuật và dự phòng những tình huống có thể phát sinh.
Theo đại diện Tập đoàn Đại Dũng, hiện toàn bộ phương tiện kích nâng thủy lực, hệ thống tời neo và đội ngũ kỹ thuật đã được chuẩn bị để phục vụ công tác hợp long, bắt đầu từ 3h sáng 21/10.
Các công tác chuẩn bị hợp long khuya nay đã sẵn sàng.
Theo kế hoạch, từ 3h sẽ tháo dây xoay sà lan; xoay đúng hướng sẽ giằng cáp sà lan vào 2 trụ neo đã đóng ở phía hạ lưu.
4h-6h sẽ di chuyển vào vị trí để hạ tải, sà lan bắt đầu bơm dằn nước vào khoang để hạ độ cao.
Từ 7h - 9h, công tác định vị, hiệu chỉnh và hạ tải được triển khai....
Công trình đặc biệt nối đôi bờ sông Sài Gòn
Không chỉ gây ấn tượng với vòm thép hình lá dừa nước nặng hơn 1.400 tấn, cầu đi bộ nối đôi bờ Thủ Thiêm - Bến Bạch Đằng qua sông Sài Gòn, với kinh phí gần 1.000 tỷ đồng, do Nutifood tài trợ toàn bộ kinh phí xây dựng, còn sở hữu bệ trụ có quy mô lớn bậc nhất trong lịch sử ngành xây dựng cầu tại Việt Nam, với diện tích hơn 1.800 m².
Các hạng mục của công trình đặc biệt thi công trong điều kiện đặc biệt.
Để kiến tạo kết cấu khổng lồ nằm chìm dưới lòng sông, các kỹ sư đã phải giải những bài toán kỹ thuật đặc biệt, từ xử lý chướng ngại vật ngầm, đến triển khai giải pháp lắp ghép thùng chụp bê tông cốt thép trực tiếp dưới nước, trong điều kiện dòng chảy mạnh và thủy triều biến động.
Kỹ sư Đặng Xuân Hải - Chỉ huy trưởng công trình cầu đi bộ thuộc Tập đoàn Đạt Phương, cho biết 2 hạng mục đặc biệt nhất về mặt kỹ thuật khi thi công bệ trụ cầu đi bộ qua sông Sài Gòn là hai bệ trụ TC1 và TC2.
Bệ trụ TC1 có diện tích khoảng 800m². Riêng bệ trụ TC2 theo thiết kế kỹ thuật có tổng diện tích gần 1.800m², với chiều dài 48,5m, rộng 39m, cao 3m.
Đạt Phương đã huy động khoảng 650 tấn thép cùng hơn 7.450m³ bê tông cho riêng phần bệ trụ chính này - bao gồm cả bê tông bịt đáy.
“Đây là quy mô bệ trụ rất lớn so với nhiều công trình cầu tôi đã từng tham gia thi công. Ngay cả ở các dự án cầu dây văng lớn, diện tích bệ trụ thông thường cũng chỉ khoảng 1.500 - 1.600 m²”, ông Đặng Xuân Hải nói.
Chủ đầu tư cho biết sau khi hợp long, công trình sẽ đẩy tiến độ để cố gắng hoàn thiện ngay dịp Tết Nguyên đán 2027.
Điều khó khăn hơn là bệ trụ không nằm trên cạn mà bố trí sâu dưới mặt nước. Khi thủy triều lên mức cao nhất (đỉnh triều cường), khoảng cách từ mặt nước xuống đến đáy bệ trụ sâu gần 8m, trong khi khu vực thi công lòng sông Sài Gòn có dòng chảy mạnh.
Cũng theo ông Hải, việc đặt bệ trụ chìm dưới nước xuất phát từ yêu cầu thiết kế và kiến trúc thẩm mỹ. Nếu để một khối bê tông có diện tích lớn như vậy nhô trên mặt nước, tổng thể cây cầu sẽ trở nên nặng nề, ảnh hưởng đến cảnh quan chung. Do đó, phần bệ được thiết kế chìm để đảm bảo tính thẩm mỹ cho công trình.
Vì yêu cầu này đã khiến công tác thi công trở nên phức tạp hơn rất nhiều. Đội ngũ kỹ thuật phải tìm giải pháp thi công một kết cấu bệ trụ diện tích gần 1800m², ván khuôn thành thùng chụp cao 8m trong điều kiện mực nước sâu, dòng chảy xiết nhưng vẫn phải bảo đảm tuyệt đối về chất lượng, an toàn và tiến độ.
Đổi phương án vì tàu thuyền, cọc gỗ dưới lòng sông
Ban đầu, phương án của đơn vị tư vấn thiết kế đưa ra là sử dụng vòng vây cọc ván thép (larsen). Đây là giải pháp truyền thống đã được áp dụng tại nhiều công trình: đóng cọc ván thép quây quanh khu vực bệ trụ, xử lý các khe liên kết để hạn chế nước thấm, bơm cát, đổ bê tông bịt đáy, hút nước khô lòng hố móng, sau đó cắt đầu cọc khoan nhồi, lắp dựng cốt thép và đổ bê tông bệ trụ.
Để kiến tạo kết cấu khổng lồ nằm chìm dưới lòng sông, các kỹ sư đã phải giải những bài toán kỹ thuật đặc biệt trong điều kiện dòng chảy mạnh và thủy triều biến động.
Tuy nhiên, trong quá trình khoan cọc nhồi tại khu vực TC1 và TC2, đơn vị thi công phát hiện rất nhiều chướng ngại vật dưới lòng sông, đó là những cọc bê tông, có cả những cọc gỗ lớn đường kính tới 60cm, thuyền gỗ nằm sâu dưới sông.
Ông Hải nói thêm qua khảo sát lịch sử, khu vực này từng là bến phà, bến tàu, nên mật độ chướng ngại vật ngầm dày đặc. Có những thời điểm, từng mũi khoan phải dừng lại để xử lý vật cản trước khi tiếp tục thi công.
Chính vì vậy, nếu thi công bệ trụ TC1, TC2 bằng phương pháp hạ cọc ván thép sẽ không khả thi về mặt tiến độ và kỹ thuật, do biết chắc sẽ gặp nhiều chướng ngại vật ngầm ở dưới sông, độ sâu và mức độ phức tạp rất khó để xử lý.
“Sau khi họp bàn, tính toán kỹ lưỡng, chúng tôi chủ động đề xuất giải pháp thay đổi biện pháp thi công sang sử dụng phương án thùng chụp. Đây là sự thay đổi về biện pháp tổ chức thi công, hoàn toàn giữ nguyên kết cấu bệ trụ theo thiết kế đã phê duyệt. Phương án này đã được tư vấn giám sát và chủ đầu tư thẩm định, chấp thuận trước khi triển khai”, kỹ sư Đặng Xuân Hải cho biết.
Đặc biệt, khi chuyển sang thi công bệ TC1 phía bến Bạch Đằng, số lượng cọc cũ dưới lòng sông còn dày đặc hơn. Việc chủ động đề xuất thay đổi biện pháp thi công là quyết định then chốt giúp dự án vượt qua điểm nghẽn tiến độ.
Một điểm khác biệt cốt lõi nữa là thay vì lắp đặt hoàn chỉnh toàn bộ ván khuôn thùng chụp ở trên cạn rồi hạ chìm xuống (phương pháp truyền thống), đơn vị thi công lắp từng tấm đáy, từng tấm ván khuôn thành. Tất cả đều lắp ghép trực tiếp dưới nước, dưới sự hỗ trợ của đội thợ lặn chuyên nghiệp.
Đơn vị thi công cho biết công tác xử lý chướng ngại vật ngầm dưới lòng sông tốn nhiều thời gian và sức lực nhất. Theo đại diện Đạt Phương, ban đầu huy động 2 cần cẩu sức nâng 150 tấn để nhổ cọc, nhưng không thành công.
Phương án thay đổi và đưa hệ cẩu giá chữ A chuyên dụng lắp trên sà lan nổi, tạo ra lực nhổ tập trung lên tới 250 tấn. Đồng thời kết hợp với thợ lặn hút bùn đất quanh đầu cọc, tiến hành cắt bắt cáp dùng giá chữ A để nhổ từng đốt. Sau đó lại xói hút để hở đầu cọc, dùng giá chữ A nhổ tiếp. Toàn bộ cọc ngầm được dọn sạch, công tác khoan cọc nhồi mới tiếp tục thực hiện.