Đèn trần nhà truyền dữ liệu Internet

Những bóng đèn trần nhà thường chỉ được chú ý khi nhấp nháy gây khó chịu, nhưng tại các văn phòng ở thành phố St Cloud, bang Minnesota, Mỹ, chúng đang đảm nhiệm một vai trò khác. Thay vì chỉ chiếu sáng bàn làm việc, các bóng đèn này còn truyền dữ liệu Internet đến những máy vi tính được trang bị thiết bị tiếp nhận đặc biệt bên dưới. Công nghệ ấy biến hệ thống chiếu sáng quen thuộc thành một đường truyền dữ liệu tầm gần, mở thêm lựa chọn mới trong bối cảnh mạng vô tuyến ngày càng chịu áp lực. Cách hoạt động của hệ thống khá trực quan, dù diễn ra với tốc độ vượt xa khả năng nhận biết của mắt người trong điều kiện sử dụng thông thường. Các bóng đèn nhấp nháy cực nhanh để mã hóa thông tin, còn những thay đổi ánh sáng này diễn ra nhanh đến mức người trong phòng không nhìn thấy. Tín hiệu được gửi xuống các modem đặc biệt gắn với máy vi tính trên bàn, giúp dữ liệu Internet đi qua không gian chiếu sáng thay vì chỉ dựa vào sóng vô tuyến. Hệ thống mang tên LVX sử dụng những chùm diode phát sáng, thường gọi là LEDs, được bố trí ở phần đuôi của bóng đèn. Các LEDs truyền những thông điệp đã mã hóa đến modem chuyên dụng, tạo thành một liên kết quang học giữa thiết bị chiếu sáng phía trên và máy tính phía dưới. Mỗi modem cũng có một bóng đèn riêng để phản hồi tín hiệu tới phần đuôi bóng đèn nằm bên trên, nơi cảm biến tiếp nhận thông tin trở lại. Nhờ đường truyền hai chiều này, hệ thống không chỉ đưa dữ liệu từ Internet xuống máy tính mà còn chuyển dữ liệu phản hồi từ máy tính ngược lên mạng. Cấu trúc ấy biến một vật dụng quen thuộc trong văn phòng thành thành phần của mạng liên lạc, dù người sử dụng vẫn có thể xem nó như một bóng đèn bình thường. Điểm đáng chú ý nằm ở việc quá trình truyền dữ liệu tận dụng ánh sáng, thay vì tiếp tục dồn thêm lưu lượng vào những băng tần vô tuyến vốn đang được sử dụng rộng rãi. Thế hệ đầu tiên của hệ thống LVX được giới thiệu với tốc độ truyền dữ liệu khoảng 3 megabit/giây, gần tương đương tốc độ đường truyền DSL gia đình. Con số này cho thấy công nghệ chưa phải giải pháp thay thế mọi loại kết nối Internet, nhưng đủ để trở thành lựa chọn đáng quan tâm trong những không gian phù hợp. Đặc biệt, phương thức truyền bằng ánh sáng có thể hỗ trợ các liên lạc tầm gần, nơi nhu cầu kết nối tăng nhanh nhưng hạ tầng vô tuyến thường xuyên bị chia sẻ. Mohsen Kavehrad, kỹ sư nghiên cứu về kỹ thuật mạng quang học, nhận định phương pháp này có thể bổ sung quan trọng cho những hệ thống vô tuyến đang tồn tại. Theo ông, phổ vô tuyến phục vụ các hoạt động truyền dữ liệu tầm ngắn, trong đó có WiFi, ngày càng trở nên quá tải tại nhiều môi trường có mật độ thiết bị cao. Khi quá nhiều thiết bị cùng sử dụng những tài nguyên vô tuyến giới hạn, tốc độ kết nối có thể giảm, khiến việc truy cập mạng trở nên chậm hơn. Công nghệ LVX vì thế được kỳ vọng mở thêm những “xa lộ” liên lạc mới, phân chia bớt lưu lượng thay vì bắt mọi thiết bị cùng hoạt động trên một con đường. Tổng giám đốc LVX John Pederson cho biết một hệ thống thế hệ thứ hai dự kiến được đưa ra trong vòng một năm sau thời điểm công bố công nghệ. Phiên bản tiếp theo có thể cho phép đẩy nhanh tốc độ của các mạng WiFi thương mại, nhờ kết hợp truyền dữ liệu bằng ánh sáng với hạ tầng vô tuyến hiện có. Lợi ích được mô tả không chỉ nằm ở tốc độ, bởi những bóng đèn trong hệ thống tương lai còn có thể được lập trình để thay đổi cường độ chiếu sáng. Chúng cũng có khả năng thay đổi màu sắc theo chương trình, mở rộng vai trò của đèn từ thiết bị truyền dữ liệu thành một phần mềm điều khiển môi trường văn phòng. Từ một hiện tượng nhấp nháy vốn dễ gây bực bội, bóng đèn trần nhà tại St Cloud đã cho thấy ánh sáng có thể trở thành kênh Internet bổ trợ cho mạng hiện đại.