Các nhà nghiên cứu đến từ Đại học York đã tìm ra bằng chứng đầu tiên cho thấy người dân vùng bờ biển Thái Bình Dương ở Bắc Mỹ xưa kia thường dùng lông chó để dệt vải. Theo nhiều câu chuyện truyền miệng, người thổ dân Coast Salish (tộc người bản địa ở Tây Bắc Thái Bình Dương, khu vực ven biển miền bắ...
Các nhà nghiên cứu đến từ Đại học York đã tìm ra bằng chứng đầu tiên cho thấy người dân vùng bờ biển Thái Bình Dương ở Bắc Mỹ xưa kia thường dùng lông chó để dệt vải.
Theo nhiều câu chuyện truyền miệng, người thổ dân Coast Salish (tộc người bản địa ở Tây Bắc Thái Bình Dương, khu vực ven biển miền bắc Washington và miền Nam British Columbia) trước đây có một giống chó đặc biệt với bộ lông quăn, xù và giống như len, thường được sử dụng trong ngành “công nghiệp dệt may” giai đoạn đầu đến giữa thế kỷ 19.
Một trong những miếng vải “lông chó” từ Bảo tàng quốc gia của người Ấn Độ tại Mỹ.
Nhóm nghiên cứu đã tiến hành phân tích thành phần protein của 11 loại vải dệt từ các đồ tạo tác bao gồm chăn, khăn và áo choàng lông thú trong bộ sưu tập của Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên quốc gia Smithsonian và Bảo tàng quốc gia của người Ấn Độ tại Mỹ. Chúng đều được tìm thấy trong những cuộc thám hiểm khi người Mỹ đến vùng biển West Coast như cuộc thám hiểm của Lewis và Clark (1803-1806) hay của Wilkes (1838-1842).
Theo đó, họ phát hiện ra rất nhiều lông chó trong chiếc áo choàng và sáu hiện vật khác, phần lớn được trộn lẫn với lông dê. Tuy nhiên, không có bất kỳ loại vải nào được làm hoàn toàn từ lông chó và chúng cũng không dành cho những người có địa vị cao trong xã hội thời đó, các nhà khoa học cho biết.
Tiến sĩ Solazzo đến từ Viện Smithsonian nói:“Chúng tôi tìm thấy lông chó trong tất cả các loại vải dệt được sản xuất trước năm 1862, nhưng nó dần biến mất vào giai đoạn cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20”.
“Phép đo hàm lượng protein là một phương pháp mới rất hữu ích trong việc nghiên cứu những đồ tạo tác khó xác định nguồn gốc như vải dêt, lụa, ngà voi, da, xương và giấy da”, Giáo sư Matthew Collins chia sẻ thêm.
Các nhà nghiên cứu từ Đại học York vừa tìm thấy bằng chứng đầu tiên cho thấy cư dân vùng bờ biển Thái Bình Dương ở Bắc Mỹ từng dùng lông chó để dệt vải. Phát hiện này làm rõ những câu chuyện truyền miệng lâu đời của người Coast Salish, cộng đồng bản địa sinh sống tại ven biển miền bắc Washington và miền Nam British Columbia. Theo các câu chuyện ấy, Coast Salish từng nuôi một giống chó đặc biệt, có bộ lông quăn, xù, mềm và mang dáng vẻ gần giống len.
Giống chó này được cho là giữ vai trò đáng kể trong hoạt động dệt may bản địa, đặc biệt vào giai đoạn đầu đến giữa thế kỷ 19. Tuy nhiên, dấu vết vật chất xác nhận việc sử dụng lông chó trước đây rất khó nhận biết, bởi những sợi lông cổ thường bị trộn với nhiều loại vật liệu khác. Để giải quyết vấn đề đó, nhóm nghiên cứu phân tích thành phần protein trong 11 loại vải dệt thuộc các bộ sưu tập bảo tàng tại Mỹ.
Các hiện vật được kiểm tra gồm chăn, khăn, áo choàng lông thú cùng nhiều sản phẩm dệt khác, hiện lưu giữ tại hai cơ quan nghiên cứu quan trọng. Đó là Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên quốc gia Smithsonian và Bảo tàng quốc gia của người Ấn Độ tại Mỹ. Những món đồ này được thu thập trong các cuộc thám hiểm của người Mỹ tới vùng biển West Coast, thời kỳ tiếp xúc giữa các đoàn thám hiểm và cộng đồng bản địa.
Trong số đó có cuộc thám hiểm Lewis và Clark diễn ra từ năm 1803 đến năm 1806, cùng cuộc thám hiểm Wilkes kéo dài từ năm 1838 đến năm 1842. Kết quả phân tích cho thấy lông chó xuất hiện rõ ràng trong một chiếc áo choàng và sáu hiện vật dệt khác thuộc bộ sưu tập được khảo sát. Phần lớn các sản phẩm này không chỉ sử dụng lông chó, mà còn kết hợp lông dê, cho thấy kỹ thuật dệt bản địa linh hoạt và tận dụng nhiều nguồn sợi khác nhau.
Dù vậy, nhóm nghiên cứu không phát hiện loại vải nào được làm hoàn toàn từ lông chó, trái với hình dung phổ biến về những tấm chăn đặc biệt trong truyền thuyết. Các nhà khoa học cũng nhận thấy những sản phẩm chứa lông chó không dành riêng cho người có địa vị cao trong xã hội Coast Salish thời đó. Chi tiết này gợi ý rằng vật liệu trên có thể từng được sử dụng rộng rãi hơn, thay vì chỉ xuất hiện trong những món đồ nghi lễ hoặc tài sản của tầng lớp tinh hoa.
Một trong những hiện vật liên quan hiện được trưng bày hoặc bảo quản trong bộ sưu tập của Bảo tàng quốc gia của người Ấn Độ tại Mỹ. Những món đồ dệt ấy không chỉ cung cấp thông tin về vật liệu, mà còn phản ánh kỹ năng chế tác, cách sử dụng tài nguyên và đời sống kinh tế của cộng đồng bản địa. Tiến sĩ Solazzo thuộc Viện Smithsonian cho biết nhóm nghiên cứu tìm thấy lông chó trong tất cả các loại vải dệt được sản xuất trước năm 1862.
Sau mốc thời gian này, dấu vết lông chó giảm dần và biến mất trong giai đoạn cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20. Sự thay đổi đó được ghi nhận qua các hiện vật còn lại, dù bài nghiên cứu không đưa ra kết luận vượt quá bằng chứng vật chất thu được từ những mẫu vải. Nghiên cứu cũng cho thấy lịch sử dệt may không chỉ gắn với bông, lanh, len cừu hay tơ tằm, mà còn bao gồm những vật liệu ít được chú ý như lông chó.
Giáo sư Matthew Collins nhận định phép đo hàm lượng protein là phương pháp mới, hữu ích để truy tìm nguồn gốc những đồ tạo tác khó xác định. Phương pháp này có thể hỗ trợ nghiên cứu vải dệt, lụa, ngà voi, da, xương và giấy da, qua đó mở rộng khả năng đọc lại lịch sử từ các hiện vật cổ.
