ĐHQG Hà Nội lập 3 trường khi chưa đủ điều kiện, mở ngành trái thẩm quyền

Theo thông báo kết luận thanh tra trách nhiệm của ĐHQG Hà Nội trong việc thực hiện cơ chế tự chủ giai đoạn 2021-2024 vừa được ban hành, Thanh tra Chính phủ đã chỉ ra nhiều vi phạm, tồn tại trong công tác tổ chức bộ máy và thực hiện nhiệm vụ đào tạo.

Ba khoa được chuyển thành trường khi chưa đủ điều kiện

Theo kết luận thanh tra, căn cứ hồ sơ, đề án thành lập của ba trường, Giám đốc ĐHQG Hà Nội đã quyết định thành lập các trường trên cơ sở ba khoa trực thuộc khi chưa đáp ứng điều kiện về số lượng ngành đào tạo và quy mô đào tạo.

Cụ thể, tháng 12-2021, hai khoa được chuyển thành trường gồm Khoa Quốc tế thành Trường Quốc tế và Khoa Quản trị và Kinh doanh thành Trường Quản trị và Kinh doanh, thuộc ĐHQG Hà Nội.

Đến tháng 1-2024, Khoa Các khoa học liên ngành được chuyển thành Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật.

Tuy nhiên, Thanh tra Chính phủ xác định việc thành lập cả ba trường nêu trên được thực hiện khi chưa đáp ứng các điều kiện về số lượng ngành và quy mô đào tạo theo quy định.

Cơ quan thanh tra viện dẫn điểm a khoản 4 điều 4 Nghị định 99/2019 quy định về điều kiện thành lập trường là đơn vị đào tạo thuộc cơ sở giáo dục đại học.

Theo đó, trường phải có ít nhất 5 ngành thuộc cùng một lĩnh vực đào tạo từ trình độ đại học trở lên, trong đó có ít nhất 3 ngành đào tạo trình độ thạc sĩ và ít nhất một ngành đào tạo đến trình độ tiến sĩ.

Ngoài điều kiện về ngành đào tạo, trường còn phải có quy mô đào tạo chính quy từ 2.000 người trở lên.

Đối chiếu các quy định này với hồ sơ, đề án thành lập ba trường, Thanh tra Chính phủ xác định Giám đốc ĐHQG Hà Nội đã quyết định thành lập các trường khi chưa đáp ứng điều kiện theo quy định.

Sai phạm, tồn tại này được Thanh tra Chính phủ nêu tại phần các vi phạm, tồn tại, hạn chế khác; đồng thời yêu cầu Đại học Quốc gia Hà Nội khẩn trương rà soát điều kiện thành lập của cả ba trường, báo cáo Bộ Giáo dục và Đào tạo xử lý theo quy định.

Bên cạnh đó, Thanh tra Chính phủ còn phát hiện Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật không duy trì đủ số lượng giảng viên cơ hữu có ngành phù hợp để chủ trì xây dựng, thực hiện chương trình đào tạo đối với bốn ngành.

Theo quy định được cơ quan thanh tra viện dẫn, các ngành đào tạo phải bảo đảm điều kiện tối thiểu về giảng viên cơ hữu có trình độ tiến sĩ, ngành phù hợp để chủ trì xây dựng, tổ chức thực hiện chương trình đào tạo.

Thanh tra Chính phủ xác định việc Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật không duy trì đủ đội ngũ giảng viên cơ hữu đối với bốn ngành là vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục.

Mở ngành thạc sĩ Ngoại khoa trái thẩm quyền

Không chỉ có những tồn tại trong việc thành lập trường, Thanh tra Chính phủ còn phát hiện nhiều vi phạm liên quan đến việc ban hành quy định về mở ngành và quyết định mở ngành đào tạo tại ĐHQG Hà Nội.

Cụ thể, ngày 12-8-2021, Giám đốc ĐHQG Hà Nội ban hành quyết định số 2360/QĐ-ĐHQGHN mở ngành Ngoại khoa trình độ thạc sĩ.

Thanh tra Chính phủ xác định quyết định mở ngành này là "trái thẩm quyền". 

• 

  Thanh tra Chính phủ công bố tiến hành thanh tra Cục Hàng khôngĐỌC NGAY

Theo khoản 2 điều 33 Luật Giáo dục đại học được cơ quan thanh tra viện dẫn, thẩm quyền quyết định mở ngành đào tạo thuộc lĩnh vực sức khỏe thuộc Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Ngày 13-7-2022, ĐHQG Hà Nội đã có công văn báo cáo Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc này. Tuy nhiên, đến thời điểm kết luận thanh tra, Bộ Giáo dục và Đào tạo vẫn chưa có văn bản trả lời.

Ngày 22-12-2022, Giám đốc ĐHQG Hà Nội ban hành quyết định số 4555/QĐ-ĐHQGHN quy định về mở mới và điều chỉnh chương trình đào tạo.

Tại khoản 4 điều 13 của quyết định này có nội dung quy định ĐHQG Hà Nội tự chủ mở ngành thuộc lĩnh vực sức khỏe.

Thanh tra Chính phủ xác định nội dung quy định trên là "trái thẩm quyền", bởi theo Luật Giáo dục đại học, thẩm quyền quyết định mở ngành lĩnh vực sức khỏe thuộc Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Vi phạm này được xác định là vi phạm hành chính theo khoản 3 điều 7 Nghị định 04/2021.

Ngoài hai quyết định nêu trên, kết luận thanh tra còn chỉ ra những vi phạm về điều kiện đội ngũ giảng viên khi mở ngành đào tạo.

Giai đoạn 2021-2024, ĐHQG Hà Nội ban hành 6 quyết định mở ngành đào tạo đại học thí điểm và trình Bộ Giáo dục và Đào tạo cho phép mở 3 ngành thạc sĩ thuộc lĩnh vực sức khỏe khi chưa đủ giảng viên cơ hữu có ngành phù hợp để chủ trì xây dựng, thực hiện chương trình đào tạo.

Theo quy định, chương trình đào tạo thạc sĩ, tiến sĩ phải có ít nhất 5 giảng viên cơ hữu trình độ tiến sĩ ngành phù hợp, trong đó có một giáo sư hoặc phó giáo sư chủ trì xây dựng, tổ chức thực hiện chương trình.

Thanh tra Chính phủ xác định vi phạm trên của ĐHQG Hà Nội là vi phạm hành chính.

Yêu cầu rà soát ba trường, xem xét trách nhiệm

Từ những vi phạm, tồn tại được phát hiện, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Đại học Quốc gia Hà Nội khẩn trương rà soát điều kiện thành lập của Trường Quốc tế, Trường Quản trị và Kinh doanh, Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật, báo cáo Bộ Giáo dục và Đào tạo xử lý theo quy định.

Cơ quan thanh tra cũng kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo rà soát, đánh giá các điều kiện thành lập của ba trường, khẩn trương có giải pháp phù hợp nhằm bảo đảm chất lượng đào tạo và quyền lợi hợp pháp của người học.

Đối với việc mở ngành trái thẩm quyền, ĐHQG Hà Nội được yêu cầu chấm dứt thực hiện các nội dung trái thẩm quyền, sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới quy định về mở ngành đào tạo theo đúng pháp luật.

Đồng thời, phải rà soát, đánh giá lại các ngành, chương trình đào tạo đã mở trái thẩm quyền, thiếu điều kiện hoặc không đủ điều kiện duy trì, báo cáo Bộ Giáo dục và Đào tạo xử lý theo quy định.

Thanh tra Chính phủ yêu cầu việc xử lý phải bảo đảm quyền lợi của người đang học và người đã tốt nghiệp.

Thanh tra Chính phủ còn kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo rà soát các vi phạm của đơn vị, cá nhân tại ĐHQG Hà Nội và các đơn vị thành viên, trực thuộc.

Nếu đủ căn cứ thì xem xét xử lý trách nhiệm đối với các phó giám đốc ĐHQG Hà Nội, kiến nghị cấp có thẩm quyền xử lý trách nhiệm đối với Giám đốc ĐHQG Hà Nội giai đoạn 2021-2024.

Đồng thời, Bộ Giáo dục và Đào tạo được kiến nghị chỉ đạo Đại học Quốc gia Hà Nội xử lý nghiêm trách nhiệm của các đơn vị, cá nhân có liên quan.

Theo yêu cầu của Thanh tra Chính phủ, trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày công khai kết luận thanh tra, ĐHQG Hà Nội phải báo cáo đầy đủ kết quả thực hiện, kèm theo các quyết định xử lý trách nhiệm và tài liệu chứng minh việc khắc phục sai phạm.

Thanh tra Chính phủ xác định Trường Quản trị và Kinh doanh, Trường đại học Kinh tế và Trường đại học Giáo dục thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội có chương trình học phí thu trái quy định. Trong khi đó 8 trường được kiểm tra trích thiếu hơn 94 tỉ đồng quỹ học bổng khuyến khích học tập.