Đi khám định kỳ phát hiện mắc bệnh có tỷ lệ biến chứng tới 54%

Nguồn ảnh: VTC News

Không khát nước, tiểu nhiều hay sụt cân, người phụ nữ 45 tuổi ở Phú Thọ bất ngờ phát hiện mắc đái tháo đường tuýp 2 khi đi khám sức khỏe định kỳ.

Bà Đặng Thanh Xuân (45 tuổi, Phú Thọ) vẫn duy trì sinh hoạt, công việc bình thường, không xuất hiện những dấu hiệu điển hình của bệnh đái tháo đường như khát nước nhiều, tiểu nhiều lần hay sụt cân bất thường.

Tuy nhiên, kết quả xét nghiệm trong lần khám sức khỏe định kỳ khiến bà bất ngờ. Chỉ số glucose máu lúc đói lên tới 9,2 mmol/L, HbA1c đạt 8,1%. Sau khi thăm khám và đánh giá toàn diện, bác sĩ xác định bà mắc đái tháo đường tuýp 2.

Bà Xuân ngỡ ngàng với kết quả chẩn đoán đái tháo đường. (Ảnh minh họa)

Theo PGS.TS.BS Phan Hướng Dương, Phó Giám đốc Bệnh viện Nội tiết Trung ương, đây không phải trường hợp hiếm gặp bởi đái tháo đường thường diễn biến âm thầm, nhiều người không có triệu chứng rõ ràng trong thời gian dài.

TS Dương cho biết, tại Việt Nam, ước tính có khoảng 8 triệu người mắc đái tháo đường, nhưng tới 62,6% chưa được chẩn đoán. Điều này đồng nghĩa với việc một bộ phận lớn người bệnh không biết mình mắc bệnh, chỉ phát hiện khi đã xuất hiện các tổn thương ở cơ quan trong cơ thể.

Đáng chú ý, tỷ lệ biến chứng ở người mắc đái tháo đường lên tới khoảng 54%, trong đó biến chứng tim mạch và thận chiếm tỷ trọng lớn. Đây cũng là những nguyên nhân làm gia tăng nguy cơ tử vong, kéo dài thời gian điều trị và khiến chi phí chăm sóc sức khỏe tăng cao.

Thực tế tại Bệnh viện Nội tiết Trung ương, mỗi ngày cơ sở này tiếp nhận gần 2.000 lượt bệnh nhân, phần lớn là người mắc đái tháo đường. Nhiều trường hợp được chuyển từ tuyến dưới lên khi đã có biến chứng ở thận, tim mạch, mắt, bàn chân hoặc kèm tăng huyết áp.

PGS.TS Phan Hướng Dương cho biết, gánh nặng kinh tế của bệnh không chỉ nằm ở việc kiểm soát đường huyết mà chủ yếu tập trung vào điều trị các biến chứng. Ước tính tổng chi phí trực tiếp y tế cho bệnh đái tháo đường tại Việt Nam khoảng 435 triệu USD, trong đó gần 70% dành cho điều trị biến chứng của đái tháo đường tuýp 2.

Đáng lưu ý, các tổn thương tim mạch có thể đã xuất hiện trước khi người bệnh được chẩn đoán đái tháo đường. Vì vậy, khi phát hiện bệnh, một số trường hợp đã đồng thời phải đối mặt với nhiều nguy cơ sức khỏe khác.

Theo chuyên gia, mục tiêu điều trị hiện nay không chỉ là kiểm soát đường huyết mà còn phải đánh giá và giảm nguy cơ biến cố tim mạch, thận. Việc phát hiện bệnh sớm giúp người bệnh có cơ hội can thiệp kịp thời, hạn chế nguy cơ tổn thương các cơ quan.

Do bệnh có thể không biểu hiện triệu chứng trong thời gian dài, người dân, đặc biệt là những người có yếu tố nguy cơ như thừa cân, béo phì, ít vận động hoặc có tiền sử gia đình mắc đái tháo đường, cần chủ động kiểm tra đường huyết.

Các xét nghiệm như glucose máu lúc đói, HbA1c hoặc nghiệm pháp dung nạp glucose có thể được bác sĩ chỉ định tùy từng trường hợp. Bên cạnh đó, duy trì chế độ ăn uống hợp lý, hạn chế đồ uống có đường, tăng cường vận động và kiểm soát cân nặng là những biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc bệnh.

Dù duy trì sinh hoạt bình thường và không hề xuất hiện các dấu hiệu điển hình như khát nước, tiểu nhiều hay sụt cân, bà Đặng Thanh Xuân (45 tuổi, Phú Thọ) bất ngờ được chẩn đoán mắc đái tháo đường tuýp 2 khi đi khám sức khỏe định kỳ. Kết quả xét nghiệm ghi nhận chỉ số glucose máu lúc đói lên tới 9,2 mmol/L và chỉ số HbA1c đạt 8,1%. Trường hợp này phản ánh tính chất diễn tiến âm thầm của căn bệnh chuyển hóa mạn tính đang ngày càng phổ biến trong cộng đồng. Theo PGS.TS Phan Hướng Dương, Phó Giám đốc Bệnh viện Nội tiết Trung ương, Việt Nam hiện có khoảng 8 triệu người mắc đái tháo đường nhưng tới 62,6% chưa được phát hiện. Tình trạng phát hiện muộn khiến tỷ lệ xuất hiện biến chứng ở người bệnh lên tới 54%, trong đó tổn thương tim mạch và suy thận chiếm tỷ trọng lớn nhất. Thực tế mỗi ngày cơ sở y tế này tiếp nhận gần 2.000 lượt bệnh nhân, nhiều trường hợp nhập viện khi đã có biến chứng thận, tim mạch, mắt, bàn chân hoặc tăng huyết áp. Gánh nặng kinh tế của bệnh phần lớn tập trung vào chi phí điều trị các hệ lụy nặng nề này. Trong tổng số 435 triệu USD chi phí y tế trực tiếp dành cho đái tháo đường tại Việt Nam, gần 70% ngân sách được dùng để xử lý các biến chứng đái tháo đường tuýp 2. Nguy hiểm hơn, các biến cố tim mạch có thể đã hình thành âm thầm từ trước thời điểm người bệnh nhận kết quả chẩn đoán chính thức. Trước thực trạng trên, mục tiêu can thiệp lâm sàng hiện nay tập trung vào kiểm soát đường huyết gắn liền với giảm thiểu biến cố tim mạch và thận. Người dân, đặc biệt là nhóm đối tượng thừa cân, ít vận động hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh, cần chủ động xét nghiệm định kỳ chỉ số glucose lúc đói và HbA1c. Việc kết hợp tầm soát sớm với lối sống lành mạnh, hạn chế đồ uống có đường và kiểm soát cân nặng là giải pháp mấu chốt để phòng ngừa căn bệnh này.