Đi tiểu đêm nhiều lần có phải thận yếu?

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Đi tiểu nhiều vào ban đêm có thể là dấu hiệu cảnh báo chức năng thận đang suy giảm. Tuy nhiên, không phải lúc nào đi tiểu nhiều cũng liên quan đến thận. Nguyên nhân có thể đến từ nhiều yếu tố khác.

Thận có nhiệm vụ lọc máu, loại bỏ chất thải và lượng nước dư thừa thông qua nước tiểu. Khi chức năng thận thay đổi, lượng nước tiểu và tần suất đi tiểu cũng biến đổi. Tuy nhiên, chỉ dựa vào số lần đi vệ sinh trong ngày thì không thể kết luận thận đang yếu hay khỏe, trang thông tin sức khỏe Everyday Health (Mỹ).

Dưới đây là những nguyên nhân khiến đi tiểu nhiều vào ban đêm nhưng không phải do vấn đề về thận:

Uống nhiều nước, cà phê hoặc rượu bia

Một trong những nguyên nhân đơn giản nhất khiến đi tiểu nhiều là uống nhiều nước. Khi cơ thể tiếp nhận nhiều nước, thận sẽ điều chỉnh lượng nước được đào thải qua nước tiểu.

Cà phê và trà chứa caffeine, vốn là chất có tác dụng lợi tiểu, đồng thời kích thích bàng quang, làm tăng cảm giác muốn đi vệ sinh. Rượu bia cũng làm tăng lượng nước tiểu do ảnh hưởng đến cơ chế điều hòa nước trong cơ thể.

Nếu thường xuyên thức giấc giữa đêm để đi tiểu, người mắc nên xem lại lượng nước uống vào buổi tối, thói quen uống trà hoặc cà phê và rượu bia.

Đường huyết cao do tiểu đường

Đi tiểu nhiều lần, đặc biệt khi đi kèm cảm giác khát nước liên tục, có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh tiểu đường. Đây là nguyên nhân quan trọng cần lưu ý, nhất là khi triệu chứng mới xuất hiện hoặc ngày càng rõ rệt.

Các triệu chứng thường gặp khác của bệnh tiểu đường là khát nước nhiều, mệt mỏi, nhìn mờ và sụt cân không rõ nguyên nhân. Khi đường huyết tăng cao, thận phải xử lý lượng đường glucose nhiều hơn bình thường. Khi glucose vượt quá khả năng tái hấp thu của thận, một phần đường đi vào nước tiểu và kéo theo nước, làm tăng lượng nước tiểu được tạo ra. Người bệnh vì thế đi tiểu nhiều hơn, đồng thời cảm thấy khát do mất nước.

Phì đại tuyến tiền liệt ở nam giới

Ở nam giới trung niên và lớn tuổi, đi tiểu nhiều lần, nhất là vào ban đêm, còn có khả năng liên quan đến phì đại tuyến tiền liệt lành tính, bác sĩ Stephen Summers, chuyên gia tiết niệu tại hệ thống y tế University of Utah Health của Đại học Utah (Mỹ) cho biết.

Tuyến tiền liệt nằm ngay dưới bàng quang và bao quanh một phần niệu đạo. Khi tuyến này phì đại, niệu đạo dễ bị chèn ép, khiến nước tiểu khó thoát ra. Bàng quang phải hoạt động nhiều hơn để đẩy nước tiểu ra và khó làm rỗng hoàn toàn. Hệ quả là người bệnh thường xuyên muốn đi tiểu, dòng tiểu yếu, tiểu ngắt quãng hoặc có cảm giác vẫn còn nước tiểu sau khi đi vệ sinh.

Khi nào cần đi kiểm tra thận?

Người mắc nên đi khám nếu tình trạng đi tiểu nhiều kéo dài không rõ nguyên nhân, thường xuyên làm gián đoạn giấc ngủ hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày. Những dấu hiệu như tiểu ra máu, đau khi đi tiểu, đau vùng hông lưng hoặc bụng dưới, sốt và khó làm rỗng bàng quang cũng cần được chú ý.

Nếu đi tiểu nhiều kèm khát nước liên tục, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc mệt mỏi kéo dài, thì nên kiểm tra đường huyết. Nếu có phù chân, nước tiểu nhiều bọt hoặc có sẵn huyết áp cao, tiểu đường và tiền sử gia đình mắc bệnh thận, thì kiểm tra chức năng thận cũng rất cần thiết, theo Everyday Health.

Nhiều người thường mặc định chứng tiểu đêm xuất phát từ tình trạng suy giảm chức năng thận, song đây chỉ là một trong nhiều khả năng y khoa cần xem xét. Theo thông tin từ trang sức khỏe Everyday Health của Mỹ, tần suất bài tiết đơn thuần chưa đủ cơ sở để khẳng định thận đang yếu hay khỏe. Trên thực tế, thói quen tiêu thụ nhiều nước, rượu bia hoặc các đồ uống chứa caffeine gây kích thích bàng quang vào buổi tối là nguyên nhân phổ biến khiến giấc ngủ bị gián đoạn. Hiện tượng này còn bắt nguồn từ các rối loạn chuyển hóa và cấu trúc giải phẫu bên ngoài hệ tiết niệu trên. Bệnh lý đái tháo đường khi đường huyết tăng cao sẽ vượt ngưỡng tái hấp thu của thận, kéo theo nước vào nước tiểu gây ra tình trạng tiểu nhiều kèm cảm giác khát liên tục. Ngoài ra, bác sĩ Stephen Summers thuộc hệ thống y tế University of Utah Health chỉ ra rằng phì đại tuyến tiền liệt lành tính ở nam giới lớn tuổi cũng gây chèn ép niệu đạo, cản trở việc làm rỗng bàng quang và dẫn tới phản xạ buồn tiểu liên tục. Người gặp tình trạng tiểu đêm kéo dài cần chủ động thăm khám y tế nếu xuất hiện các biểu hiện bất thường như tiểu ra máu, đau buốt, sốt hoặc đau vùng hông lưng. Việc kiểm tra đường huyết và đánh giá chức năng thận trở nên cấp thiết khi triệu chứng đi kèm phù chân, nước tiểu nhiều bọt, sụt cân đột ngột hoặc ở những người có sẵn tiền sử tăng huyết áp. Thăm khám chuyên khoa kịp thời sẽ giúp xác định chính xác căn nguyên thay vì tự ý kết luận về sức khỏe của thận.