Những chiến công lịch sử từng đưa bóng đá nữ Việt Nam bước ra ánh sáng thế giới. Thế nhưng, đằng sau ánh hào quang ấy là thách thức về nguồn lực khi các trụ cột ngày một dạn dày tuổi tác, câu hỏi về lực lượng kế cận đang trở thành nỗi trăn trở lớn của môn thể thao vua phiên bản nữ.
Chất lượng đào tạo trẻ có dấu hiệu chững lại khi các câu lạc bộ nữ khó tìm nguồn bổ sung. Cơ sở vật chất, sân tập, trang thiết bị và y tế thể thao tại nhiều địa phương còn hạn chế, trong khi nguồn lực xã hội hóa chưa đáp ứng kỳ vọng. Chưa kể, nhiều trung tâm đào tạo lớn vẫn chưa tuyển học viên nữ, dù có nhu cầu ứng tuyển, cho thấy khoảng trống trong hệ thống đào tạo bóng đá nữ chuyên nghiệp. Ngoài ra, số đội dự Giải vô địch quốc gia còn khiêm tốn, việc tăng lên 7 đội ở mùa giải 2026 là nỗ lực của những người làm chuyên môn.
Thêm nữa, tuyển trạch bóng đá nữ vẫn gặp trở ngại từ định kiến xã hội. Nhiều gia đình e ngại con gái theo nghiệp quần đùi áo số vì lo vất vả, tương lai bấp bênh và ảnh hưởng học tập, khiến nguồn tuyển chọn bị thu hẹp, chủ yếu dựa vào vận động ở cơ sở.
“Chúng ta phải tiếp tục làm việc và phấn đấu nhiều hơn, đặc biệt là phát triển bóng đá trẻ. Cần tăng cường bóng đá trong trường học, ở các cơ sở đào tạo cũng như tại các địa phương. Khi phong trào mạnh lên thì thành tích của đội tuyển quốc gia mới có thể được cải thiện”, HLV Mai Đức Chung, người gắn bó lâu năm với bóng đá nữ nhấn mạnh.
Những năm gần đây, Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) đã đẩy mạnh công tác tìm kiếm tài năng nữ trẻ nhằm xây dựng lực lượng kế cận. Nếu trước đây nguồn cầu thủ chủ yếu được phát hiện từ phong trào tự phát tại một số địa phương có truyền thống như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Thái Nguyên... thì nay công tác tuyển chọn đang từng bước bài bản hơn, cùng sự đồng hành của Liên đoàn Bóng đá thế giới (FIFA).
Điển hình là Chương trình tuyển sinh, phát hiện tài năng bóng đá nữ toàn quốc thuộc Chương trình Phát triển Tài năng FIFA (FIFA TDS) lần đầu triển khai năm 2026 tại Hà Nội, Nghệ An và Thành phố Hồ Chí Minh. Chương trình phân nhóm độ tuổi nhằm bổ sung lực lượng cho các đội tuyển nữ trẻ quốc gia và xây dựng nguồn kế cận cho các lứa tuổi nhỏ hơn. Các thí sinh trải qua các bài kiểm tra toàn diện về tốc độ, sức mạnh, phối hợp vận động, kỹ năng bóng và thi đấu đối kháng. Những cầu thủ xuất sắc được tuyển thẳng vào lớp đào tạo trọng điểm quốc gia, được hỗ trợ 100% học phí, đào tạo, ăn ở, sinh hoạt, học văn hóa và bảo hiểm.
Cũng thuộc FIFA TDS, Festival bóng đá nữ trẻ đã được tổ chức tại Đồng Tháp và Vĩnh Long vào tháng 6, hướng tới phát hiện tài năng, lan tỏa tình yêu bóng đá và khuyến khích trẻ em gái, tham gia môn thể thao này, tạo thêm cơ hội phát hiện và phát triển nguồn nhân lực cho bóng đá nữ tại địa phương.
Song song, VFF đẩy mạnh phát triển bóng đá học đường, đặt mục tiêu triển khai chương trình dành cho nữ sinh tại 1.200 trường trên toàn quốc vào năm 2028. VFF cũng đang biên soạn sách huấn luyện cho bé gái 6-9 tuổi, xây dựng dựa trên các câu chuyện cổ tích, kết hợp vận động, trò chơi và yếu tố kể chuyện để tạo hứng thú.
Đặc biệt, Giải bóng đá nữ các dân tộc thiểu số Việt Nam lần đầu tổ chức quy mô toàn quốc vào tháng 8 tại Lào Cai đã lan tỏa giá trị và nét đẹp văn hóa vùng cao. Tạm rời nương rẫy, những cô gái dân tộc thiểu số thi đấu đầy nhiệt huyết, góp phần xóa bỏ định kiến về phụ nữ theo nghiệp bóng đá. Giải đấu trở thành sân chơi để phát hiện những tài năng có thể lực tốt và năng khiếu nổi bật.
Nâng tầm bóng đá nữ là hành trình dài hạn, đòi hỏi sự kiên trì, đầu tư nguồn lực và sự thấu hiểu từ xã hội. Như Phó Chủ tịch VFF Trần Anh Tú khẳng định, những thành tích đáng tự hào của bóng đá nữ Việt Nam là nền tảng để hướng tới những mục tiêu cao hơn trong tương lai. Và để làm được điều đó, công tác phát hiện và đào tạo những “viên ngọc thô” sẽ luôn là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu.
KIÊN NGUYỄN