Du khách check-in Làng du lịch tốt nhất thế giới Lô Lô Chải - Ảnh: NAM TRẦN
Theo WEF, trong giai đoạn từ năm 2024-2026, có 92% số nền kinh tế được đánh giá cải thiện điểm số Chỉ số Năng lực phát triển du lịch (TTDI).
Tuy nhiên, bên cạnh sự phục hồi của lượng khách và chi tiêu du lịch, nhiều thách thức mới cũng xuất hiện như: chi phí gia tăng, đầu tư chưa theo kịp nhu cầu, áp lực lên môi trường và cộng đồng địa phương, hạn chế về nguồn nhân lực.
WEF xác định 5 ưu tiên chiến lược nhằm giúp các quốc gia và điểm đến duy trì năng lực cạnh tranh, thích ứng với biến động và phát triển du lịch theo hướng bền vững.
1. Đa dạng hóa thị trường
Theo WEF, việc phụ thuộc quá lớn vào một thị trường, nhóm khách hoặc mùa du lịch có thể khiến hoạt động du lịch dễ bị tổn thương khi điều kiện thị trường thay đổi.
Các điểm đến cần đa dạng hóa thị trường cả nội địa và quốc tế, cân đối giữa khách đường ngắn và đường dài. Cùng với đó, phát triển đa dạng phân khúc khách nghỉ dưỡng, du lịch công vụ, hội họp và sự kiện; xây dựng sản phẩm có sức hấp dẫn quanh năm nhằm giảm tính mùa vụ.
Đa dạng hóa nguồn khách không chỉ giúp duy trì lượng khách ổn định mà còn tạo điều kiện cho doanh nghiệp đầu tư dài hạn vào hạ tầng, dịch vụ và phát triển nguồn nhân lực.
2. Tăng mức độ nhận diện thương hiệu
Theo báo cáo của WEF, điểm số trung bình về hạ tầng vận tải hàng không của nhóm 20 nền kinh tế dẫn đầu TTDI cao hơn 50% so với các nền kinh tế còn lại trong bảng xếp hạng, cho thấy vai trò nổi bật của kết nối hàng không đối với năng lực cạnh tranh của điểm đến.
Các điểm đến cần nâng cao mức độ hiện diện, độ tin cậy và khả năng tiếp cận thông tin trên các nền tảng số. Thông tin về điểm đến cần được cập nhật chính xác, thống nhất và có cấu trúc phù hợp để các hệ thống số có thể khai thác.
WEF khuyến nghị các điểm đến tăng cường kết nối giữa các loại hình vận tải, bảo đảm tính liên tục của hệ thống đặt dịch vụ, thanh toán và thông tin du khách…
Gia tăng trải nghiệm cho du khách để tăng năng lực cạnh tranh - Ảnh: M.PHÚC
3. Đừng chỉ cạnh tranh về giá
Theo WEF, các điểm đến cần chuyển trọng tâm từ tăng số lượng khách, giảm giá đơn thuần sang nâng cao giá trị tổng thể của trải nghiệm du lịch.
Những giải pháp được khuyến nghị bao gồm bảo đảm chất lượng dịch vụ nhất quán, phát triển các phân khúc có giá trị cao, điều chỉnh sản phẩm phù hợp với khả năng chi tiêu của khách nhưng không làm suy giảm chất lượng và độ tin cậy, đồng thời đầu tư vào thương hiệu và các giá trị văn hóa, xã hội, môi trường của điểm đến.
Năng lực cạnh tranh dài hạn không chỉ phụ thuộc vào việc điểm đến có mức giá cao hay thấp, mà còn ở mức độ tương xứng giữa chi phí và chất lượng trải nghiệm mà du khách nhận được.
4. Chia sẻ lợi ích cộng đồng
WEF lưu ý rằng tăng trưởng du lịch không đồng nghĩa với việc lợi ích kinh tế - xã hội tự động được phân bổ rộng rãi cho cộng đồng địa phương.
Khi tốc độ tăng trưởng vượt quá khả năng đáp ứng của địa phương, các điểm đến có thể phải đối mặt với tình trạng quá tải, chi phí sinh hoạt gia tăng, suy giảm sự ủng hộ của người dân đối với hoạt động du lịch.
Để giải quyết vấn đề này, WEF đề xuất gắn quy hoạch phát triển du lịch với năng lực của hạ tầng, cơ sở lưu trú, nguồn nhân lực và hệ thống tài nguyên địa phương.
Đồng thời, đánh giá hiệu quả du lịch dựa trên tác động kinh tế địa phương, chất lượng việc làm, kết quả môi trường và mức độ phân bổ khách giữa các địa bàn.
Bên cạnh đó, cần minh bạch trong truyền thông về những lợi ích mà du lịch mang lại, cách thức nguồn thu được tạo ra và tái đầu tư.
5. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực
Theo dự báo được WEF dẫn trong báo cáo, đến năm 2035, nhu cầu lao động của ngành du lịch có thể vượt nguồn cung hơn 43 triệu người, tương đương mức thiếu hụt 16%.
Tình trạng này tạo áp lực đối với khả năng đáp ứng nhu cầu, duy trì chất lượng dịch vụ và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Thách thức không chỉ nằm ở số lượng lao động mà còn ở kỹ năng và kinh nghiệm.
AI và các công cụ số có thể hỗ trợ nâng cao năng suất, nhưng cần được sử dụng để tăng cường năng lực của người lao động, thay vì thay thế yếu tố con người vốn giữ vai trò cốt lõi trong trải nghiệm du lịch.
WEF khuyến nghị tăng đầu tư vào đào tạo kỹ năng, năng lực cho người làm du lịch, có biện pháp giữ chân người lao động, đồng thời tăng khả năng ứng dụng công nghệ.
Năng lực cạnh tranh du lịch Việt Nam tụt hạng: Cần tìm giải pháp lâu dàiCác chuyên gia cho rằng những chỉ số của Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) đã được tính toán và tiêu chuẩn hóa, du lịch Việt Nam cần nhìn vào để soi năng lực cạnh tranh thực tế đưa ngành du lịch phát triển đúng hướng.