Điện thoại di động kiểm tra ô nhiễm không khí

Thay vì chỉ dùng điện thoại di động để chụp ảnh bạn bè, người dân bang California, Mỹ, có thể sử dụng thiết bị quen thuộc này để kiểm tra mức độ ô nhiễm không khí quanh mình. Cách tiếp cận mới hướng tới những địa điểm đời thường như nơi làm việc, trong nhà, trường học hoặc khu vực công cộng, nơi con người thường xuyên hít thở không khí. Người dùng không cần đến phòng thí nghiệm, bởi một bộ lọc nhỏ cùng camera điện thoại có thể cung cấp dữ liệu ban đầu về mức độ phơi nhiễm. Công nghệ này dựa trên những bộ lọc tròn, thiết kế đơn giản nhưng có khả năng hấp thụ muội đen lơ lửng trong không khí tại khu vực cần đo. Muội đen bám lại trên bề mặt bộ lọc, tạo thành dấu hiệu trực quan để thiết bị di động ghi nhận bằng hình ảnh. Mức độ ô nhiễm vì thế được chuyển thành thông tin dễ thu thập hơn, không phụ thuộc hoàn toàn vào những trạm quan trắc lớn và đắt tiền. Theo Livescience, người muốn kiểm tra chỉ cần đặt bộ lọc ở địa điểm cần theo dõi, sau đó dùng điện thoại di động chụp lại hình ảnh lượng muội đen đã được giữ lại. Bức ảnh tiếp tục được gửi qua email hoặc tin nhắn đến hệ thống trung tâm, nơi dữ liệu được tiếp nhận để phân tích mức độ ô nhiễm tương ứng. Sau đó, người gửi sẽ nhận thông tin phản hồi về mức độ phơi nhiễm của bản thân, qua đó hiểu rõ hơn nguy cơ từ môi trường xung quanh. Đối tượng được quan tâm trong chương trình là muội đen, còn gọi là carbon đen, một chất gây ảnh hưởng xấu đến biến đổi khí hậu và chất lượng không khí. Chất này phát sinh từ nhiều nguồn quen thuộc, gồm khói bếp trong gia đình và khí thải từ các động cơ diesel hoạt động trên đường phố. Những hạt muội nhỏ có thể xâm nhập hệ hô hấp, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về đường hô hấp cùng nhiều vấn đề liên quan đến phổi. Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo muội đen có liên quan đến cái chết của khoảng 1,5 triệu người mỗi năm, cho thấy vấn đề không chỉ thuộc phạm vi môi trường. Con số này khiến việc đo lường ô nhiễm tại từng khu dân cư, nơi làm việc hoặc gia đình trở nên có ý nghĩa thiết thực đối với sức khỏe cộng đồng. Khi biết nơi nào có mức phơi nhiễm cao hơn, người dân có thêm cơ sở để chú ý nguồn phát thải và bảo vệ bản thân. Chương trình sử dụng điện thoại để kiểm tra ô nhiễm do tổ chức chính phủ Nexleaf Analytics triển khai, với định hướng đưa công nghệ đo lường đến gần nhiều người hơn. Trước đó, Nexleaf Analytics từng đặt các bộ lọc muội đen phát sinh từ khói bếp tại 500 hộ gia đình ở Ấn Độ. Hoạt động này thuộc dự án Surya do Liên Hiệp Quốc bảo trợ, nhằm theo dõi vấn đề ô nhiễm liên quan đến việc sử dụng bếp trong gia đình. Kết quả của dự án Surya được đánh giá là thành công, sau đó mô hình tiếp tục được mở rộng đến 10.000 hộ gia đình tại Ấn Độ. Kinh nghiệm này tạo nền tảng để Nexleaf Analytics xem xét cách áp dụng bộ lọc và điện thoại vào những môi trường khác, trong đó có bang California. Mục tiêu của tổ chức là chọn giải pháp công nghệ phù hợp, để cả những loại điện thoại rẻ tiền cũng có thể tham gia quá trình ghi nhận dữ liệu. Nếu nhận được tài trợ, Nexleaf Analytics dự kiến triển khai chương trình tại một số địa điểm ở California, gồm trạm xe buýt, trường học và nơi vui chơi giải trí. Những điểm này tập trung đông người, thường xuyên có hoạt động giao thông hoặc sinh hoạt, nên dữ liệu thu được có thể phản ánh nhiều tình huống phơi nhiễm trong đời sống. Ý tưởng biến chiếc điện thoại phổ biến thành công cụ kiểm tra không khí mở ra cách tiếp cận gần gũi, giúp người dân chủ động hơn trước ô nhiễm mà họ đang hít thở mỗi ngày.