Những gì trước đây được nhận, hôm nay tôi học cách trao lại
- Đỗ Tố Hoa - nữ ca sĩ xinh đẹp sở hữu giọng hát cao vút vừa được thăng quân hàm Thiếu tá ngay trước dịp 20/10. Từ cô gái được xét đặc cách vào trường đến Thiếu tá đứng lớp ở chính khoa Thanh nhạc, khoảnh khắc ấy chị nghĩ đến ai đầu tiên? Ngôi sao trên vai thay đổi gì trong cách chị đứng lớp?
Tôi nghĩ ngay đến thầy chuyên ngành NSND Dương Minh Đức, cùng 2 thầy nguyên hiệu trưởng nhà trường là Thiếu tướng, nhạc sĩ Nguyễn Đức Trịnh và Thiếu tướng, nhạc sĩ Nguyễn Xuân Thủy. Tôi rất xúc động và biết ơn sự tin tưởng, chỉ bảo của các thầy.
Từ cô gái được xét đặc cách vào trường năm 2011, được cử đi học, bồi dưỡng rồi giữ lại làm giảng viên khoa Thanh nhạc, tôi luôn trân trọng từng cơ hội mình được trao. Đứng lớp ở chính nơi từng đào tạo mình, tôi càng hiểu công sức và sự kiên nhẫn của người thầy. Những gì trước đây tôi được nhận, hôm nay tôi phải học cách trao lại.
Quân hàm mới nhắc tôi phải có trách nhiệm hơn trong từng giờ dạy: chuẩn bị kỹ, hướng dẫn phù hợp với từng học trò và giúp các em thực sự tiến bộ. Sân khấu giúp tôi hoàn thiện mình với tư cách nghệ sĩ, còn lớp học cho tôi cơ hội tiếp nối những giá trị các thầy đã vun đắp.
- Thuở nhỏ ở Tuyên Quang, chị thuộc lòng nhạc Madonna dù không hiểu tiếng Anh, đồng thời thuộc những ca khúc cách mạng qua tiếng hát NSND Lê Dung, Trọng Tấn. Hai thế giới tưởng đối lập ấy gặp nhau thế nào và vì sao chị chọn bộ quân phục?
Ngày nhỏ, tôi nghe nhạc bằng bản năng. Chưa hiểu lời Madonna hát, tôi vẫn thích giai điệu, nhịp điệu, còn những ca khúc cách mạng mang đến cho tôi sự xúc động gần gũi với quê hương. Hai thế giới ấy gặp nhau rất tự nhiên trong một cô bé yêu âm nhạc, bồi đắp khả năng cảm nhận trước khi tôi được học kỹ thuật thanh nhạc.
Đến với bộ quân phục là một cái duyên may mắn. Càng học tập và trưởng thành trong quân đội, tôi càng nhận ra mình tìm thấy ở đó điều mình muốn làm: dùng tiếng hát để đến gần hơn với khán giả, với nhân dân. Cái duyên đưa tôi vào trường, còn sự đồng điệu với những giá trị của người lính khiến tôi muốn gắn bó lâu dài.
- Chị từng thừa nhận sau thời gian du học Trung Quốc, trở về hát nhạc Việt chưa tốt. Với người đoạt giải Nhất Sao Mai 2017, đó có phải cú sốc? Chị đã "học lại" chất Việt trong giọng hát ra sao?
Khi mới về nước, tôi phải học lại cách hát tiếng Việt. Thời gian du học tập trung vào kỹ thuật và cách biểu diễn khiến tôi ít nhiều chịu ảnh hưởng, nhất là trong cách xử lý ngôn ngữ. Khi các thầy góp ý thẳng thắn, tôi nhận ra mình cần tìm lại sự mềm mại, tự nhiên của tiếng mẹ đẻ. Tôi không buồn, chỉ tập trung vào vấn đề cần giải quyết.
Tôi nghe thật nhiều, tập lại phát âm, nhả chữ, tìm cách để kỹ thuật thanh nhạc hòa vào tiếng Việt và cảm xúc của từng bài hát. Quá trình ấy kéo dài khoảng 2 năm. Thành quả khiến tôi vui nhất là Nhà em ở lưng đồi. Khi được Thiếu tướng, nhạc sĩ Nguyễn Đức Trịnh giao thể hiện, tôi nhận được lời khen của thầy về cách hát, cách phát âm tiếng Việt chuẩn chỉnh hơn. Thầy rất khắt khe trong chuyên môn nên sự ghi nhận ấy có ý nghĩa lớn với tôi.
- Nghệ sĩ cần bay bổng, quân đội đòi hỏi kỷ luật. Đã có lần nào 2 điều ấy va chạm, chẳng hạn một cơ hội biểu diễn bên ngoài chị phải từ chối?
Có lẽ tôi may mắn vì chưa gặp xung đột rõ rệt nào. Yêu cầu của môi trường quân đội cũng phù hợp hướng đi tôi mong muốn, và kỷ luật giúp tôi có sự bền bỉ để theo đuổi mục tiêu trở thành người có chuyên môn sâu về thanh nhạc.
Một lời mời biểu diễn, nhất là ở nước ngoài, tất nhiên có sức hấp dẫn và thu nhập cũng là phần thực tế của nghề. Nhưng tôi sẽ cân nhắc mình hát ở đâu, cho ai nghe, chương trình mang lại giá trị gì về chuyên môn và tôi có thể giới thiệu điều gì của âm nhạc Việt. Khi biết mình muốn gì và trân trọng điều gì, lựa chọn sẽ rõ ràng hơn.
Bố không kịp chứng kiến những dấu mốc của con gái
- Một ngày của chị diễn ra thế nào? Người phụ nữ mặc quân phục làm nghệ thuật phải đánh đổi những gì khán giả ít thấy?
Một ngày của tôi bắt đầu bằng việc chăm sóc bản thân, gia đình và kết thúc bằng một giấc ngủ ngon. Nghe đơn giản nhưng giữ được điều ấy rất quan trọng. Có những ngày lịch kín nối tiếp, tôi phải sắp xếp thật chỉn chu nhưng luôn có ý thức dành chỗ cho khoảng riêng để nghỉ ngơi và ở bên người thân.
Nói về đánh đổi, tôi muốn nhìn thêm vào những điều mình nhận được. Là phụ nữ mặc quân phục làm nghệ thuật, tôi được nuôi dưỡng cả sự mềm mại lẫn bản lĩnh: mềm mại để cảm nhận, để hát và thấu hiểu người khác, vững vàng để giữ kỷ luật và kiên định với lựa chọn của mình. Có lúc công việc buộc tôi điều chỉnh kế hoạch riêng nhưng được sống với nghệ thuật trong màu áo lính là điều tôi rất tự hào.
- Chị hiếm khi nói về đời riêng. Trong tình yêu và gia đình, chị đề cao điều gì?
Tôi chọn kín đáo trong chuyện riêng để bản thân và người thân có một không gian thoải mái, được tôn trọng. Trước công chúng, điều tôi muốn làm nhất vẫn là hát. Trong tình yêu và gia đình, tôi nghĩ quan trọng nhất là sự vun đắp từ cả 2 phía: có niềm tin, biết chia sẻ và cùng giữ tinh thần tích cực.
- Từ sân khấu Sao Mai đến quân hàm Thiếu tá, gia đình ở Tuyên Quang đã đồng hành với chị thế nào?
Bố tôi mất năm 2016, trước khi tôi thi Sao Mai nên ông không kịp chứng kiến những dấu mốc sau này của con gái. Thời đi học, tôi sống xa nhà. Bây giờ cuộc sống ổn định hơn, mẹ đã về ở cùng tôi, 2 mẹ con chăm sóc nhau mỗi ngày. Mẹ không đòi hỏi gì nhiều, chỉ hay nhắc: "Con cố gắng giữ gìn sức khỏe". Càng trưởng thành, tôi càng thấy lời nhắc ấy quý giá. Những lần về Tuyên Quang bây giờ chủ yếu là dịp tôi mang tiếng hát góp sức cho quê hương.
- Khi không hát, không đứng lớp, ở nhà chị là người thế nào?
Ở nhà, tôi ăn uống đơn giản, chăm sóc gia đình, đọc sách và tập thể dục đều đặn, không có thói quen bí mật nào khiến mọi người bất ngờ. Về giữ giọng, tôi không kiêng khem quá nhiều mà chú trọng sức khỏe, vận động và ngủ đủ, nhất là khi lịch trình dày.
- Học trò gen Z khác chị ngày xưa thế nào? Chị có phải cô giáo nghiêm khắc, có em nào khiến chị nhớ đến mình ngày trước?
Các bạn trẻ bây giờ chủ động hơn, có điều kiện tiếp cận kiến thức tốt hơn và biết chăm chút hình ảnh. Tôi là cô giáo nghiêm khắc, nhất là về giờ giấc và sự chuẩn bị: cô trò phải đúng giờ, học viên phải tập bài ở nhà và đến lớp với tâm thế sẵn sàng. Thường chỉ sau 1-2 tuần, các bạn mới đã quen nếp học ấy.
Cảm hứng rất quan trọng với nghệ thuật nhưng mình cần tạo điều kiện cho cảm hứng bằng luyện tập đều đặn. Tôi hay nói với học trò: "Những ngày không muốn học mà mình vẫn nghiêm túc học, đó là lúc rèn sự bền bỉ với ước mơ".
Đỗ Tố Hoa thể hiện "Bài ca hy vọng" của nhạc sĩ Văn Ký:
Ảnh: FBNV
Video: VTV