Có hai con đang học lớp 8 và lớp 2, anh Phan Quang Huy (trú xã Đô Lương, tỉnh Nghệ An) cho rằng, hoạt động trải nghiệm nên được duy trì, bởi đây là một nội dung trong chương trình giáo dục phổ thông. “Ngoài kiến thức trong sách giáo khoa, các con rất cần được học từ thực tế, tiếp cận văn hóa, lịch sử và rèn luyện kỹ năng sống, kỹ năng tập thể”, anh nói. Tuy nhiên, điều quan trọng là mỗi hoạt động phải xác định rõ học sinh đi để làm gì và sau chuyến đi các em nhận được gì.
Chị Hoàng Thị Trinh (trú phường Trường Vinh, Nghệ An), có con đang học lớp 10, cho rằng, hoạt động trải nghiệm không nhất thiết phải gắn với việc đi xa hoặc sang tỉnh khác. “Không nhất thiết cứ phải đi tỉnh khác mới gọi là trải nghiệm. Ngay tại các tỉnh có rất nhiều địa điểm, mô hình để học sinh tham quan, học tập. Quan trọng là nhà trường lựa chọn nội dung phù hợp với từng lứa tuổi, để các cháu vừa được vui chơi, vừa có thêm kiến thức và kỹ năng”, chị nhận định.
Theo chị Trinh, với học sinh tiểu học, có thể tổ chức tham quan bảo tàng, khu sinh thái, trang trại giáo dục, làng nghề. Học sinh THCS có thể tìm hiểu các khu di tích lịch sử, mô hình nông nghiệp, chương trình kỹ năng sống. Với học sinh THPT, hoạt động trải nghiệm có thể gắn với định hướng nghề nghiệp thông qua việc tham quan doanh nghiệp, trường đại học, làng nghề hoặc mô hình sản xuất.
Tại tỉnh Thanh Hóa, quan điểm này cũng được nhiều phụ huynh chia sẻ. Anh Nguyễn Văn Hiệp (SN 1983, trú phường Hạc Thành, Thanh Hóa), có con đang học phổ thông, cho rằng, những giờ học ngoài lớp giúp học sinh quan sát, giao tiếp, làm việc nhóm và tiếp cận thực tế, những điều sách vở khó có thể thay thế. “Ngoài việc học, các cháu cần những kỹ năng thực tế trong cuộc sống như phòng, chống đuối nước, xử lý tình huống khẩn cấp, tìm hiểu lịch sử, nghề nghiệp và những công việc diễn ra xung quanh. Nhưng nếu việc trải nghiệm, hướng nghiệp phải đi thật xa nhưng không xác định rõ hiệu quả thì nên cân nhắc”, anh nói.
Băn khoăn
Một số phụ huynh học sinh cho rằng, không phải hoạt động trải nghiệm nào cũng nhất thiết phải được tổ chức bằng chuyến đi thực tế. Chị Nguyễn Thị Thu Hà (trú tại Hà Tĩnh), có 3 con đang học ở các bậc tiểu học và THCS, cho biết, bản thân không mong muốn các con thường xuyên tham gia những chuyến trải nghiệm xa. Theo chị, trong bối cảnh chuyển đổi số và công nghệ ngày càng được ứng dụng sâu vào giáo dục, học sinh có thêm nhiều cách để tiếp cận kiến thức, mô phỏng tình huống và tìm hiểu thế giới bên ngoài mà không nhất thiết lần nào cũng phải rời khỏi trường học.
Theo chị Hà, điều quan trọng là nhà trường xác định được nội dung nào cần trải nghiệm trực tiếp và nội dung nào có thể học bằng những hình thức khác. Với những bài học đòi hỏi quan sát, thực hành, tương tác trực tiếp hoặc tiếp xúc với môi trường thực tế, việc tổ chức trải nghiệm ngoài trường là cần thiết. Nhưng với những nội dung có thể truyền tải qua công nghệ, phòng học thực hành, mô hình mô phỏng hoặc các hoạt động ngay tại trường, không nhất thiết phải tổ chức những chuyến đi xa.
“Phụ huynh không phải không muốn con được trải nghiệm. Nhưng nếu chỉ để tham quan, nhìn ngắm rồi trở về thì tôi nghĩ chưa chắc đã cần thiết phải đi ra khỏi trường. Trong thời đại công nghệ số, nhà trường có thể có thêm nhiều cách để tổ chức cho học sinh học tập, khám phá mà vẫn bảo đảm hiệu quả và an toàn”, chị Hà nhận định.
Theo anh Trần Anh Nghĩa, giảng viên Trường Đại học Vinh, hoạt động trải nghiệm học đường là cần thiết đối với học sinh, nhưng phải được tổ chức phù hợp với từng độ tuổi, cấp học và bảo đảm các điều kiện an toàn. Theo anh, với học sinh nhỏ tuổi, có thể ưu tiên các chuyến đi trong tỉnh, trong ngày. Khi học sinh lớn hơn, tùy mục tiêu giáo dục và điều kiện tổ chức mới tính đến những chương trình dài hơn.
Bà Bùi Thị Thanh, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Thanh Hóa, cho biết, hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp được thực hiện theo chương trình, kế hoạch giáo dục của Bộ GD&ĐT nên các trường phải tổ chức. “Việc tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp không nhất thiết phải đến tận nơi. Các trường cần xây dựng kế hoạch phù hợp, bảo đảm đúng quy định. Không thể tổ chức hoạt động chỉ để thu tiền học sinh”, bà nói.
“Ở mỗi tỉnh thành sẽ có địa điểm phù hợp để học sinh trải nghiệm. Tuy nhiên, nếu năm nào cũng tổ chức và yêu cầu không trùng lặp thì số lượng địa điểm sẽ nhanh chóng hạn chế. Vì vậy, hoạt động này nên được phân bổ theo từng cấp học, từng khối lớp, tránh tổ chức quá thường xuyên hoặc quá đông”, anh Nghĩa nói.
Anh Nghĩa cho rằng, về lâu dài, ngành giáo dục có thể xây dựng danh mục địa điểm đủ điều kiện tổ chức hoạt động trải nghiệm, công khai để nhà trường, phụ huynh và học sinh biết và lựa chọn. Những địa điểm không đáp ứng yêu cầu về an toàn, cơ sở vật chất và nội dung giáo dục thì không nên đưa vào.