Bỏ qua điều hướng
•

Điệu gốm Chăm - Thơ của Chế Diễm Trâm

Điệu gốm Chăm - Thơ của Chế Diễm Trâm
Nguồn ảnh: Thanh Niên

Điệu gốm Chăm - Thơ của Chế Diễm Trâm- Ảnh 1.

Minh họa: VĂN NGUYỄN

Có âm vọng của đất sét trên đồng đất sông Quao

Cuối mùa gặt theo cha về sân nhà ngập nắng

Tiếng chày đập đất đều đều đêm trăng soi tỏ

Đưa tôi vào giấc ngủ tuổi tròn trăng

Có điệu rì rào sông Lu uốn quanh làng mạc

Cát phù sa mịn màng, nước sông quê thanh ngọt

Hòa trộn thành đất gốm mát mượt như thơ

Xe thành lọn trong vũ điệu đôi bàn tay nghệ nhân của bà

Có điệu giật lùi theo chân mẹ nặn gốm

Trên bàn kê, thân gốm thật tròn

Bàu Trúc quê tôi chọn lối đi giật lùi qua bao thế kỷ

Không bàn xoay, mắt ôm trọn gốm tượng hình

Không cần lò nung, gốm chất cao trên sân

Lửa rơm rạ áp vào da gốm

Gió Phan Rang giật reo cùng lửa

Những điệu màu tự nhiên trên màu đất quê hương

Đất, cát, nước, lửa, khí - điệu vũ trụ cùng tạo tác với người

Nghệ thuật độc bản say bao trái tim yêu cái đẹp

Giọt mồ hôi trao truyền qua bao đời mẫu hệ

Trong tiếng ca da diết điệu gốm Chăm làng tôi…

Qua thi phẩm "Điệu gốm Chăm" của tác giả Chế Diễm Trâm, làng gốm Bàu Trúc hiện lên với những giá trị văn hóa và kỹ nghệ thủ công truyền thống đặc sắc. Tác phẩm khắc họa chi tiết nguồn nguyên liệu tự nhiên bản địa từ đất sét sông Quao hòa quyện cùng cát phù sa và nguồn nước sông Lu. Những chất liệu mộc mạc ấy trở thành khởi nguồn cho quy trình tạo tác gốm độc đáo của cộng đồng người Chăm. Điểm nhấn kỹ thuật nổi bật tại Bàu Trúc chính là phương thức tạo hình không sử dụng bàn xoay qua nhiều thế kỷ. Người phụ nữ Chăm di chuyển giật lùi quanh bàn kê, dùng đôi bàn tay khéo léo để nắn vuốt từng thân gốm tròn trịa. Phương thức lao động thủ công này thể hiện rõ nét vai trò tiếp nối di sản của chế độ mẫu hệ qua từng thế hệ. Bên cạnh nghệ thuật tạo hình, công đoạn nung lộ thiên cũng tạo nên bản sắc độc bản cho từng sản phẩm. Gốm được chất cao giữa sân, kết hợp sức nóng của rơm rạ cùng ngọn gió Phan Rang để hình thành những sắc màu tự nhiên trên bề mặt đất nung. Sự hòa quyện giữa đất, cát, nước, lửa và khí trời đã định hình giá trị thẩm mỹ bền vững cho di sản gốm Chăm.
amung