Điều khiển chó từ xa

Chó nghiệp vụ vốn nổi tiếng nhờ khả năng tìm bom, phát hiện ma túy, hỗ trợ cứu nạn hoặc nhận biết những vị trí nguy hiểm trong nhiều tình huống khác nhau. Tuy nhiên, trước đây chúng thường chỉ thực hiện chính xác nhiệm vụ khi người huấn luyện đứng gần, nhìn thấy chúng hoặc duy trì được sự liên hệ trực tiếp. Các nhà nghiên cứu tại Đại học Auburn, bang Alabama, Mỹ, đang thay đổi giới hạn đó bằng một hệ thống cho phép điều khiển chó từ xa. Thử nghiệm được tiến hành với một con chó nghiệp vụ tên Major, trong khuôn viên Đại học Auburn, nhằm kiểm tra khả năng nhận lệnh mà không cần người điều khiển xuất hiện bên cạnh. Giáo sư cơ khí David M. Bevly cho biết người huấn luyện có thể ra lệnh ngay cả khi không ở gần chó hoặc không nằm trong tầm nhìn của con vật. Cách làm này mở ra khả năng triển khai chó nghiệp vụ tại những nơi con người khó tiếp cận, nguy hiểm hoặc cần giữ bí mật trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Không giống một số nghiên cứu trước đây trên các loài động vật khác, hệ thống của Đại học Auburn không yêu cầu cấy điện cực vào cơ thể chó để truyền mệnh lệnh. Toàn bộ thiết bị được bố trí bên ngoài, trên một bộ yên đặc biệt đặt trên lưng con vật, giúp việc sử dụng thuận tiện hơn và hạn chế can thiệp trực tiếp. Bộ yên tích hợp thiết bị định vị toàn cầu, nhiều cảm biến, một bộ vi xử lý cùng modem radio kết nối không dây với máy tính điều khiển. Khi nhận lệnh, hệ thống tạo rung nhẹ ở phía bên phải hoặc bên trái của bộ yên, đồng thời phát âm thanh để hướng dẫn Major thay đổi hướng di chuyển. Máy tính theo dõi vị trí của chó theo thời gian thực, sau đó gửi chỉ dẫn đến thiết bị thông qua kết nối không dây. Nhờ kết hợp tín hiệu rung, âm thanh và dữ liệu định vị, người huấn luyện có thể hướng con vật đến những điểm đã xác định mà không cần chạy theo hoặc quan sát trực tiếp. Trong các bài kiểm tra, Major được yêu cầu đi đến những vị trí cách điểm xuất phát vài trăm mét, thay vì chỉ di chuyển trong phạm vi ngắn quanh người huấn luyện. Con chó đến đúng đích trong phần lớn lần thử, cho thấy hệ thống có thể biến mệnh lệnh từ xa thành hành vi định hướng tương đối ổn định. Tỷ lệ Major tới đích thành công đạt 80%, trong khi máy tính thực hiện việc ra lệnh với độ chính xác lên tới 99%. Những con số này chưa biến hệ thống thành công cụ hoàn hảo, nhưng chứng minh khả năng kiểm soát chó nghiệp vụ trong điều kiện người điều khiển không hiện diện trực tiếp. Ở giai đoạn tiếp theo, nhóm nghiên cứu dự định thử nghiệm thiết bị trong phạm vi vài kilômét, đồng thời giao cho chó những nhiệm vụ phức tạp hơn. Các thử nghiệm mở rộng sẽ giúp đánh giá khả năng hoạt động của hệ thống trên nhiều địa hình, khoảng cách và tình huống thực tế. Theo nhóm nghiên cứu, công nghệ này có thể tạo ảnh hưởng đáng kể trong quân sự, an ninh và hoạt động hành pháp, nơi chó nghiệp vụ thường phải làm việc giữa những rủi ro khó lường. Chẳng hạn, người tìm kiếm có thể điều khiển chó dò nơi tội phạm giấu ma túy mà không để lộ sự hiện diện của người đang dẫn đường phía sau. Trong chiến trường, chó đeo thiết bị có thể chuyển thuốc men hoặc đạn đến binh lính mà không buộc con người phải tiến vào khu vực nguy hiểm. Một người huấn luyện thậm chí có thể điều khiển hàng chục con chó cùng lúc khi chúng di chuyển khắp sân bay để kiểm tra hành lý, thay vì phải đi sát từng con. Giáo sư tâm lý Alan Poling thuộc Đại học Western Michigan, người không tham gia nghiên cứu, nhận định chó nghiệp vụ sẽ hiệu quả hơn khi có thể làm việc trong mọi địa hình, tình huống mà không cần người bên cạnh. Từ Major và bộ yên điều khiển, nhóm Auburn đang hướng tới những nhiệm vụ xa hơn, nơi trí thông minh, khứu giác và khả năng di chuyển của chó được kết nối với công nghệ định vị hiện đại.