Điều khiển máy tính bằng ánh mắt

Lenovo vừa giới thiệu một mẫu laptop đặc biệt, cho phép người dùng điều khiển một số chức năng trên máy bằng ánh mắt, thay vì chỉ dựa vào chuột, bàn phím hoặc màn hình cảm ứng. Sản phẩm tích hợp hệ thống camera sử dụng công nghệ theo dõi ánh mắt do Tobii Technology Inc., công ty công nghệ Thụy Điển, phát triển và lắp đặt ở mặt ngoài máy. Do phải chứa thêm camera cùng các bộ phận hỗ trợ, mẫu laptop này dày gấp đôi thiết bị thông thường, đổi lại có khả năng nhận biết hướng nhìn của người sử dụng trên màn hình. Công nghệ theo dõi ánh mắt xác định người dùng đang nhìn về đâu, đồng thời phát hiện điểm trên màn hình đang thu hút sự tập trung của họ tại từng thời điểm. Trong một màn trình diễn, Barbara Barclay thuộc Tobii Technology Inc. sử dụng ánh mắt để điều khiển trò chơi trên mẫu laptop được hai công ty hợp tác sản xuất. Khi người chơi nhìn vào một mục tiêu trong thế giới ảo, các tia laser trong trò chơi có thể hướng tới đúng vị trí đó, giúp việc ngắm bắn trở nên trực tiếp hơn. Cách điều khiển này mở ra khả năng tương tác mới cho game thủ, bởi ánh mắt vốn liên tục hướng tới đối tượng quan tâm mà không cần người chơi thao tác thêm bằng tay. Công nghệ cũng có thể hỗ trợ việc đọc văn bản, khi hệ thống nhận biết người dùng đã nhìn đến cuối phần nội dung hiện ra rồi tự động di chuyển các dòng chữ trên màn hình. Nhờ vậy, người đọc có thể tiếp tục theo dõi văn bản mà không phải thường xuyên đưa tay lên chuột hoặc bàn phím để cuộn trang, đặc biệt trong những phiên đọc kéo dài. Tobii cho biết những ứng dụng tương lai còn có thể đưa con trỏ chuột xuất hiện ngay tại vị trí người dùng đang nhìn, giúp thao tác trên máy tính nhanh hơn. Trong trò chơi, một nhân vật ảo cũng có thể duy trì giao tiếp bằng mắt với người chơi, tạo cảm giác tương tác tự nhiên hơn thay vì chỉ phản hồi theo lệnh bấm. Những khả năng này cho thấy ánh mắt có thể trở thành một lớp điều khiển bổ sung, dù chưa được giới thiệu như phương án thay thế hoàn toàn các thiết bị nhập liệu quen thuộc. Theo Barbara Barclay, thiết bị theo dõi ánh mắt hoạt động bằng cách chiếu hai tia hồng ngoại vô hình về phía người sử dụng trong quá trình quan sát màn hình. Hai camera được giấu bên trong hệ thống sau đó tìm kiếm các tia sáng phản hồi từ hai nhãn cầu, cùng những phản xạ xuất hiện ở mỗi võng mạc. Dựa trên các tín hiệu quang học này, thiết bị tính toán hướng nhìn và xác định vị trí tương ứng trên màn hình, cho phép máy phản hồi theo sự di chuyển của mắt. Mỗi người dùng cần hiệu chỉnh thiết bị riêng, bởi đặc điểm mắt và cách nhìn có thể khác nhau, nhưng hệ thống vẫn hoạt động với cả người đeo kính lẫn người không đeo kính. Barclay nhấn mạnh công nghệ này không nhằm loại bỏ chuột, bàn phím truyền thống hoặc màn hình cảm ứng khỏi máy tính cá nhân. Thay vào đó, theo dõi ánh mắt có thể bổ trợ những phương thức điều khiển sẵn có, giúp một số thao tác diễn ra nhanh hơn và nâng cao hiệu quả sử dụng máy. Chẳng hạn, người dùng có thể nhìn tới một khu vực cần chọn rồi thực hiện lệnh bằng phương thức khác, giảm số lần di chuyển con trỏ qua những giao diện phức tạp. Tobii đã sản xuất các thiết bị theo dõi ánh mắt dành cho giới nghiên cứu và người khuyết tật trong gần một thập kỷ trước khi thử đưa công nghệ vào laptop. Việc hợp tác với Lenovo giúp công ty chứng minh rằng hệ thống vốn thường xuất hiện trong nghiên cứu chuyên biệt có thể mở rộng sang những sản phẩm công nghệ quen thuộc hơn. Lenovo và Tobii mới sản xuất 20 chiếc laptop ứng dụng công nghệ theo dõi ánh mắt, sau đó dự kiến trưng bày chúng tại CeBIT ở Hanover, Đức. CeBIT được giới thiệu là triển lãm công nghệ cao lớn nhất thế giới, nơi mẫu laptop đặc biệt này có thể thu hút sự chú ý nhờ cách tương tác khác biệt. Các thiết bị theo dõi ánh mắt hiện thời của Tobii có giá lên tới hàng chục nghìn USD, nhưng chi phí tích hợp vào laptop thương mại được kỳ vọng sẽ phù hợp hơn với người tiêu dùng.