Điều khiển tay giả bằng ý nghĩ

Trong nhiều năm, chân tay giả đã ứng dụng công nghệ cao để hỗ trợ người bị cụt chi khôi phục một phần khả năng vận động và sinh hoạt hằng ngày. Tuy nhiên, cánh tay giả của Jesse Sullivan nổi bật hơn nhiều thiết bị thông thường, vì ông có thể điều khiển nó bằng chính ý nghĩ của mình. Khả năng đặc biệt này mở ra hướng nghiên cứu đáng chú ý, khi tín hiệu thần kinh của con người được kết nối với một thiết bị cơ học bên ngoài cơ thể. Các nhà khoa học đã nối những dây thần kinh còn lại từ cơ thể Sullivan vào cơ ngực, tạo đường truyền giúp cánh tay giả tiếp nhận tín hiệu điều khiển. Khi Sullivan nghĩ đến một động tác, tín hiệu thần kinh được truyền tới cơ ngực, nơi các nhà nghiên cứu có thể ghi nhận hoạt động điện tương ứng. Sau đó, phần mềm máy tính phiên dịch những tín hiệu này thành mệnh lệnh cụ thể, khiến cánh tay giả thực hiện chuyển động theo chủ ý của người sử dụng. Cách vận hành ấy giúp Sullivan không chỉ sử dụng một thiết bị thay thế đơn giản, mà còn kiểm soát cánh tay giả linh hoạt hơn trong nhiều tình huống. Công nghệ vẫn cần tiếp tục hoàn thiện, nhưng trường hợp của Sullivan cho thấy suy nghĩ có thể trở thành cầu nối giữa hệ thần kinh và máy móc. Sullivan trải qua ca phẫu thuật đầu tiên cách thời điểm bài viết được công bố tám năm, sau đó tiếp tục được các nhà khoa học theo dõi. Trong khoảng thời gian này, nhóm nghiên cứu quan sát khả năng hoạt động của cánh tay giả, đồng thời đánh giá cách hệ thần kinh tương tác với hệ thống điều khiển. Việc theo dõi lâu dài có ý nghĩa quan trọng, bởi các nhà khoa học cần hiểu thiết bị vận hành ổn định ra sao trong đời sống thực tế của bệnh nhân. Những dữ liệu thu được từ Sullivan cũng góp phần định hướng các nghiên cứu mới, nhằm tạo ra chân tay giả dễ điều khiển và đáp ứng chính xác hơn. Theo Daily Mail, các nhà khoa học tại Đại học Northwestern ở Mỹ đang tiếp tục tìm kiếm những mô hình khác nhau trong hoạt động của não. Mục tiêu của họ là xác định cách sử dụng các tín hiệu thần kinh hiệu quả hơn, từ đó giúp người dùng điều khiển chân tay giả với ít hạn chế. Thay vì chỉ dựa vào những chuyển động cơ học còn lại, hệ thống mới tập trung khai thác thông tin phát sinh từ não và đường truyền thần kinh. Chuyên gia Nate Bunderson cho biết nhóm nghiên cứu đã trình bày công trình tại một hội nghị khoa học thần kinh tổ chức ở San Diego. Tại nghiên cứu này, các nhà khoa học sử dụng tín hiệu não để điều khiển thiết bị, hướng tới khả năng tương tác tự nhiên hơn giữa người và chân tay giả. Họ cũng điều chỉnh hệ thống thông dịch tín hiệu não, giúp bệnh nhân kiểm soát các chi giả tốt hơn và sử dụng chúng trong phạm vi rộng hơn. Những cải tiến này không chỉ liên quan đến khả năng cầm nắm, mà còn hướng tới việc mở rộng các dạng chuyển động mà người sử dụng có thể thực hiện. Nếu tín hiệu được giải mã chính xác, người bị cụt chi có thể chủ động hơn trong nhiều hoạt động, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào cơ chế điều khiển đơn giản. Dù công nghệ vẫn đang được nghiên cứu, trường hợp Jesse Sullivan đã chứng minh một hướng tiếp cận giàu triển vọng cho lĩnh vực chân tay giả thông minh. Thiết bị không còn chỉ đóng vai trò thay thế phần cơ thể đã mất, mà có thể trở thành hệ thống phản hồi theo ý định vận động của người dùng. Các nhà khoa học vẫn tiếp tục theo dõi Sullivan, đồng thời thử nghiệm những mô hình tín hiệu khác để cải thiện khả năng điều khiển trong tương lai. Với những người khuyết tật, công nghệ điều khiển bằng ý nghĩ vì thế mang lại hy vọng lớn về khả năng vận động, tự chủ và hòa nhập cuộc sống.