Doanh nghiệp Hàn Quốc yêu cầu bồi thường toàn bộ thiệt hại đầu tư liên Triều

Các doanh nghiệp Hàn Quốc từng tham gia hợp tác kinh tế liên Triều đang yêu cầu chính phủ bồi thường toàn bộ thiệt hại, sau nhiều năm hoạt động đình trệ kéo dài. Đề nghị được đưa ra trong cuộc họp báo tại Bộ Thống nhất ngày 22/9, giữa lúc nhiều khoản đầu tư vẫn chưa được giải quyết đầy đủ. Theo phóng viên TTXVN tại Seoul, Liên đoàn Hợp tác kinh tế Liên Triều cho rằng chính sách hỗ trợ hiện nay không còn phù hợp với thực tế doanh nghiệp. Liên đoàn đề nghị Chính phủ Hàn Quốc từ bỏ phương án hỗ trợ hạn chế được triển khai từ năm 2018, chuyển sang cơ chế thanh toán toàn bộ thiệt hại đầu tư. Ông Choi Yo Sik, Chủ tịch Liên đoàn, cho biết nhiều cơ sở tại khu vực nội địa và khu du lịch núi Kumgang đã bị bỏ hoang suốt 16-18 năm. Trong thời gian đó, doanh nghiệp gần như không thể tiếp cận tài sản, kiểm tra cơ sở vật chất hoặc khôi phục hoạt động kinh doanh tại những địa điểm này. Số liệu được Liên đoàn công bố cho thấy khoảng 1.050 doanh nghiệp từng tham gia các dự án hợp tác kinh tế liên Triều, nhưng hiện chỉ còn 385 đơn vị hoạt động. Khoảng 50-60 công ty, chủ yếu liên quan du lịch núi Kumgang và đầu tư nội địa, đang tiếp tục yêu cầu bồi thường bổ sung. Các doanh nghiệp này cho rằng số tiền đã nhận trước đây chưa phản ánh đầy đủ quy mô thiệt hại thực tế phát sinh trong thời gian dài đình trệ. Liên đoàn ước tính cần khoảng 60 tỷ won, tương đương gần 44 triệu USD, để giải quyết toàn bộ các khoản thiệt hại mà doanh nghiệp yêu cầu. Con số này bao gồm phần bồi thường bổ sung cho những công ty chưa được thanh toán đầy đủ theo các tiêu chí hiện hành. Với nhiều doanh nghiệp, việc kéo dài thời gian xử lý tiếp tục tạo áp lực tài chính, trong khi tài sản đầu tư vẫn nằm ngoài khả năng khai thác. Năm 2018, Chính phủ Hàn Quốc từng đưa ra chương trình hỗ trợ tương đương 45% giá trị đầu tư được công nhận, với mức tối đa 3,5 tỷ won cho mỗi doanh nghiệp. Khoản hỗ trợ này đi kèm điều kiện doanh nghiệp phải hoàn trả nếu hoạt động hợp tác liên Triều được nối lại trong tương lai. Cách tiếp cận đó giúp một số công ty nhận được hỗ trợ, nhưng đồng thời khiến nhiều đơn vị cho rằng rủi ro và gánh nặng chưa được phân bổ công bằng. Một trong những điểm gây tranh cãi là nhiều công ty bị xếp vào nhóm “không được bảo hiểm”, dù họ đã đầu tư trước thời điểm hệ thống bảo hiểm được hình thành. Các doanh nghiệp cũng gặp khó khăn vì yêu cầu cung cấp giấy tờ chứng minh chi phí đầu tư, nhất là sau nhiều năm cơ sở bị bỏ hoang và hoạt động quản lý bị gián đoạn. Vì thiếu hồ sơ theo tiêu chuẩn, không ít công ty không thể nhận khoản bồi thường tương xứng với thiệt hại họ báo cáo. Hiện Bộ Thống nhất đang xem xét phương án hỗ trợ chi phí vận hành từ 20-30 triệu won cho mỗi doanh nghiệp, đồng thời giải quyết một phần các khoản vay liên quan. Tuy nhiên, tiến độ triển khai vẫn đình trệ do những vướng mắc về ngân sách, khiến doanh nghiệp chưa xác định được thời điểm nhận hỗ trợ cụ thể. Trước tình hình này, Liên đoàn đề nghị sử dụng Quỹ hợp tác liên Triều chưa được giải ngân để thanh toán trực tiếp cho các khoản thiệt hại. Đề xuất của cộng đồng doanh nghiệp đặt Chính phủ Hàn Quốc trước yêu cầu cân nhắc lại cách xử lý những dự án hợp tác đã kéo dài nhiều năm trong tình trạng bất định. Các doanh nghiệp mong muốn một cơ chế thanh toán toàn bộ, minh bạch hơn, thay vì tiếp tục phụ thuộc vào điều kiện bảo hiểm, hồ sơ đầu tư hoặc khả năng nối lại hợp tác. Thông tin được VietnamPlus, TTXVN đăng tải cho thấy tranh luận về bồi thường đang tập trung vào quy mô thiệt hại, nguồn ngân sách và trách nhiệm hỗ trợ doanh nghiệp.