Doanh nghiệp UAE xây trung tâm phân phối riêng, đón nông sản Việt

Trong khuôn khổ Diễn đàn Xuất khẩu năm 2026, ngày 4/9 tại TPHCM, Vụ Phát triển thị trường nước ngoài (Bộ Công thương) tổ chức hội thảo “Nâng tầm giá trị nông sản và thực phẩm trong chuỗi cung ứng bền vững”.

Tại hội thảo, ông Trần Tấn Sỹ - Giám đốc phụ trách Việt Nam, Tập đoàn Lootah (UAE), cho biết trong bối cảnh địa chính trị nhiều bất ổn thời gian qua, nhu cầu về lương thực, thực phẩm tại Trung Đông liên tục gia tăng.

Nhìn thấy đây chính là cơ hội trong khủng hoảng, Tập đoàn Lootah đã quyết định đầu tư xây dựng một trung tâm phân phối thực phẩm tại Abu Dhabi, tập trung vào nhập khẩu và phân phối các sản phẩm của Việt Nam. Lootah kỳ vọng trung tâm này sẽ trở thành đầu mối cung ứng hàng Việt ổn định cho UAE và rộng hơn là khu vực Trung Đông.

Theo ông Sỹ, cơ hội này càng đáng chú ý khi UAE hiện phải nhập khẩu tới 80% lương thực, thực phẩm. Năm 2025, quốc gia này nhập khẩu 15 tỷ USD lương thực, thực phẩm. Trong đó 77% lượng hàng nhập khẩu của các thành viên thuộc Dubai Chambers được dùng để tái xuất sang các quốc gia Trung Đông.

“Điều này có nghĩa doanh nghiệp Việt Nam nếu tiếp cận được UAE không chỉ nhắm tới một thị trường đơn lẻ mà có thể xem đây là cửa ngõ để đưa hàng hóa vào cả khu vực Trung Đông”, ông Sỹ nhận định.

Ông Mirash Basheer - Giám đốc May Exports, LuLu International Group, đơn vị đang vận hành khoảng 80 trung tâm, siêu thị tại Trung Đông, cũng cho biết, đang ngày càng muốn mua nhiều nông sản, thực phẩm hơn từ Việt Nam.

Tại LuLu, một số mặt hàng Việt đã có chỗ đứng đáng kể, trong đó thanh long được đánh giá gần như có vị thế độc quyền ở một số phân khúc.

Theo ông Basheer, lợi thế của Việt Nam không chỉ nằm ở sản phẩm mà còn ở khoảng cách địa lý. Ví dụng như với chuối, Việt Nam đang phải cạnh tranh với nguồn cung từ Ecuador và một số nước khác.

Tuy nhiên, thời gian vận chuyển từ thị trường này tới Trung Đông có thể lên tới khoảng 40 ngày, trong khi hàng từ Việt Nam chỉ mất hơn 20 ngày. Khoảng cách vận chuyển ngắn hơn giúp hàng hóa tươi hơn, giảm áp lực logistics và mở ra cơ hội gia tăng đơn hàng.

“Bên cạnh đường biển, LuLu cũng sử dụng chuyến bay thuê riêng và xe vận chuyển riêng để đưa nông sản Việt sang Trung Đông khi thị trường có biến động”, ông Basheer thông tin.

Như hồi cuối tháng 4 vừa qua, Tập đoàn Lulu Group International đã thuê máy bay vận chuyển gần 100 tấn nông sản Việt Nam sang UAE trong bối cảnh vận tải xuyên biên giới bị ảnh hưởng do căng thẳng địa chính trị liên quan đến Trung Đông.

Đầu tư từ bao bì, nhãn mác… để thu hút người dùng

Dù nhu cầu tăng cao, các đại biểu cũng cho rằng, doanh nghiệp Việt phải thay đổi linh hoạt để đáp ứng được các tiêu chuẩn ngày càng cao và sự biến động không ngừng của thị trường.

Cụ thể, đại diện Lulu lưu ý, các doanh nghiệp Việt Nam, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ, cần thay đổi sản phẩm theo thị hiếu của từng thị trường, từ bao bì, đóng gói đến cách xây dựng thương hiệu.

Điều này đặc biệt quan trọng khi hàng Việt ngày càng đi xa. Ông nêu ví dụ tại Hà Lan, một số sản phẩm như cà phê đá Việt Nam đã bắt đầu được người tiêu dùng đón nhận. Tuy nhiên, để từ một sản phẩm được biết đến trở thành một thương hiệu có vị trí ổn định, doanh nghiệp vẫn nhiều vấn đề phải giải quyết.

Theo ông Lê Anh Dũng - Tổng Giám đốc Tổng Công ty Rau quả, Nông sản (Vegetexco Việt Nam), một trong những điểm yếu của nông sản Việt hiện nay là chất lượng chưa đồng đều. Đây là vấn đề khiến doanh nghiệp khó duy trì nguồn cung ổn định khi làm việc với các hệ thống phân phối lớn.

Do đó, doanh nghiệp này lựa chọn cách quản trị toàn diện chuỗi cung ứng, từ giống, canh tác, thu hoạch đến chế biến, bảo quản và thương mại. Đồng thời, doanh nghiệp chủ động đa dạng hóa sản phẩm và thị trường.

Sau gần 40 năm hoạt động, Vegetexco Vietnam đã xuất khẩu tới 58 quốc gia, qua đó giảm sự phụ thuộc vào một vài thị trường. Theo ông Dũng, đây cũng là một trong những bài toán lớn của nông sản Việt.

Còn theo bà Nguyễn Thảo Hiền - Phó Vụ trưởng Vụ Phát triển thị trường nước ngoài (Bộ Công Thương), nông sản, thực phẩm đang là điểm sáng trong xuất khẩu của Việt Nam. Giai đoạn 2022-2025, xuất khẩu nhóm hàng này tăng bình quân 15-16%/năm; riêng năm 2025 đạt hơn 41,27 tỷ USD, tăng 8%.

Việt Nam cũng đang chuyển từ xuất khẩu số lượng sang nâng cao chất lượng, chế biến sâu và phát triển bền vững. Có thể kể đến như khoảng 80% gạo xuất khẩu đã chuyển từ gạo thông thường hoặc bán theo dạng dự trữ sang các sản phẩm gạo thơm, sản phẩm chất lượng cao. Hay như cà phê cũng gia tăng hàm lượng chế biến, tận dụng phụ phẩm để tạo thêm các sản phẩm có giá trị…

Cùng với đó, cơ cấu thị trường xuất khẩu cũng chuyển biến tích cực. Trung Quốc vẫn là thị trường lớn nhất, chiếm khoảng 25-26%, nhưng xuất khẩu đang chuyển mạnh từ tiểu ngạch sang chính ngạch.

Trong khi đó, xuất khẩu sang EU tăng khoảng 16% và khu vực Mỹ Latinh tăng khoảng 30%/năm, cho thấy dư địa mở rộng các thị trường có tiêu chuẩn cao còn rất lớn.

“Quan trọng hơn, hướng đi của ngành nông sản hiện nay là sản xuất tốt hơn, sạch hơn, bền vững hơn, trong đó doanh nghiệp cần chú trọng công nghệ, tiêu chuẩn kỹ thuật, minh bạch và truy xuất nguồn gốc để nâng cao giá trị sản phẩm thay vì chỉ chú trọng vào số lượng”, bà Hiền nhấn mạnh.