Bỏ qua điều hướng

Đổi mới công nghệ khai thác ở Than Vàng Danh

Đổi mới công nghệ khai thác ở Than Vàng Danh
Nguồn ảnh: Nhân Dân

Là đơn vị có quy mô và sản lượng khai thác hầm lò lớn của Tập đoàn Công nghiệp Than-Khoáng sản Việt Nam (TKV), những năm qua, Công ty Than Vàng Danh luôn duy trì sản lượng khai thác than hầm lò hơn 3 triệu tấn/năm.

Sự chủ động đầu tư, đổi mới công nghệ khai thác đã giúp công ty có kết quả sản xuất, kinh doanh ổn định, luôn hoàn thành kế hoạch.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Công ty Than Vàng Danh đã khai thác hơn 2 triệu tấn than nguyên khai; trong đó, than hầm lò đạt gần 2 triệu tấn, đào lò mới đạt 20.083m. Thu nhập bình quân của người lao động đạt hơn 22,8 triệu đồng/người/tháng, riêng khối khai thác và đào lò đạt gần 29 triệu đồng/người/tháng. Công tác an toàn lao động tiếp tục được giữ vững, trở thành yếu tố xuyên suốt trong hoạt động sản xuất.

Giám đốc Công ty Hồ Quốc cho biết: Những năm gần đây, Than Vàng Danh đã từng bước chuyển sang quản trị tài nguyên, lấy khoa học-công nghệ, cơ giới hóa, tự động hóa và tin học hóa làm động lực quan trọng để nâng cao hiệu quả sản xuất. Công ty chủ động nghiên cứu, lựa chọn và đưa vào áp dụng các công nghệ khai thác phù hợp điều kiện địa chất phức tạp của mỏ.

Hiện công ty áp dụng nhiều công nghệ trong khai thác than lò chợ, từ chống giữ bằng giá thủy lực di động dạng khung đến công nghệ khai thác lò chợ chống giữ bằng giàn mềm ZRY, nhất là công nghệ cơ giới hóa đồng bộ sử dụng giàn chống tự hành kết hợp máy khấu.

Đối với các khu vực vỉa dốc nghiêng đến dốc đứng, công nghệ khấu lò chợ xiên chéo chống giữ bằng giàn mềm ZRY được nghiên cứu, đầu tư và đưa vào áp dụng từ năm 2017, từng bước thay thế công nghệ khấu buồng, góp phần nâng cao mức độ an toàn và năng suất lao động.

Năm 2018, công ty tiếp tục đưa vào hoạt động lò chợ cơ giới hóa đồng bộ sử dụng giàn chống ZFG4800/1.7/2.8 kết hợp máy khấu MG170/411-WD. Tính đến hết 6 tháng năm 2026, sản lượng khai thác từ hệ thống lò chợ cơ giới này đạt khoảng 4,6 triệu tấn. Để duy trì tốt sản lượng khai thác than theo kế hoạch được Tập đoàn giao, công ty thường xuyên duy trì từ 2 đến 4 lò chợ ZRY hoạt động.

Anh Phạm Trường Giang, Tổ phó sản xuất, Tổ sản xuất số 3, Phân xưởng Đào lò 3 chia sẻ: “Nhờ áp dụng công nghệ trong khai thác mà Tổ sản xuất số 3 nhiều năm liền duy trì năng suất cao, nằm trong nhóm dẫn đầu của phân xưởng. Kết quả này không chỉ đến từ kinh nghiệm mà còn từ cách tổ chức lao động khoa học, bám sát thực tế từng ca sản xuất, phát huy hiệu quả thiết bị cơ giới hóa trong khai thác hầm lò”.

Việc đầu tư dây chuyền cơ giới hóa đồng bộ, công nghệ khấu than chống giữ bằng giá thủy lực di động dạng khung được đánh giá là công nghệ phù hợp với điều kiện địa chất của công ty. Do đó, sản lượng từ các lò chợ giá khung hiện chiếm khoảng 40-41% tổng sản lượng khai thác hầm lò và tạo thành một hệ thống công nghệ khai thác tương đối linh hoạt, đáp ứng yêu cầu sản xuất trong những điều kiện địa chất khác nhau.

Xác định khai thác là khâu quyết định sản lượng thì công tác đào lò sẽ là “bệ đỡ” để hoàn thành kế hoạch sản xuất, vì vậy, Than Vàng Danh đã tập trung đẩy mạnh cơ giới hóa trong đào lò. Năm 2019, công ty nghiên cứu và đưa máy đào lò EBH-45 đầu tiên trong tập đoàn vào thi công các đường lò. Đến nay, số lượng dây chuyền máy đào lò EBH-45 đã được nâng lên 4 dây chuyền.

Với trọng lượng khoảng 10 tấn, nhỏ gọn hơn đáng kể so với máy AM-50Z có trọng lượng khoảng 27 tấn, EBH-45 có khả năng cơ động cao. Thiết kế tay khấu dạng tay treo kéo dài cũng giúp máy linh hoạt hơn khi thi công các đường lò có tiết diện trung bình từ 9,4 m² trở lên.

Trưởng phòng Kỹ thuật-Công nghệ mỏ Than Vàng Danh Ngô Văn Cừ khẳng định: “Việc đầu tư, đổi mới công nghệ khai thác và đào lò đã tạo ra chuyển biến tích cực về sản lượng và phương thức tổ chức sản xuất của công ty; giúp giảm sức lao động trực tiếp, cải thiện điều kiện làm việc dưới hầm lò và nâng cao độ ổn định, an toàn của quá trình sản xuất”.

Bên cạnh cơ giới hóa trong khai thác hầm lò, Than Vàng Danh còn từng bước triển khai tự động hóa tại nhiều khâu trọng yếu. Các hệ thống băng tải, trạm bơm, quạt gió, cảnh báo khí được kết nối về trung tâm điều khiển, cho phép vận hành tập trung, góp phần giảm lao động trực tiếp và nâng cao mức độ an toàn trong sản xuất.

Đây được xác định là hướng đi phù hợp mục tiêu chuyển đổi mô hình quản trị của Than Vàng Danh từ khai thác sang quản trị tài nguyên; từ dựa nhiều vào lao động trực tiếp sang tăng hàm lượng công nghệ; từ ưu tiên sản lượng sang đồng thời quan tâm đến an toàn, năng suất, tỷ lệ thu hồi tài nguyên và môi trường.

Trong bối cảnh nguồn nhân lực, nhất là lao động thợ lò còn nhiều khó khăn, việc đẩy mạnh cơ giới hóa, tự động hóa và sáng kiến cải tiến càng trở nên cấp thiết.

Đây là hướng đi chiến lược giúp Than Vàng Danh giảm phụ thuộc lao động thủ công, nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh, cũng là hành trình tất yếu để ngành than tiến tới sản xuất an toàn, hiệu quả và thân thiện với môi trường, khẳng định vai trò trụ cột trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, góp phần quan trọng vào tăng trưởng kinh tế và mục tiêu phát triển xanh, bền vững của thành phố Quảng Ninh.

LƯƠNG QUANG THỌ

Với quy mô khai thác hầm lò hơn 3 triệu tấn mỗi năm, Công ty Than Vàng Danh đang duy trì tăng trưởng bằng chiến lược đầu tư công nghệ phù hợp điều kiện địa chất phức tạp. Trong 6 tháng đầu năm 2026, công ty khai thác hơn 2 triệu tấn than nguyên khai, trong đó than hầm lò đạt gần 2 triệu tấn, đồng thời đào mới 20.083m lò. Trọng tâm chuyển đổi là quản trị tài nguyên gắn với cơ giới hóa, tự động hóa và tin học hóa nhằm nâng hiệu quả sản xuất, kinh doanh. Công ty đang vận hành nhiều công nghệ lò chợ, từ giá thủy lực di động dạng khung, giàn mềm ZRY đến hệ thống cơ giới hóa đồng bộ sử dụng giàn chống tự hành kết hợp máy khấu. Cách tiếp cận đa công nghệ tạo khả năng thích ứng với từng cấu trúc vỉa, trong khi sản lượng từ các lò chợ giá khung hiện chiếm khoảng 40 đến 41% tổng sản lượng khai thác hầm lò. Tại các vỉa dốc nghiêng đến dốc đứng, công nghệ khấu lò chợ xiên chéo chống giữ bằng giàn mềm ZRY được áp dụng từ năm 2017, từng bước thay thế công nghệ khấu buồng, qua đó cải thiện an toàn và năng suất. Than Vàng Danh thường xuyên duy trì từ 2 đến 4 lò chợ ZRY, đồng thời từ năm 2018 vận hành lò chợ cơ giới hóa với giàn chống ZFG4800/1.7/2.8 và máy khấu MG170/411-WD. Đến hết tháng 6/2026, hệ thống này đã khai thác khoảng 4,6 triệu tấn than. Cơ giới hóa cũng được mở rộng sang đào lò, khâu giữ vai trò tạo diện sản xuất và bảo đảm kế hoạch dài hạn. Từ máy EBH-45 đầu tiên của TKV được đưa vào thi công năm 2019, công ty đã nâng quy mô lên 4 dây chuyền, cho thấy công nghệ đang được triển khai theo chuỗi thay vì ở từng công đoạn riêng lẻ. Hiệu quả đầu tư được phản ánh qua thu nhập bình quân hơn 22,8 triệu đồng/người/tháng, riêng khối khai thác và đào lò gần 29 triệu đồng/người/tháng, trong khi an toàn lao động tiếp tục được giữ vững.