Điểm mới của các mô hình là lấy nhu cầu của người dân làm căn cứ tổ chức hoạt động, phát huy vai trò tự quản của cộng đồng...
Tại Nhà văn hóa thôn Thượng Hội, xã Ô Diên, các hoạt động được tổ chức theo nhiều khung giờ, phục vụ những nhóm đối tượng khác nhau. Buổi sáng, người dân đến tập thể dục; trong ngày, các câu lạc bộ duy trì sinh hoạt, người dân đọc sách, giao lưu; buổi tối, nhà văn hóa tiếp tục được sử dụng cho các hoạt động cộng đồng. Từ thực tế này, xã Ô Diên xây dựng mô hình điểm “Thiết chế văn hóa - thể thao thân thiện - kết nối văn hóa cộng đồng”, hướng tới khai thác hiệu quả cơ sở vật chất đã đầu tư. Bà Nguyễn Thị Ánh Nguyệt, Phó Trưởng phòng Văn hóa-Xã hội xã Ô Diên chia sẻ: Dự kiến, từ nay đến hết năm 2026, xã sẽ triển khai mô hình nêu trên tại 7 nhà văn hóa thôn, hướng tới áp dụng tại 100% số nhà văn hóa thôn vào năm 2027. Điểm đáng chú ý là nhà văn hóa được định hướng trở thành không gian phục vụ thường xuyên, thay vì chủ yếu mở cửa khi có hội nghị hoặc sự kiện.
Tại xã Liên Minh, mô hình điểm Nhà văn hóa - Khu thể thao thôn Thống Nhất được tổ chức với 5 câu lạc bộ, đội, nhóm. Trong đó, Câu lạc bộ Văn hóa, văn nghệ có 35 thành viên, Câu lạc bộ Thể dục, thể thao có 40 thành viên, Câu lạc bộ Chung tay vì sức khỏe cộng đồng có 25 thành viên, Câu lạc bộ Tâm năng dưỡng sinh có 37 thành viên và Câu lạc bộ Chuyển đổi số cộng đồng có 10 thành viên. Các nhóm hoạt động tạo điều kiện để người dân rèn luyện sức khỏe, giao lưu, phát huy sở thích và tham gia công việc chung. Cùng với văn hóa, văn nghệ, thể thao, nhà văn hóa được định hướng tổ chức hoạt động đọc sách, tuyên truyền pháp luật, bảo vệ môi trường và giáo dục kỹ năng. Để nâng cao hiệu quả quản lý, mô hình từng bước ứng dụng công nghệ thông tin, công khai nội quy, lịch sinh hoạt bằng mã QR, số hóa thông tin và hình ảnh hoạt động của các câu lạc bộ. Cách làm này giúp người dân thuận tiện tra cứu, đồng thời hỗ trợ ban chủ nhiệm theo dõi, tổ chức hoạt động. Bà Vương Thị Hiền, thành viên Câu lạc bộ Tâm năng dưỡng sinh, xã Liên Minh cho biết: “Có lịch sinh hoạt rõ ràng, chúng tôi chủ động sắp xếp thời gian tham gia. Đây cũng là dịp để mọi người rèn luyện sức khỏe, gặp gỡ và gắn bó với nhau hơn”.
Một hướng đổi mới khác là đưa chuyển đổi số vào hoạt động của nhà văn hóa. Phường Tùng Thiện triển khai mô hình “Nhà văn hóa số” tại 12 tổ dân phố, với việc trang bị 12 bộ máy tính cho các nhà văn hóa. Các điểm này được kết nối internet, bố trí thiết bị phục vụ tra cứu thông tin, hướng dẫn sử dụng dịch vụ công trực tuyến, tổ chức tập huấn và hội nghị trực tuyến. Người dân có thể được hỗ trợ sử dụng VNeID, iHanoi, chữ ký số cá nhân, thanh toán không dùng tiền mặt và thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến. Lực lượng Tổ chuyển đổi số cộng đồng giữ vai trò hướng dẫn trực tiếp, theo phương châm “cầm tay chỉ việc”, chú trọng người cao tuổi và những người còn hạn chế kỹ năng công nghệ. Mô hình mở thêm địa chỉ hỗ trợ người dân ngay tại khu dân cư, giảm trở ngại khi tiếp cận dịch vụ số. Đồng chí Nguyễn Viết Đạt, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Tùng Thiện nhấn mạnh, việc triển khai mô hình “Nhà văn hóa số” là một trong những nhiệm vụ cụ thể, thiết thực trong quá trình đẩy mạnh chuyển đổi số trên địa bàn phường.
Để duy trì hiệu quả hoạt động của các nhà văn hóa, vai trò của ban chủ nhiệm, các câu lạc bộ và người dân có ý nghĩa quyết định. Nguồn lực xã hội hóa cần được huy động trên tinh thần tự nguyện, công khai, minh bạch. Một nhà văn hóa được sử dụng thường xuyên, có hoạt động phù hợp và mang lại tiện ích thiết thực sẽ góp phần nâng cao đời sống tinh thần, tăng cường gắn kết cộng đồng và phát huy hiệu quả nguồn lực đầu tư tại địa phương.
MINH MINH