Phòng tuyến mong manh
Lần gần nhất đội tuyển VN đá ngang ngửa với một đội tuyển ở nhóm đầu châu Á đã là chuyện của 7 năm trước. Ở trận tứ kết Asian Cup 2019 với Nhật Bản, các tuyển thủ VN được dẫn dắt bởi HLV Park Hang-seo đã chơi một trận để đời. VN cầm bóng ngang ngửa, dứt điểm nhỉnh hơn, tạo nhiều cơ hội và chỉ thua bởi một quả phạt đền được định đoạt ngay trong lần đầu VAR xuất hiện tại giải châu Á. Dù sau đó VN cũng từng hòa Nhật Bản ở lượt về vòng loại World Cup 2022, hay thua Ả Rập Xê Út, Úc với cách biệt chấp nhận được, nhưng trận thua 0-1 trước người Nhật ở Asian Cup năm ấy mới là đỉnh cao nhất bóng đá VN từng chạm tới.

Hoàng Đức cần đối tác tin cậy ở tuyến giữa
ẢNH: ĐỒNG NGUYÊN KHANG
Sau 7 năm, đội tuyển VN sắp trở lại đấu trường châu Á với hy vọng tái hiện trận đấu kiên cường năm nào. Học trò ông Kim Sang-sik đã bất bại liền 27 trận trong 2 năm (trước khi bị Thái Lan ngắt chuỗi), vượt qua Thái Lan, Indonesia, Malaysia… song đó là chiến thắng ở tầm Đông Nam Á, sân chơi vốn dĩ VN đã vô địch 2 lần trước ngày ông Kim hiện diện. Thành công ở ASEAN Cup 2024 và 2026 chỉ đóng vai trò nền tảng niềm tin. Muốn vươn ra châu Á, đội tuyển VN phải có những trận như từng có trước Nhật Bản, Jordan.
Chiếc chìa khóa giúp đội tuyển VN từng chơi ngang ngửa với những "đỉnh núi" châu Á nằm ở tuyến giữa. Sau 1 năm thử nghiệm miệt mài, ông Park tìm được bộ đôi Hùng Dũng - Huy Hùng giàu sức chiến đấu, có thể cày ải, càn quét, bao quát lẫn sáng tạo. Khi Huy Hùng chấn thương, lần lượt Tuấn Anh, rồi Hoàng Đức lấp vào khoảng trống. Với những tiền vệ "vàng mười", có thể hoạt động rộng (chạy bao sân, di chuyển đến mọi điểm nóng) và làm tốt vai trò điều phối, đội tuyển VN luôn tìm được sự cân bằng giữa tấn công và phòng ngự. Tuy nhiên, thời đỉnh cao với những tiền vệ giỏi đi qua rất nhanh. Sau khi Hùng Dũng chấn thương nặng và mất phong độ, Tuấn Anh, Huy Hùng không còn lên tuyển, Hoàng Đức trở thành ngôi sao đơn độc ở tuyến giữa.
Tại FIFA ASEAN Cup 2026, Hoàng Đức phải trở lại "cày" ngay khi vừa khỏi chấn thương. HLV Kim Sang-sik chỉ gọi 3 tiền vệ trung tâm gồm Hoàng Đức, Minh Khoa và Thành Long. Vỏn vẹn 3 người đảm nhiệm 2 suất đá chính, trong đó Hoàng Đức đã lộ rõ dấu hiệu quá tải. Ở vị trí quan trọng nhất, đòi hỏi cường độ chơi bóng và thể lực gắt gao nhất, ông Kim lại thiếu người tài. Chính bởi tuyến giữa liên tục xáo trộn và thiếu vững chãi, đội tuyển VN đã thua Malaysia và Thái Lan, nhận tới 5 bàn thua trong 3 trận vì khoảng hở tuyến giữa.
Nhân tài ở đâu ?
Đội tuyển VN khó làm nên chuyện trước Hàn Quốc, UAE ở Asian Cup 2027 với tuyến giữa mỏng manh. Sự cân bằng chỉ đến khi ông Kim có những tiền vệ đủ khỏe, chạy bền bỉ và cày ải tốt để xây dựng lối đá cường độ cao. Bóng đá VN từng khan hiếm tiền vệ giỏi, do các CLB chủ yếu đá bóng dài, phụ thuộc vào tiền đạo ngoại. Thực tế này đang thay đổi khi ngày càng nhiều đội tổ chức lối đá bài bản, có tư duy, định hướng rõ ràng. Các tiền vệ giỏi chỉ nảy sinh trong môi trường CLB trọng lối đá kiểm soát có mảng miếng.
Bên cạnh Hoàng Đức và Thành Long, HLV Kim Sang-sik còn những "của để dành" có thể thử nghiệm ngay đợt tập trung đá giao hữu tới. Đó là Thành Trung, mẫu tiền vệ con thoi hiếm hoi được đào tạo bài bản từ châu Âu, từng khoác áo các cấp độ trẻ Bulgaria. Sau năm đầu chật vật vì trở ngại thời tiết, Thành Trung đang hòa nhập tốt. Tiền vệ 21 tuổi lập cú đúp kiến tạo ngay trận ra quân, khi được trao vai trò dẫn dắt lối chơi CLB Ninh Bình thay Hoàng Đức. Ở đội bóng vốn dĩ giàu tham vọng và cạnh tranh khốc liệt, Thành Trung đang dần định hình chỗ đứng riêng. Nếu những Việt kiều trẻ như Williams Minh Hoàng, Đăng Khoa được ông Kim cất nhắc bỏ qua U.23 để lên thẳng đội tuyển, thì Thành Trung cũng có thể. Chỉ cần tiền vệ này không còn mắc cái "dớp" chấn thương trước các đợt triệu tập. Tại U.23 VN, ông Kim vẫn có Quốc Cường, tiền vệ đã giành được chỗ đứng tại CLB Công an TP.HCM, để cân nhắc thử nghiệm. Chiến lược gia Hàn Quốc luôn rộng cửa với các tài năng trẻ, sẵn sàng đôn lên tuyển, chỉ cần đáp ứng tiêu chí phong độ, được ra sân thường xuyên.
Đội tuyển VN cần tận dụng 4 trận giao hữu gặp Đài Loan, Kyrgyzstan, Nhật Bản và Qatar sắp tới để chỉnh đốn lại tuyến giữa, trước khi bước vào hành trình chinh phục núi cao.