Đơn hàng mới của doanh nghiệp tại điểm hút "đại bàng” phía Bắc đến từ đâu?

“Đại bàng” đến, cơ hội nằm ở đâu?

Bắc Ninh đang đứng trước một bài toán mới. Sau nhiều năm thu hút các tập đoàn sản xuất lớn, địa phương này đã hình thành một hệ sinh thái công nghiệp với sự hiện diện của nhiều doanh nghiệp FDI trong điện tử, công nghệ cao và công nghiệp hỗ trợ.

Dòng vốn mới vẫn tiếp tục tìm đến. Theo Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh Bắc Ninh, trong 6 tháng đầu năm nay, các khu công nghiệp Bắc Ninh tiếp tục thu hút lượng vốn đầu tư lớn, trong đó có nhiều dự án FDI. Tỉnh đồng thời đặt mục tiêu phát triển các ngành công nghiệp mới như bán dẫn, robot, năng lượng tái tạo và công nghiệp hỗ trợ.

Ông Mai Sơn, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường Trực UBND tỉnh Bắc Ninh, cho biết: “Chúng tôi phải xây dựng được các chính sách để làm sao ưu tiên thu hút các doanh nghiệp một cách có chọn lọc, chọn được các doanh nghiệp có công nghệ cao, sử dụng ít tài nguyên đất đai, ít lao động nhưng lại đóng góp cao cho ngân sách. Đặc biệt là phải có sự liên kết hỗ trợ các doanh nghiệp trong nước cùng phát triển".

Theo ông Mai Sơn, tỉnh cũng đang phải tập trung cao để xây dựng đồng bộ hệ thống hạ tầng phục vụ phát triển kinh tế xã hội. Khi xây dựng được hệ thống hạ tầng như vậy thì chắc chắn sự hấp dẫn thu hút đầu tư của tỉnh sẽ tiếp tục được nâng lên.

Quy mô sản xuất càng mở rộng, hệ sinh thái cung ứng quanh các nhà máy càng lớn. Đằng sau một nhà máy điện tử là nhu cầu về linh kiện, khuôn mẫu, cơ khí chính xác, vật liệu, bao bì, logistics, bảo trì, xử lý môi trường, công nghệ và nhiều dịch vụ công nghiệp khác.

Với doanh nghiệp Việt, đây chính là phần thị trường đáng chú ý. Thay vì chỉ nhìn vào số lượng và quy mô các dự án FDI mà Bắc Ninh thu hút, điều quan trọng hơn là xác định những mắt xích nào doanh nghiệp trong nước có thể tham gia và từng bước nâng vị thế trong chuỗi cung ứng này.

Thực tế, đây cũng là khoảng trống mà chính tỉnh Bắc Ninh đang nhìn nhận. Theo báo cáo của Sở Công Thương Bắc Ninh, công nghiệp hỗ trợ phát triển còn chậm, tỷ lệ nội địa hóa thấp và tăng trưởng công nghiệp vẫn phụ thuộc lớn vào khu vực FDI.

“Chúng tôi còn có các chương trình, kế hoạch cùng ủy ban tỉnh phê duyệt để hỗ trợ các doanh nghiệp cải tiến các nhà máy thông minh ứng dụng công nghệ đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số gắn liền với toàn bộ hệ thống dây chuyền sản xuất để đạt chỉ số tự động hóa cao nhất, tham gia vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn lớn như Samsung, Luxshare và các tập đoàn điện tử lớn trên toàn quốc cũng như trên thế giới trong thời gian tới”, ông Hoàng Anh Tuấn - Phó giám đốc Sở Công Thương tỉnh Bắc Ninh - chia sẻ về định hướng giải quyết bài toán nói trên.

Go Global không nhất thiết bắt đầu bằng một đơn hàng xuất khẩu

Có một cách hiểu khá quen thuộc về việc tiến ra thị trường nước ngoài (Go Global), đó là doanh nghiệp Việt phải tự tìm khách hàng ở nước ngoài, ký hợp đồng xuất khẩu và xây dựng mạng lưới thị trường quốc tế. Nhưng với doanh nghiệp sản xuất, đặc biệt doanh nghiệp vừa và nhỏ, còn một con đường khác, đó là trở thành nhà cung ứng cho một tập đoàn toàn cầu đang sản xuất tại Việt Nam.

Khi một doanh nghiệp Việt cung cấp linh kiện, vật liệu hoặc dịch vụ cho một tập đoàn FDI, sản phẩm của họ có thể đi tiếp vào chuỗi sản xuất toàn cầu của tập đoàn đó.

Với doanh nghiệp Việt, Go Global cũng có thể bắt đầu từ chính những nhà máy đang hoạt động tại Bắc Ninh. Thay vì chờ đến khi có sản phẩm đủ sức bán trực tiếp ra thị trường quốc tế, doanh nghiệp có thể tham gia chuỗi cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia ngay tại Việt Nam.

Đây cũng là hướng Bắc Ninh đang thúc đẩy. Trong Kế hoạch hội nhập kinh tế quốc tế năm 2026, tỉnh xác định triển khai các chương trình kết nối doanh nghiệp trong nước với các tập đoàn đa quốc gia, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế, môi trường, lao động.

Bài toán vì thế nằm ở khả năng mở rộng thị trường ngay trong hệ sinh thái sản xuất đã hình thành. FDI càng lớn, dư địa cho doanh nghiệp nội địa càng rộng, nhưng để biến dư địa ấy thành đơn hàng, doanh nghiệp phải chứng minh được năng lực đáp ứng các tiêu chuẩn của khách hàng lớn.

Từ “sản xuất được” đến “đủ năng lực để được chọn”

Đây có lẽ là bước chuyển quan trọng nhất đối với doanh nghiệp Bắc Ninh bởi tỉnh đã có “cầu”, đó là các tập đoàn lớn, các nhà máy quy mô lớn và dòng vốn đầu tư tiếp tục mở rộng. Điều còn thiếu là khả năng kết nối cầu đó với năng lực của doanh nghiệp trong nước.

Một doanh nghiệp có thể bắt đầu bằng một chi tiết cơ khí, một linh kiện, một loại bao bì hay một dịch vụ kỹ thuật. Từ nhà cung ứng cấp thấp, doanh nghiệp có thể từng bước nâng cấp tiêu chuẩn, công nghệ và quản trị để tiến lên những mắt xích có giá trị cao hơn.

Nhưng để quá trình đó diễn ra, kết nối phải đi xa hơn những cuộc gặp gỡ. Doanh nghiệp cần biết tập đoàn đang cần gì, tiêu chuẩn ra sao, quy trình đánh giá thế nào, còn tập đoàn cần biết doanh nghiệp Việt nào thực sự đủ năng lực.

Bắc Ninh đã có những gì cần thiết để trở thành một cứ điểm sản xuất lớn như nhà máy, vốn đầu tư, hạ tầng và thị trường xuất khẩu.

Không chỉ chú trọng “phần cứng”, Bắc Ninh còn đầu tư mạnh mẽ vào “phần mềm” - đó là nguồn nhân lực chất lượng cao. Tỉnh đã phối hợp với các trường đại học, cao đẳng, cơ sở đào tạo nghề để cung ứng lao động có tay nghề, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của doanh nghiệp. Các chương trình đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng được triển khai linh hoạt, gắn với thực tiễn sản xuất. Nhờ đó, doanh nghiệp không chỉ có mặt bằng, hạ tầng tốt mà còn có đội ngũ lao động đủ năng lực để vận hành hiệu quả.

Với sự hiện diện của 15 trường đại học, 32 trường Cao đẳng, nhiều cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp, Bắc Ninh cung cấp ổn định nguồn lao động qua đào tạo; đặc biệt là lao động có trình độ, tay nghề chất lượng cao. Đặc biệt, Nghị quyết số 05 của HĐND tỉnh Bắc Ninh chính là giải pháp căn cơ, không chỉ hỗ trợ học phí cho sinh viên, mà còn cấp hàng trăm triệu đồng cho giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ cam kết gắn bó lâu dài tại tỉnh, hình thành nguồn lao động chất lượng.

Tiến sĩ Vũ Quang Khuê - Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghiệp Bắc Ninh, đánh giá, Nghị quyết có đối tượng áp dụng rất rộng, bao gồm học sinh, sinh viên tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học.

Đối với giảng viên và đặc biệt đối với doanh nghiệp, đây là Nghị quyết có tính đồng bộ và liên thông cao, liên quan đến giáo dục và đào tạo, trong đó có giáo dục nghề nghiệp, lao động, giải quyết việc làm và an sinh xã hội. Do vậy, tôi đánh giá đây là một nghị quyết rất tích cực trong quá trình xây dựng chính sách, cũng như phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Bắc Ninh”.

Khi những điều kiện cần đã có, thách thức tiếp theo là làm thế nào để ngày càng nhiều doanh nghiệp Việt bước vào bên trong những chuỗi giá trị đang được hình thành.

Khi đó, Go Global không chỉ có nghĩa là một doanh nghiệp tự mình bán được hàng ra nước ngoài. Một đơn hàng từ tập đoàn toàn cầu tại Bắc Ninh, nếu giúp doanh nghiệp Việt bước vào chuỗi cung ứng quốc tế, cũng có thể là một cách đi ra thế giới.

Go Global từ nhà máy - Bắc Ninh 2026: Nâng cao năng lực - Kết nối chuỗi - Phát triển thị trường

Dự kiến diễn ra tại Bắc Ninh vào tháng 10/2026, Go Global từ nhà máy - Bắc Ninh 2026 là chương trình do báo Dân trí - Ban Tổ chức Diễn đàn ESG Việt Nam - phối hợp cùng Hiệp hội Sản xuất Công nghiệp Bắc Ninh.

Chương trình hướng tới kết nối chính quyền - hiệp hội - doanh nghiệp - tập đoàn, nhà mua hàng - chuyên gia, tập trung vào những câu hỏi thiết thực: Doanh nghiệp sản xuất cần nâng cấp năng lực ra sao để vào chuỗi cung ứng? ESG, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số có thể trở thành lợi thế cạnh tranh thế nào? Cơ hội mở rộng thị trường đang ở đâu và doanh nghiệp cần chuẩn bị gì để nắm bắt?

Đây là chương trình đầu tiên theo định hướng đưa Diễn đàn ESG Việt Nam về địa phương, gắn ESG với những vấn đề trực tiếp của doanh nghiệp sản xuất như thị trường, chuỗi cung ứng, công nghệ, chuyển đổi xanh, quản trị và năng lực cạnh tranh.

Thông qua đối thoại chính sách, kết nối doanh nghiệp và chia sẻ từ các tập đoàn, nhà mua hàng, chương trình hướng tới mục tiêu giúp doanh nghiệp sản xuất Bắc Ninh nâng cấp năng lực, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và từng bước vươn ra thị trường quốc tế.