Đông bạn bè nhờ kích thước hạch hạnh nhân lớn

Muốn biết một người có mạng lưới bạn bè rộng hay hẹp, các nhà khoa học có thể tìm đến một dấu hiệu nằm sâu bên trong đại não, thay vì chỉ hỏi trực tiếp người đó. Nghiên cứu mới của các nhà khoa học thuộc Đại học Đông Bắc, Mỹ, cho thấy kích thước hạch hạnh nhân có thể liên quan đến khả năng xã giao của con người. Hạch hạnh nhân, còn gọi là amygdala, là một cấu trúc trong đại não được chú ý vì mối liên hệ với đời sống xã hội ở nhiều loài động vật linh trưởng. Trong nghiên cứu này, nhóm khoa học sử dụng công nghệ hình ảnh cộng hưởng từ để quan sát, đo đạc kích thước hạch hạnh nhân của những người tham gia. Tổng cộng 58 đối tượng, trong độ tuổi từ 19 đến 83, được đưa vào khảo sát nhằm tìm hiểu mối liên hệ giữa cấu trúc não bộ và quan hệ xã giao. Bên cạnh ảnh chụp cộng hưởng từ, các nhà nghiên cứu còn dùng phiếu hỏi để thu thập thông tin về tình hình giao tiếp, quan hệ và mạng lưới xã hội của từng người. Cách kết hợp hai nguồn dữ liệu giúp nhóm nghiên cứu đối chiếu đặc điểm sinh học trong đại não với phạm vi quan hệ xã hội mà mỗi đối tượng đang có. Kết quả cho thấy những người sở hữu hạch hạnh nhân lớn hơn thường có mạng lưới xã giao rộng hơn, gồm nhiều mối quan hệ xã hội hơn so với nhóm còn lại. Ngược lại, những đối tượng có hạch hạnh nhân nhỏ hơn thường được ghi nhận với mạng lưới xã giao hẹp hơn, qua đó tạo nên một xu hướng tương đối rõ ràng. Phát hiện này không có nghĩa kích thước hạch hạnh nhân tự mình quyết định một người có bao nhiêu bạn bè hoặc có khả năng giao tiếp tốt đến mức nào. Nghiên cứu chủ yếu cho thấy tồn tại mối quan hệ giữa đặc điểm của hạch hạnh nhân trong đại não người và mức độ mở rộng của các quan hệ xã giao. Nói cách khác, hình ảnh cộng hưởng từ có thể cung cấp thêm một gợi ý sinh học khi các nhà khoa học muốn tìm hiểu cách con người hình thành, duy trì mạng lưới xã hội. Kết quả trên cũng nối tiếp những quan sát trước đó ở một số loài động vật linh trưởng, nơi các cá thể có tính xã hội mạnh thường sở hữu hạch hạnh nhân phát triển. Ở những loài này, đời sống cộng đồng đòi hỏi nhiều tương tác, nhận biết đồng loại và phản ứng phù hợp trước các mối quan hệ phức tạp. Vì vậy, hạch hạnh nhân được các nhà nghiên cứu quan tâm như một phần não bộ có thể liên quan đến năng lực xử lý những tình huống xã hội đa dạng. Nghiên cứu tại Đại học Đông Bắc mở rộng hướng quan sát ấy sang con người, bằng cách so sánh trực tiếp kích thước cấu trúc não với thông tin thu được từ khảo sát xã giao. Điểm đáng chú ý nằm ở việc các đối tượng nghiên cứu trải rộng từ 19 đến 83 tuổi, giúp kết quả bao quát nhiều giai đoạn khác nhau trong cuộc đời. Dù vậy, bài nghiên cứu không cho biết một kích thước hạch hạnh nhân cụ thể sẽ tương ứng chính xác với bao nhiêu người bạn trong đời thực. Nó cũng không khẳng định người có ít bạn bè chắc chắn sở hữu hạch hạnh nhân nhỏ, bởi các mối quan hệ còn được thể hiện qua nhiều yếu tố khác nhau. Môi trường sống, trải nghiệm cá nhân và cách mỗi người duy trì giao tiếp đều có thể liên quan đến mạng lưới xã hội, dù phần thông tin này không được nghiên cứu nêu chi tiết. Giá trị chính của phát hiện nằm ở việc bổ sung bằng chứng cho mối liên hệ giữa cấu trúc đại não và hành vi xã hội ở con người. Kết quả này đồng thời cho thấy công nghệ cộng hưởng từ có thể giúp khảo sát những đặc điểm não bộ vốn không thể nhận biết bằng quan sát bên ngoài thông thường. Từ một hình ảnh quét não kết hợp với phiếu hỏi, các nhà khoa học có thêm dữ liệu để nghiên cứu vì sao một số người duy trì mạng lưới quan hệ rộng hơn. Nghiên cứu của Đại học Đông Bắc vì thế góp thêm một mảnh ghép vào câu hỏi về nền tảng sinh học của đời sống xã hội, vốn vẫn còn nhiều điều cần khám phá.