Đồng Tháp: Mô hình dừa trồng xen cacao mang lại hiệu quả kinh tế

Đồng Tháp đang khuyến khích người dân trồng xen cacao dưới tán dừa, một mô hình được kỳ vọng khai thác tốt hơn diện tích canh tác và tạo thêm nguồn thu bền vững cho hộ gia đình. Tỉnh hiện có hơn 24.113 ha dừa, tập trung tại các xã chuyên canh trong vùng ngọt hóa Gò Công như Bình Ninh, An Thạnh Thủy và Chợ Gạo. Với sản lượng khoảng 203.770 tấn trái mỗi năm, những vườn dừa rộng lớn đang mở ra dư địa phát triển thêm cây trồng phù hợp, thay vì chỉ phụ thuộc vào một nguồn thu. Cacao có đặc điểm sinh trưởng thích nghi với bóng râm của cây dừa, nên có thể được bố trí xen canh mà không đòi hỏi mở rộng thêm đất sản xuất. Cách làm này giúp nông dân tận dụng khoảng đất dưới tán dừa, nâng hiệu quả sử dụng đất và tăng giá trị sản xuất trên cùng diện tích. Quan trọng hơn, nguồn thu từ cacao có thể bổ sung cho thu nhập từ dừa, góp phần đa dạng hóa sinh kế và giảm áp lực khi giá nông sản biến động. Tỉnh Tiền Giang cũ, nay thuộc tỉnh Đồng Tháp, từng triển khai dự án trồng cacao hữu cơ trong vườn dừa từ năm 2010 tại các xã chuyên canh thuộc dự án ngọt hóa Gò Công. Tuy nhiên, dự án khi đó chưa đạt hiệu quả như kỳ vọng vì địa phương chưa có nhà máy chế biến, khiến đầu ra trái cacao bấp bênh và thiếu ổn định. Một số hộ dân sau đó giảm chăm sóc, khiến nhiều diện tích cacao bị chết hoặc phải chặt bỏ, làm mô hình bị gián đoạn trong thời gian dài. Bối cảnh hiện nay đã thuận lợi hơn khi Công ty Trách nhiệm hữu hạn cacao Xuân Ron Chợ Gạo xây dựng nhà máy chế biến tại xã Bình Ninh, tỉnh Đồng Tháp. Mỗi năm, doanh nghiệp thu mua khoảng 60 tấn hạt cacao khô từ Đồng Tháp và Vĩnh Long, tạo thêm kênh tiêu thụ cho người trồng. Từ điều kiện này, lãnh đạo xã Bình Ninh cùng các địa phương lân cận đã khảo sát, từng bước khôi phục mô hình cacao xen dừa để gia tăng giá trị vườn cây. Ông Trần Hoàng Nhật Nam, Bí thư Đảng ủy xã Bình Ninh, cho biết địa phương định hướng đa dạng hóa sinh kế trong vườn dừa dựa trên nhu cầu tiêu thụ hạt cacao của Công ty Xuân Ron Chợ Gạo và nhiều doanh nghiệp khác. Sau khi làm việc với doanh nghiệp, xã dự kiến lập dự án phát triển cacao trong vườn dừa trên diện tích hơn 3.000 ha. Mục tiêu đặt ra là tăng thu nhập người dân, đồng thời thúc đẩy kinh tế nông nghiệp địa phương theo hướng tăng trưởng bền vững. Gia đình anh Lê Hoàng Trị ở xã Bình Ninh đang chăm sóc 200 cây cacao từ 15 đến 20 năm tuổi, trồng xen trong vườn dừa rộng 2 ha. Vườn cây cho sản lượng ổn định khoảng 12 đến 15 tấn mỗi năm, đem lại khoản thu nhập đều đặn cho gia đình. Anh Trị chia sẻ cacao xen dừa không cần quá nhiều công chăm sóc, trong khi thương lái đang mua cacao tươi với giá 10.000 đồng mỗi kg. Sau khi trừ chi phí phân bón và thuốc bảo vệ thực vật, mỗi kg cacao giúp anh Trị thu lãi ròng khoảng 7.000 đồng, cho thấy tiềm năng đáng kể của mô hình trên diện tích phù hợp. Tại xã Vĩnh Hựu, Tổ hợp tác cacao An Thạnh Phú với hơn 25 thành viên đang làm cầu nối giữa các hộ trồng cacao và doanh nghiệp thu mua. Tổ hợp tác cũng phối hợp Hội Nông dân xã tư vấn, hướng dẫn kỹ thuật, hỗ trợ thành viên cải thiện chăm sóc và sơ chế sản phẩm. Đáng chú ý, Tổ hợp tác cacao An Thạnh Phú đã ký hợp đồng thu mua dài hạn với Công ty cổ phần Socola Marou tại Thành phố Hồ Chí Minh, giúp nông dân yên tâm hơn về đầu ra. Doanh nghiệp hỗ trợ cây giống, bao tiêu sản phẩm với mức giá ổn định theo thị trường, trong khi tổ hợp tác cung cấp trung bình 200 đến 300 kg hạt cacao khô đã sơ chế mỗi tháng. Ông Võ Thành Phước ở xã Vĩnh Hựu trồng xen 500 cây cacao trong vườn dừa rộng 0,6 ha, thu lợi nhuận khoảng 50 đến 60 triệu đồng mỗi năm từ những cây đã 15 đến 20 năm tuổi. Trước hiệu quả bước đầu, các ngành chuyên môn tỉnh Đồng Tháp đang tích cực chuyển giao khoa học kỹ thuật, hỗ trợ nhà vườn thâm canh cacao trong những vườn dừa phù hợp. Các địa phương đồng thời mở rộng mạng lưới thu mua, tiêu thụ nông sản hàng hóa, giúp nông dân có thêm cơ sở đầu tư lâu dài. Chính quyền cũng phối hợp doanh nghiệp hỗ trợ cây giống, hướng dẫn kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm, theo nội dung VietnamPlus, TTXVN ghi nhận.