Vụ sầu riêng nghịch vụ năm nay tại nhiều địa phương chuyên canh ở tỉnh Đồng Tháp đang gặp thất thu lớn khi hàng loạt vườn cây xuất hiện tình trạng rụng trái non, trái sắp thu hoạch bị rụng hàng loạt kèm theo hiện tượng cháy lá, chết ngược khiến người trồng đối mặt với nguy cơ thiệt hại nặng nề dù giá bán đầu mùa ở mức cao.
Tại các xã chuyên canh sầu riêng ở phía Tây của tỉnh Đồng Tháp như Hiệp Đức, Ngũ Hiệp, Hậu Mỹ, Mỹ Thiện…, nhiều vườn sầu riêng xử lý mùa nghịch đều rơi vào hoàn cảnh như vậy. Một số vườn có hiện tượng cháy lá, ra hoa không đồng loạt.
Vườn sầu riêng 0,3 ha từ 5-6 năm tuổi của anh Ngô Văn Hải, ở ấp Hội Sơn, xã Hiệp Đức, tỉnh Đồng Tháp, được xử lý nghịch vụ, chuẩn bị thu hoạch trái vào 2 tuần lễ nữa thì bị rụng hàng loạt. Mức độ thiệt hại cụ thể là 35 cây đã rụng hoàn toàn sạch trái, còn lại 25 cây đeo trái khoảng 45 ngày tuổi đang xuất hiện triệu chứng chết ngược và cháy lá.
Trong khi đó, ngọn sầu riêng tiếp tục ra sum suê làm anh phân vân khi phải lựa chọn các giải pháp là cắt bỏ trái để dưỡng cây; hoặc cắt bỏ ngọn để thu hoạch trái.
Theo Anh Hải, nghe tiếng trái sầu riêng rụng mà thấy xót xa vì công sức cùng chi phí bỏ ra để xử lý sầu riêng nghịch vụ cao mà sắp thu hoạch thì bị rụng trái, xem như lỗ vốn.
Ông Nguyễn Công Trang, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Hiệp Đức, tỉnh Đồng Tháp cho biết đã chỉ đạo Ban quản lý ấp rà soát, thống kê diện tích vườn sầu riêng bị rụng trái để báo cáo Đảng ủy, Ủy ban nhân dân xã có giải pháp hỗ trợ người dân kịp thời và hợp lý.
Với nỗ lực đồng hành cùng người dân trồng sầu riêng trong mô hình liên kết sản xuất và bao tiêu trái sầu riêng, cán bộ kỹ thuật của Chi nhánh Phân bón thuộc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Xuất nhập khẩu thực phẩm ABZ (Thành phố Hồ Chí Minh) đã đến khảo sát và hỗ trợ kỹ thuật tại vườn sầu riêng của anh Hải do gặp hiện tượng cháy lá, chết ngược và rụng trái hàng loạt.
Theo ông Trần Thanh Oanh, Tổng Giám đốc, Chi nhánh Phân bón thuộc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Xuất nhập khẩu thực phẩm ABZ cho biết, nguyên nhân dẫn đến hiện tượng rụng trái là do cây sầu riêng bị rối loạn dinh dưỡng, phân bón và lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật.
Hộ dân sử dụng phân bón và phun thuốc không đúng định lượng, sai thời điểm khiến cây sầu riêng bị sốc dưỡng chất, dư đạm đột ngột và gây rụng trái hàng loạt do đặc tính hấp thu cực nhanh của cây.
Qua kiểm tra thực tế, hộ anh Hải có sử dụng một số loại thuốc bảo vệ thực vật chứa hàm lượng hoạt chất độc hại và liều lượng cao, dẫn đến hậu quả nghiêm trọng là môi trường vi sinh tự nhiên bị tiêu diệt hoàn toàn, phá vỡ hệ sinh thái quanh vườn.
Việc lạm dụng hóa chất độc hại này làm cho rễ cây bị bó chặt, mất khả năng hấp thu dinh dưỡng, kết hợp với mạch dẫn bị tắc nghẽn khiến cây mất sức đề kháng hoàn toàn, không thể đối kháng với dịch bệnh và điều kiện bất lợi. Bên cạnh đó, thành phần phân bón hiện tại có hàm lượng đạm dư thừa quá lớn, không cân đối theo từng giai đoạn sinh trưởng của cây.
Về phía nhà vườn, còn thiếu sự hướng dẫn định kỳ từ đơn vị cung cấp vật tư và chưa thiết lập hệ thống ghi chép nhật ký điện tử để kiểm soát quy trình canh tác.
Tại xã Hậu Mỹ, tỉnh Đồng Tháp, nhiều vườn sầu riêng khi xử lý nghịch vụ cũng xảy ra hiện tượng cháy lá, ra hoa ít, tỉ lệ đậu trái không cao, một số nhà vườn phải cắt bỏ hoa để dưỡng cây cho vụ thuận.
Anh Nguyễn Văn Chín, xã Hậu Mỹ, có 0,3 ha sầu riêng xử lý nghịch vụ cũng bị cháy lá, trái đậu ít nên năng suất dự kiến thu hoạch khoảng 1 tấn trái, giảm gần 50% năng suất so với vụ sầu riêng năm vừa qua.
Còn tại xã Mỹ Thiện, anh Lê Văn Giang có 0,2 ha sầu riêng xử lý ra hoa nghịch vụ, tỷ lệ ra hoa không đồng đều, tỷ lệ đậu trái khoảng 70%, một số cây cũng bị rụng trái non. Theo anh Giang, do ảnh hưởng thời tiết mưa nhiều kết hợp với triều cường nên bộ rễ cây sầu riêng bị suy yếu, phát sinh bệnh trên cây.
Để bảo vệ vườn sầu riêng, đội ngũ kỹ thuật Chi nhánh Phân bón thuộc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Xuất nhập khẩu thực phẩm ABZ đã tiến hành tặng giải pháp xử lý để giải độc hữu cơ và vô cơ, phục hồi hệ vi sinh đất, giải tỏa tình trạng bó rễ và làm thông thoáng mạch dẫn của cây để đưa dinh dưỡng hấp thu lên thân, cành, lá và nuôi trái.
Qua đó, giúp cung cấp dinh dưỡng kịp thời để ngăn chặn tình trạng rụng trái hàng loạt trên cây còn trái, đồng thời giúp cây đã rụng hết trái nhanh chóng hồi phục ngọn, cành và lá.
Nhằm đồng hành và tháo gỡ khó khăn cho nhà vườn, công ty quyết định cung cấp trước các dòng vật tư, phân bón sinh học và sẽ thu tiền vào cuối vụ. Về cải tạo đất, tiến hành xử lý khu vực quanh gốc có bán kính từ 1 mét đến 2 mét đang bị suy giảm độ pH từ 4.5 đến 5.0 bằng các dòng sản phẩm nâng pH, giải độc đất và phục hồi bộ rễ, đưa độ pH về ngưỡng an toàn từ 6.0 đến 6.5.
Đồng thời, công ty sẽ cử kỹ thuật viên bám sát vườn, khoanh vùng những cây còn khả năng phục hồi, tiến hành cắt tỉa cành chết ngược nhằm giảm tải áp lực dinh dưỡng; đồng thời khuyến cáo nhà vườn dừng ngay việc lạm dụng các loại thuốc bảo vệ thực vật độc hại, liều cao.
Đối với giải pháp căn cơ và lâu dài, đội ngũ kỹ thuật công ty sẽ trực tiếp hướng dẫn hộ anh Nguyễn Văn Hải thiết lập mã QR truy xuất nguồn gốc chỉ dẫn địa lý và triển khai ghi chép nhật ký điện tử, qua đó chuẩn hóa toàn bộ quy trình chăm sóc cây sầu riêng minh bạch, khoa học và an toàn với môi trường sinh thái.
Đồng Tháp hiện có 31.100 ha trồng sầu riêng với sản lượng trên 350.000 tấn quả mỗi năm cùng 355 mã số vùng trồng sầu riêng và 66 mã số cơ sở đóng gói được cấp xuất khẩu sầu riêng chính ngạch sang Trung Quốc. Hiện, các vùng chuyên canh sầu riêng ở các xã trên địa bàn tỉnh đều có hợp đồng liên kết tiêu thụ thông qua mạng lưới các hợp tác xã với doanh nghiệp hoặc cơ sở đóng gói.
Để phát triển bền vững ngành hàng sầu riêng, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp đang tích cực triển khai các quy định của thị trường nhập khẩu, rà soát, đào tạo tập huấn và hướng dẫn người dân duy trì cũng như cấp mới các mã số vùng trồng đạt điều kiện.
Đồng thời, ngành chuyên môn cũng thực hiện nghiêm túc các nghị định của Chính phủ, ban hành văn bản kiểm tra, giám sát hệ thống mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói đến từng xã nhằm hoàn thiện chuỗi giá trị đạt chuẩn xuất khẩu./.
(TTXVN/Vietnam+)