Đột phá về màn hình cảm ứng cho người khiếm thị

Tại Đại học Bách khoa Liên bang Lausane (EPFL), Thụy Sĩ, các nhà khoa học đã phát minh một thế hệ màn hình cảm ứng có khả năng truyền cảm giác qua tiếp xúc giữa ngón tay và bề mặt hiển thị. Công nghệ này mở ra hướng hỗ trợ thiết thực cho người khiếm thị, nhóm gặp nhiều khó khăn khi tiếp cận điện thoại, máy tính, máy rút tiền tự động cùng những thiết bị truyền thông hiện đại. Thay vì chỉ tiếp nhận thông tin bằng hình ảnh hoặc âm thanh, người sử dụng có thể cảm nhận thêm những rung động được tạo ra ngay trên màn hình. Yves Perriard, chủ nhiệm đề tài nghiên cứu, cho biết công nghệ mới vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm và cần tiếp tục hoàn thiện trước khi được ứng dụng rộng rãi. Nhóm nghiên cứu dự kiến đưa giải pháp này vào thiết kế nhiều thiết bị quen thuộc, gồm điện thoại, máy tính và máy rút tiền tự động. Nếu được phát triển thành công, màn hình cảm ứng không còn chỉ phản hồi bằng hình ảnh, mà có thể cung cấp thêm một kênh tương tác trực tiếp cho người dùng. Điểm đặc biệt của phát minh nằm ở khả năng tạo cảm giác thông qua một loại vật liệu có thể phát sinh rung động khi được truyền điện áp. Dưới tác động của điện áp, vật liệu này giãn nở trong thời gian ngắn rồi nhanh chóng trở về trạng thái ban đầu, tạo ra những chuyển động mà ngón tay có thể nhận biết. Cơ chế ấy biến bề mặt vốn phẳng và tĩnh của màn hình thành một giao diện có phản hồi xúc giác, giúp thao tác trở nên rõ ràng hơn. Trong quá trình sử dụng, các rung động do vật liệu tạo ra có thể giúp người dùng nhận biết thao tác hoặc tập trung hơn vào hoạt động đang thực hiện trên màn hình. Với người khiếm thị, phản hồi qua cảm giác đặc biệt quan trọng, bởi họ có thể tiếp cận thiết bị tin học và truyền thông bằng một phương thức phù hợp hơn. Công nghệ cũng hướng tới việc bổ sung thông tin cho người dùng nói chung, thay vì thay thế hoàn toàn những hình thức tương tác bằng âm thanh hoặc hình ảnh. Các nhà khoa học EPFL xem màn hình cảm ứng thế hệ mới là một bước tiến đáng chú ý trong quá trình phát triển giao diện người và thiết bị. Bề mặt hiển thị khi đó có thể phối hợp nhiều dạng phản hồi, để người sử dụng vừa nghe, vừa nhìn, đồng thời cảm nhận những tín hiệu phát ra trong lúc thao tác. Sự kết hợp này tạo nên trải nghiệm truyền thông đa giác quan, trong đó xúc giác giữ vai trò bổ sung cho những khả năng tiếp nhận thông tin quen thuộc. Ý nghĩa xã hội của công nghệ thể hiện rõ nhất ở khả năng mở rộng cơ hội tiếp cận công nghệ thông tin và truyền thông cho người khiếm thị. Những thiết bị vốn được thiết kế chủ yếu dựa trên màn hình hiển thị có thể trở nên dễ sử dụng hơn khi cung cấp thêm phản hồi thông qua đầu ngón tay. Người dùng vì thế có thêm cơ hội thao tác tập trung, chủ động và thuận tiện hơn trong các tình huống sử dụng thiết bị hàng ngày. Dù tạo ra nhiều kỳ vọng, phát minh của EPFL hiện chưa phải sản phẩm hoàn thiện sẵn sàng phổ biến trên thị trường. Các nhà khoa học vẫn tiếp tục phát triển công nghệ, kiểm tra khả năng tạo rung động và hoàn thiện thiết kế để phù hợp với những thiết bị khác nhau. Giai đoạn thử nghiệm giữ vai trò cần thiết, giúp nhóm nghiên cứu đánh giá cách màn hình phản hồi cũng như mức độ thuận tiện đối với người sử dụng. Từ một lớp vật liệu có thể giãn nở và co về nhanh chóng, nhóm nghiên cứu đã mở ra hướng tiếp cận mới cho màn hình cảm ứng trong tương lai. Khi được hoàn thiện, công nghệ này có thể giúp điện thoại, máy tính và máy rút tiền tự động trở nên thân thiện hơn với người khiếm thị. Đột phá tại EPFL cho thấy màn hình tương lai không chỉ để nhìn, mà còn có thể trở thành bề mặt giúp con người nghe, chạm và cảm nhận thông tin.