Dự án phát triển phương tiện vận tải thông minh

Các nhà khoa học thuộc 17 trường đại học, công ty và tổ chức trên khắp châu Âu đã cùng tham gia HAVEit, dự án phát triển phương tiện vận tải thông minh nhằm hạn chế tai nạn giao thông. Dự án hướng tới những chiếc ô tô có mức độ tự động hóa cao, đủ khả năng hỗ trợ hoặc đảm nhận việc lái trong các tình huống nguy hiểm. Theo nhóm nghiên cứu, trong vòng năm năm tới, tức năm 2016 theo mốc thời gian bài viết, những phương tiện này có thể được bán rộng rãi trên thị trường. Mục tiêu quan trọng của HAVEit là giúp xe tự động xử lý nhiệm vụ lái tại những địa điểm thường tiềm ẩn nguy cơ va chạm cao. Các nhà nghiên cứu kỳ vọng việc thuyết phục tài xế sử dụng hệ thống lái tự động với những chế độ kiểm soát thông minh sẽ làm giảm đáng kể tỷ lệ tai nạn. Cách tiếp cận này không buộc người lái từ bỏ hoàn toàn quyền điều khiển, mà tạo thêm lựa chọn phù hợp với từng hoàn cảnh trên đường. Reiner Hoeger, thành viên dự án HAVEit thuộc Phân khoa Công nghệ và hệ thống ô tô của hãng Continental, cho biết nhiều tài xế vẫn thích tự điều khiển chiếc xe của mình. Vì vậy, đề xuất của dự án tập trung vào quyền lựa chọn, cho phép người lái quyết định khi nào cần hệ thống hỗ trợ và khi nào muốn tự mình kiểm soát. Quan điểm này được xem là chìa khóa giúp công nghệ tự động dễ được chấp nhận hơn trong đời sống giao thông. Về nguyên tắc, hệ thống HAVEit đồng thời giám sát con đường, môi trường xung quanh và trạng thái chú ý của tài xế trong suốt quá trình xe vận hành. Một camera theo dõi mức độ nhận thức của người lái, trong khi các cảm biến, công nghệ truyền động và máy tính tích hợp trên xe thu thập dữ liệu liên quan đến hoạt động lái. Những thuật toán được cài đặt sẵn sẽ phân tích các thông tin này, từ đó hỗ trợ phương tiện phản ứng phù hợp với tình huống. Chế độ đầu tiên vẫn để tài xế nắm quyền kiểm soát chiếc xe, dù hệ thống có thể theo dõi diễn biến giao thông và cung cấp hỗ trợ khi cần thiết. Ở chế độ thứ hai, hệ thống đảm nhận việc phanh và tăng tốc, chức năng đặc biệt hữu ích khi xe phải dừng hoặc khởi động tại các nút giao thông. Radar cùng camera xác định vị trí, tốc độ của những ô tô khác, giúp xe điều chỉnh chuyển động an toàn hơn trong dòng phương tiện. Chế độ thứ ba được gọi là chế độ lái xe tự động hóa mặt bên, trong đó hệ thống đảm nhận thêm vai trò điều khiển hướng di chuyển thay cho tài xế. Tuy nhiên, người lái phải trực tiếp lựa chọn từng chế độ, bởi hệ thống không được phép tự chuyển đổi giữa các mức tự động hóa. Reiner Hoeger giải thích rằng việc để máy tự chọn chế độ có thể gây nhầm lẫn, đặc biệt khi tài xế không kịp nhận biết quyền kiểm soát đang thuộc về ai. Dù tài xế là người kích hoạt chế độ, hệ thống vẫn tiếp tục kiểm tra môi trường xung quanh với chu kỳ nửa giây để đánh giá khả năng duy trì việc điều khiển. Máy tính sẽ xem xét dữ liệu từ cảm biến, camera và radar, đồng thời kiểm tra những điều kiện như tầm nhìn, vị trí xe khác cùng diễn biến trên đường. Cơ chế giám sát liên tục này nhằm bảo đảm chế độ tự động chỉ hoạt động khi hệ thống còn đủ thông tin cần thiết. Nếu nhận thấy việc điều khiển không còn cần thiết hoặc không thể tiếp tục an toàn, chẳng hạn đường ngắm của cảm biến bị rút ngắn, hệ thống sẽ cảnh báo tài xế. Sau cảnh báo, quyền điều khiển được trả lại cho người lái, thay vì để phương tiện tiếp tục vận hành trong điều kiện thiếu dữ liệu. HAVEit vì thế theo đuổi mô hình phối hợp giữa con người và máy móc, trong đó công nghệ hỗ trợ quyết định nhưng quyền lựa chọn chế độ vẫn nằm ở tài xế.