Dự báo còn khoảng 80 - 90 hài cốt liệt sĩ tại căn cứ Cồn Tiên

Sáng 9-9, Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Quảng Trị tổ chức hội thảo xác minh thông tin tại khu vực Cồn Tiên, xã Cồn Tiên. Hội thảo tập trung làm rõ những dấu vết liên quan mộ liệt sĩ tập thể, được cho là hình thành sau trận chiến khốc liệt tại căn cứ nằm trên tuyến hàng rào điện tử McNamara. Nhiều nhân chứng từng chiến đấu, phục vụ hoặc có mặt tại Cồn Tiên đã cung cấp ký ức, bản đồ và thông tin thực địa, giúp cơ quan chức năng khoanh vùng tìm kiếm. Ngày 8-5-1967, Tiểu đoàn 4 thuộc Trung đoàn 812, Sư đoàn 324 cùng những đơn vị phối hợp mở cuộc tiến công vào căn cứ Cồn Tiên của Mỹ. Sau khi lực lượng đặc công đánh chiếm căn cứ, Trung đoàn 812 được giao nhiệm vụ chốt giữ trận địa, trong bối cảnh đối phương nhanh chóng tổ chức phản kích. Đến chiều cùng ngày, Mỹ sử dụng pháo binh cùng lực lượng bộ binh đánh chiếm lại căn cứ, khiến bộ binh Tiểu đoàn 4 phải rút về hướng Đông Bắc với nhiều tổn thất. Theo thông tin do Hội Cựu chiến binh Mỹ tại Việt Nam cung cấp tháng 9-2004, phía Mỹ từng chôn một mộ tập thể gồm 173 bộ đội Việt Nam hy sinh trong trận đánh. Thông tin được chuyển đến Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Quảng Trị kèm vị trí thể hiện trên bản đồ UTM, tại khu vực núi Cồn Tiên, nơi địa hình sau nhiều năm đã biến đổi đáng kể. Ông Lê Văn Chớ, 77 tuổi, trú tại phường Thành Sen, tỉnh Hà Tĩnh, từng là chiến sĩ Đặc công Trung đoàn 812, Sư đoàn 324, trực tiếp cung cấp thêm nhiều chi tiết. Ông Chớ cho biết nhóm cựu chiến binh đã bền bỉ tìm kiếm thông tin về đồng đội suốt 35 năm, đồng thời gửi nhiều văn bản đến Bộ Quốc phòng để bổ sung dữ liệu. Với những người từng chiến đấu ở Cồn Tiên, hội thảo lần này mở thêm hy vọng làm sáng tỏ nơi an nghỉ của đồng đội, đáp ứng mong mỏi lâu dài của thân nhân liệt sĩ. Một nhân chứng quan trọng khác là ông Nguyễn Thí, 80 tuổi, trú tại phường Long Xuyên, tỉnh An Giang, người từng phục vụ quân đội Mỹ tại căn cứ Cồn Tiên. Ông Thí đã chứng kiến việc chôn cất các liệt sĩ sau trận đánh, sau đó trở lại thực địa để hỗ trợ cơ quan chức năng đối chiếu ký ức với những ghi chép còn lưu giữ. Theo lời kể của ông, quân đội Mỹ dùng xe múc đào những hào dài khoảng 50 - 60m, rộng khoảng 2m và sâu từ 1,5 - 2m để chôn cất tập thể bộ đội. Sau 60 năm, cây cối phát triển, hàng rào và công sự biến dạng hoặc bị tháo gỡ, nhưng những ký ức của nhân chứng vẫn giúp nhận diện các khu vực đáng chú ý. Khi trở lại lần thứ hai, ông Thí nhớ lại vị trí từng chứng kiến bằng những hình ảnh rõ ràng, qua đó hỗ trợ lực lượng chức năng xác định hướng tìm kiếm phù hợp. Theo thống kê của Ban Chỉ huy quân sự huyện Gio Linh cũ, từ năm 1992 đến năm 2022, lực lượng chức năng đã quy tập được 83 hài cốt liệt sĩ tại Cồn Tiên. Tuy nhiên, sau khi tổng hợp thông tin từ hồ sơ, nhân chứng và những nguồn dữ liệu khác, cơ quan chức năng dự báo khu vực này còn khoảng 80 - 90 hài cốt liệt sĩ chưa được quy tập. Con số trên cho thấy nhiệm vụ phía trước vẫn rất lớn, nhất là khi địa hình đã thay đổi, dấu tích chiến tranh bị che phủ và nhiều vị trí cần được kiểm tra thận trọng. Ông Lê Văn Bảo, Phó chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo của tỉnh Quảng Trị, đề nghị xây dựng kế hoạch mở rộng tìm kiếm toàn bộ khu vực nghi có hài cốt. Phương án được yêu cầu triển khai theo tinh thần dễ làm trước, khó làm sau, kết hợp đào xương cá với mở rộng từng khu vực nghi vấn. Cách làm này đòi hỏi sự thận trọng, tỉ mỉ, phối hợp nhiều nguồn tin và kiểm tra thực địa từng bước, nhằm hạn chế bỏ sót dấu vết hoặc ảnh hưởng vị trí chôn cất. Một lô cốt còn sót lại tại căn cứ Cồn Tiên hiện là dấu tích trực quan nhắc nhớ về trận đánh năm xưa, dù phần lớn công sự và cảnh quan đã thay đổi. Sư đoàn 968 đang tiếp tục kêu gọi nhân chứng cung cấp thông tin về những hố chôn tập thể khoảng 173 bộ đội hy sinh khi tiến công căn cứ ngày 8-5-1967. Theo báo Tuổi Trẻ, việc xác minh, tìm kiếm tại Cồn Tiên không chỉ nhằm quy tập hài cốt, mà còn góp phần trả lại danh tính, quê hương và sự thanh thản cho các gia đình liệt sĩ.