Bản sao huy chương Nobel được trưng bày bên trong Viện Nobel Na Uy tại thủ đô Oslo - Ảnh: REUTERS
Theo Hãng tin AFP, có 287 cá nhân và tổ chức được đề cử cho giải Nobel Hòa bình năm nay. Danh tính các ứng viên được giữ bí mật trong 50 năm, khiến việc dự đoán chủ nhân giải thưởng vẫn là bài toán khó trước giờ công bố tại Oslo.
Những cái tên tiềm năng
Người đứng đầu Nhà Trắng là một trong những cái tên được chú ý năm nay. Tổng thống Mỹ tuyên bố ông đã giúp chấm dứt tới 8 cuộc chiến, cũng như lời khẳng định bản thân là ứng cử viên xứng đáng cho giải thưởng này.
Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng ông Trump khó chiến thắng năm nay, do các chính sách liên quan Iran, đảo Greenland (Đan Mạch), và lập trường cứng rắn với người nhập cư.
Một trong những cái tên khác được nhắc đến là Trạm Vũ trụ quốc tế (ISS). Theo ông Haakon Gjerløw, quyền Giám đốc Viện Nghiên cứu Hòa bình Oslo (PRIO), ISS là biểu tượng hiếm hoi của sự hợp tác quốc tế trong bối cảnh chủ nghĩa đa phương đối mặt nhiều thách thức.
Được đưa lên quỹ đạo năm 1998, ISS là thành quả hợp tác giữa các cơ quan vũ trụ Mỹ, Nga, Canada, Nhật Bản và châu Âu. Trạm đã đón các phi hành gia đến từ nhiều quốc gia và duy trì sự hiện diện thường trực của con người kể từ tháng 11-2000.
Ông Gjerløw cho rằng việc trao giải cho ISS sẽ tôn vinh những thành tựu mà nhân loại có thể đạt được thông qua hợp tác, bất chấp khác biệt giữa các quốc gia.
Trong lĩnh vực nhân đạo, tổ chức từ thiện Save the Children và nhà sáng lập Mykola Kuleba, người Ukraine vận động bảo vệ trẻ em chịu ảnh hưởng bởi chiến sự, cũng được nhắc đến như những ứng viên tiềm năng.
Một cái tên khác là Mạng lưới Phản ứng Khẩn cấp (ERR) của Sudan. Mạng lưới tình nguyện viên này hỗ trợ những người dân bị ảnh hưởng do xung đột và nạn đói, trong điều kiện các hoạt động cứu trợ đối mặt nhiều rủi ro. Ông Karim Haggag, Giám đốc Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI), đánh giá ERR là ứng viên đáng chú ý cho giải thưởng năm nay.
Giáo hoàng Leo XIV, người liên tục kêu gọi hòa bình kể từ khi trở thành lãnh đạo Giáo hội Công giáo vào tháng 4-2025, cũng nằm trong danh sách những cái tên được giới quan sát đề cập.
Theo báo Independent, Thủ tướng Canada Mark Carney cũng là một ứng viên tiềm năng. Ông Carney thúc đẩy đa dạng hóa quan hệ thương mại và ngoại giao của Canada, trong đó có việc mở rộng hợp tác với châu Âu và Trung Quốc.
Bên cạnh các cá nhân và tổ chức hoạt động nhân đạo, những thiết chế pháp lý quốc tế như Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) và Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) cũng được nhắc đến trong các dự đoán về giải thưởng.
Kết quả cuối cùng sẽ được công bố lúc 11h ngày 9-10 theo giờ Oslo, tức 16h cùng ngày theo giờ Việt Nam. Dù có nhiều cái tên được chú ý, danh tính người chiến thắng vẫn chỉ được xác nhận khi Ủy ban Nobel Na Uy chính thức công bố.
Lãnh đạo phe đối lập Venezuela, Maria Corina Machado, trao tặng huy chương Nobel Hòa bình được đóng khung cho Tổng thống Mỹ Donald Trump vào đầu năm 2026 - Ảnh: NEW YORK POST
Cơ chế bầu chọn Nobel Hòa bình
Theo Hãng tin Reuters, hàng nghìn người trên thế giới có quyền đề cử ứng viên Nobel Hòa bình, gồm nghị sĩ, thành viên chính phủ, nguyên thủ quốc gia, giáo sư đại học và những người từng đoạt giải Nobel Hòa bình.
Hạn chót đề cử là ngày 31-1 hằng năm. Thành viên Ủy ban Nobel có thể đề cử bổ sung tại cuộc họp đầu tiên trong tháng 2.
Ủy ban Nobel xem xét các đề cử, lập danh sách rút gọn rồi thẩm định từng ứng viên với sự hỗ trợ của chuyên gia.
Ủy ban họp định kỳ và thường chốt quyết định vào tháng 8 hoặc tháng 9. Các thành viên ưu tiên đồng thuận, nếu không đạt được, kết quả được quyết định bằng bỏ phiếu đa số.
Chủ nhân giải Nobel Hòa bình năm nay nhận huy chương vàng, bằng chứng nhận và tiền thưởng 12 triệu krona Thụy Điển (khoảng 1,2 triệu USD), đồng thời thu hút sự chú ý rộng rãi trên toàn cầu.
Lễ trao giải Nobel Hòa bình 2026 dự kiến diễn ra ngày 10-12 tại Oslo, nhân kỷ niệm ngày mất của nhà khoa học Alfred Nobel.
Ông Trump tự thấy 'xứng đáng nhận Nobel Hòa bình' nhưng...Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định ông xứng đáng với Nobel Hòa bình nhưng hoài nghi việc sẽ được trao giải năm nay.