Thanh Niên • 10/09/2026 09:00

Dự kiến khởi công đường sắt cao tốc Bắc - Nam vào cuối năm 2027

Bộ trưởng Trần Hồng Minh vừa chủ trì cuộc họp các Ban chỉ đạo và các Tổ giúp việc của Bộ về tình hình thực hiện Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam và Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Báo cáo tại cuộc họp, lãnh đạo Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng cho biết, nhiều nhiệm vụ chung quan trọng đã triển khai thực hiện. Trong đó, về hoàn thiện thể chế, chính sách, đã cơ bản hoàn thành công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật.

Về hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn, Bộ Xây dựng đã ban hành, công bố các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật. Mặt khác, các dự án được phép áp dụng trực tiếp tiêu chuẩn nước ngoài, đảm bảo tuân thủ các quy định của luật Xây dựng, luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật và quy định của pháp luật khác có liên quan. Vì vậy, cơ bản các dự án đường sắt không có vướng mắc trong việc áp dụng tiêu chuẩn trong triển khai dự án.

Bộ Xây dựng cũng đã ban hành các đơn giá, định mức liên quan đến triển khai các dự án.

Liên quan đến các nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược trong lĩnh vực đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị, Bộ Xây dựng đã tổ chức xác định, hoàn thiện hồ sơ 8 nhiệm vụ, gửi Bộ Khoa học và Công nghệ. Hiện nay, Bộ Khoa học và Công nghệ đã có ý kiến đối với 8/8 nhiệm vụ, trong đó đề nghị thực hiện 6/8 nhiệm vụ, 1 nhiệm vụ không thẩm định và 1 nhiệm vụ đề nghị chưa thực hiện giai đoạn này.

Đối với Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, chủ đầu tư đã ký hợp đồng gói thầu tư vấn hỗ trợ dự án; tư vấn hỗ trợ dự án đã lập nhiệm vụ, dự toán, hồ sơ yêu cầu gói thầu lập Báo cáo nghiên cứu khả thi (BCNCKT) dự án. Hiện đang triển khai các thủ tục lựa chọn các tư vấn giai đoạn chuẩn bị đầu tư như: tư vấn khảo sát, lập BCNCKT; tư vấn giám sát khảo sát; tư vấn lập báo cáo đánh giá tác động môi trường.

Bộ trưởng Trần Hồng Minh đánh giá, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan, các tiêu chuẩn, quy chuẩn, đơn giá, định mức với khối lượng lớn đã cơ bản hoàn thành. Đây là tiền đề, cơ sở quan trọng để thời gian tới các dự án triển khai thuận lợi, giảm thiểu vướng mắc.

Để thúc đẩy tiến độ triển khai các dự án thời gian tới, Bộ trưởng yêu cầu Ban Quản lý dự án Thăng Long, Ban Quản lý dự án Đường sắt xây dựng kế hoạch chi tiết triển khai dự án, rõ hạng mục công việc, tiến độ từ công tác GPMB, tư vấn, khảo sát, thi công…; phân công nhiệm vụ cụ thể rõ người, rõ việc.

Đối với việc phân chia các gói thầu, bao gồm kết cấu hạ tầng đoạn tuyến, nhà ga, phương tiện, thiết bị, vật tư, cần nghiên cứu kỹ, trong đó lưu ý đảm bảo chủ trương về sử dụng sản phẩm, dịch vụ trong nước để kích thích sản xuất, nền kinh tế.

Riêng với đào tạo nguồn nhân lực, Bộ trưởng yêu cầu cần rà soát, xác định rõ nhu cầu từng trình độ, nghề nghiệp theo lộ trình, đảm bảo vừa đáp ứng nhân lực triển khai dự án và vận hành sau này, vừa đáp ứng nhu cầu phát triển đường sắt, tránh đào tạo dàn trải, dẫn đến dư thừa nhân lực sau này khi các dự án đã hoàn thành đầu tư.

"Hai dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam và đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng phải cố gắng triển khai theo các mốc tiến độ đã đề ra. Riêng với dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, phải nỗ lực để khởi công dự án vào tháng 12.2027", người đứng đầu ngành xây dựng giao nhiệm vụ.

Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam có tổng vốn sơ bộ khoảng 1,7 triệu tỉ đồng, tương đương 67 tỉ USD. Theo phương án được Quốc hội phê duyệt, toàn tuyến dài 1.541 km, điểm đầu tại ga Ngọc Hồi, Hà Nội, điểm cuối tại ga Thủ Thiêm, TP.HCM, đi qua 20 tỉnh, thành phố.

Tại cuộc họp về tiến độ các dự án đường sắt, lãnh đạo Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng cho biết nhiều nhiệm vụ quan trọng đã được triển khai đồng bộ trong thời gian qua. Đáng chú ý, công tác hoàn thiện thể chế, chính sách và xây dựng văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến các dự án đường sắt cơ bản đã hoàn thành. Những kết quả này được xem là bước chuẩn bị quan trọng, tạo nền tảng để dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam chuyển sang các công việc cụ thể hơn trong giai đoạn tới. Trong lĩnh vực tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, Bộ Xây dựng đã ban hành, công bố những quy định cần thiết phục vụ quá trình chuẩn bị và triển khai dự án đường sắt. Các dự án cũng được phép áp dụng trực tiếp tiêu chuẩn nước ngoài, với điều kiện tuân thủ Luật Xây dựng, Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật cùng những quy định pháp luật liên quan. Nhờ vậy, theo báo cáo tại cuộc họp, các dự án đường sắt hiện cơ bản không gặp vướng mắc lớn trong việc lựa chọn và áp dụng tiêu chuẩn kỹ thuật. Bộ Xây dựng đồng thời đã ban hành những đơn giá, định mức liên quan, giúp các cơ quan chuẩn bị cơ sở tính toán chi phí và tổ chức thực hiện dự án. Đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam được xác định có tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 67,34 tỉ USD, tương đương khoảng 1,7 triệu tỉ đồng. Bên cạnh công tác pháp lý, Bộ Xây dựng đang thúc đẩy những nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược trong lĩnh vực đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị. Cơ quan này đã tổ chức xác định, hoàn thiện hồ sơ tám nhiệm vụ, sau đó gửi toàn bộ hồ sơ đến Bộ Khoa học và Công nghệ để xem xét. Đến nay, Bộ Khoa học và Công nghệ đã có ý kiến đối với cả tám nhiệm vụ, đề nghị thực hiện sáu nhiệm vụ, không thẩm định một nhiệm vụ và đề nghị chưa thực hiện một nhiệm vụ. Kết quả này giúp các cơ quan liên quan có thêm căn cứ phân loại công việc, tập trung nguồn lực cho những nhiệm vụ công nghệ được đánh giá phù hợp trong giai đoạn hiện nay. Đối với dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, chủ đầu tư đã ký hợp đồng gói thầu tư vấn hỗ trợ dự án theo kế hoạch chuẩn bị đầu tư. Đơn vị tư vấn đã lập nhiệm vụ, dự toán và hồ sơ yêu cầu cho gói thầu lập Báo cáo nghiên cứu khả thi, thường được viết tắt là BCNCKT. Các thủ tục lựa chọn tư vấn khảo sát, lập BCNCKT, giám sát khảo sát và lập báo cáo đánh giá tác động môi trường hiện cũng đang được triển khai. Bộ trưởng Trần Hồng Minh đánh giá hệ thống văn bản, tiêu chuẩn, quy chuẩn, đơn giá và định mức với khối lượng lớn cơ bản đã hoàn tất. Theo Bộ trưởng, đây là tiền đề quan trọng giúp những dự án đường sắt sắp tới triển khai thuận lợi hơn, đồng thời hạn chế các vướng mắc trong quá trình thực hiện. Để bảo đảm tiến độ, Bộ trưởng yêu cầu Ban Quản lý dự án Thăng Long và Ban Quản lý dự án Đường sắt xây dựng kế hoạch triển khai thật chi tiết. Kế hoạch phải thể hiện rõ từng hạng mục, tiến độ giải phóng mặt bằng, công tác tư vấn, khảo sát, thi công và trách nhiệm cụ thể của từng cá nhân, đơn vị. Khi phân chia các gói thầu về kết cấu hạ tầng, đoạn tuyến, nhà ga, phương tiện, thiết bị và vật tư, các cơ quan cần nghiên cứu kỹ phương án thực hiện. Một yêu cầu được nhấn mạnh là ưu tiên sử dụng sản phẩm, dịch vụ trong nước, qua đó góp phần kích thích sản xuất và hỗ trợ nền kinh tế. Với nhiệm vụ đào tạo nhân lực, Bộ trưởng yêu cầu xác định rõ nhu cầu từng trình độ, nghề nghiệp theo từng giai đoạn, tránh đào tạo dàn trải gây dư thừa sau này. Hai dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam và đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng được yêu cầu bám sát những mốc tiến độ đã đề ra. Riêng dự án Bắc - Nam phải nỗ lực khởi công vào tháng 12.2027, theo chỉ đạo được Bộ trưởng Trần Hồng Minh nêu tại cuộc họp. Theo phương án Quốc hội phê duyệt, tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam dài 1.541 km, bắt đầu từ ga Ngọc Hồi, Hà Nội, và kết thúc tại ga Thủ Thiêm, TP.HCM. Tuyến đường dự kiến đi qua 20 tỉnh, thành phố, có tổng vốn sơ bộ khoảng 1,7 triệu tỉ đồng, tương đương khoảng 67 tỉ USD, theo thông tin Thanh Niên đăng tải.

Xem thêm tại Thanh Niên