Đủ kiểu kinh doanh của tiểu thương khi TPHCM rào chắn, thi công metro số 2

Ghi nhận của phóng viên Dân trí chiều 19/10, dọc đường Cách Mạng Tháng 8, qua các phường Bến Thành, Nhiêu Lộc (TPHCM) nơi dự án metro số 2 Bến Thành - Tham Lương đang thi công khu vực nhà ga Tao Đàn và Hòa Hưng, nhiều cửa hàng bị hàng rào công trình che khuất mặt tiền.

Nhiều hộ đã đóng cửa, trả mặt bằng; những hộ còn hoạt động phải tự tìm cách duy trì việc kinh doanh trong điều kiện tiếp cận khách hàng khó khăn hơn.

Đủ kiểu xoay xở khi mặt tiền bị che khuất

Tại khu vực ga Hòa Hưng, vợ chồng anh Lê Hiếu vẫn chuẩn bị nguyên liệu để bán mì xào giòn, cơm chiên. Quán từ mặt tiền đường, hiện giờ thì nằm phía sau hàng rào thi công, trước lối vào có đoạn nước đọng thành vũng lớn. Để học sinh tan trường đi qua đỡ bị ướt chân, vợ chồng anh kê thêm gạch ống, ván làm lối đi tạm.

Anh Hiếu cho biết quán ăn của gia đình và nhiều hộ kinh doanh xung quanh đều rơi vào cảnh ế ẩm. Không ít người không đủ sức cầm cự đã phải đóng cửa. Nhờ bán hàng hơn chục năm, có lượng khách quen ổn định, quán của anh vẫn duy trì hoạt động, dù doanh thu giảm khoảng 50%.

“Khách quen thì gọi điện, nhắn tin hỏi quán có hoạt động không, quán hướng dẫn khách cách đi vào. Khách nào không tiện thì quán ship tận nơi, hoặc mang ra tận nơi nếu khách ngại đi vào lối nhỏ”, anh Hiếu nói.

Thay vì chỉ chờ khách đến trực tiếp, quán chủ động liên lạc với khách quen, nhận đơn qua điện thoại và giao hàng tận nơi. Bán hàng trực tuyến cũng được đẩy mạnh để bù đắp lượng khách giảm do mặt tiền bị che khuất.

Tuy nhiên, theo anh Hiếu, các ứng dụng giao đồ ăn hiện thu mức chiết khấu khoảng 30%, khiến chi phí bán hàng tăng lên. Vì vậy, cách này chủ yếu giúp quán giữ khách, khó trở thành nguồn doanh thu chính.

Cũng tại khu vực ga Hòa Hưng, một tiệm bán bánh mì chay, xôi chay chọn cách thuê mặt bằng ngay phía đối diện, ở bên đường không bị rào chắn, để duy trì hoạt động. Thay vì tiếp tục kinh doanh tại vị trí bị che khuất, chủ tiệm chuyển sang nơi dễ tiếp cận hơn, chấp nhận phát sinh thêm chi phí để giữ khách.

Tại khu vực ga ngầm Tao Đàn, tình hình kinh doanh trầm lắng hơn khi nhiều cửa hàng đã đóng cửa, trả mặt bằng. Một số cửa hàng quần áo vẫn mở cửa, treo biển giảm giá 50% dịp 20/10, đồng thời hướng khách mua sắm qua website để bù đắp việc mặt tiền bị che khuất.

Với những hộ kinh doanh nhỏ, không có nhiều nguồn lực để chuyển địa điểm hoặc đầu tư kênh bán hàng mới, việc điều chỉnh thời gian hoạt động là một trong những cách ứng phó trước mắt.

Bà Ngọc, người bán bò bía hơn chục năm trên đoạn đường Sương Nguyệt Anh - Cách Mạng Tháng 8, cho biết từ khi rào chắn được dựng lên gần một tuần trước, bà quyết định kéo dài thời gian bán hàng để tăng cơ hội tiếp cận khách.

Trước đây, bà thường bán từ 15h đến 22h30. Nay, bà bắt đầu từ 11h và duy trì đến 22h mỗi ngày. Dù tăng thêm nhiều giờ đứng bán, lượng hàng tiêu thụ vẫn giảm đáng kể: từ khoảng 300 cuốn mỗi ngày xuống còn 100 cuốn.

Bà Ngọc cho biết không thể chuyển sang địa điểm khác. Nhà ở ngay cạnh nơi bán giúp bà không phải trả tiền thuê mặt bằng, đồng thời thuận tiện chăm sóc người chồng lớn tuổi đang bị bệnh. Bà lo nếu đi bán ở nơi xa, chồng ở nhà có thể bị té ngã khi không có người bên cạnh.

Với bà, kéo dài giờ bán là lựa chọn khả thi nhất trong hoàn cảnh hiện tại. Tuy nhiên, việc tăng thời gian làm việc chưa thể bù lại lượng khách sụt giảm do khu vực kinh doanh bị ảnh hưởng.

Bà Ngọc mong công trình sớm hoàn thành để khu vực có diện mạo mới, giao thông thuận tiện hơn và hoạt động buôn bán dần trở lại bình thường.

Tiểu thương mong được tạo điều kiện để kinh doanh

Dọc tuyến metro số 2, trong khi một số hộ buộc phải trả mặt bằng, những người tiếp tục bám trụ đang xoay xở bằng nhiều cách như bán hàng trực tuyến, giao tận nơi hoặc kéo dài giờ bán. Tuy nhiên, các biện pháp này chưa thể bù đắp hoàn toàn lượng khách trực tiếp sụt giảm, nhất là khi thời gian thi công có thể kéo dài.

Một hộ kinh doanh thời trang có mặt tiền bị rào chắn che khuất cho rằng, bên cạnh nỗ lực tự thích ứng, tiểu thương cần được hỗ trợ thiết thực hơn trong giai đoạn khó khăn. Theo chủ cửa hàng, nhiều hộ đã không đủ sức cầm cự phải rời đi, trong khi những người ở lại vẫn chật vật vì doanh thu giảm.

Đáng lo ngại, thời điểm cuối năm vốn là mùa mua sắm cao điểm của ngành thời trang, nhưng việc mặt tiền bị che khuất khiến cửa hàng khó tiếp cận khách mua trực tiếp, ảnh hưởng đến doanh thu và khả năng duy trì hoạt động. Chủ cửa hàng kiến nghị Ban quản lý dự án tổng hợp những khó khăn thực tế, đề xuất TPHCM xem xét các chính sách hỗ trợ phù hợp, trong đó có giải pháp về thuế đối với những hộ kinh doanh chịu ảnh hưởng trực tiếp trong thời gian thi công.

Một số tiểu thương cho biết họ hiểu và chia sẻ với việc xây dựng metro nhằm phát triển hạ tầng đô thị, song mong chủ nhà xem xét giảm tiền thuê mặt bằng để giảm bớt áp lực chi phí. Với những hộ vẫn cố gắng duy trì cửa hàng, việc được tạo điều kiện tiếp cận khách hàng cũng rất quan trọng.

Anh Lê Hiếu, chủ quán ăn tại khu vực ga Hòa Hưng, cho biết biển hiệu treo bên ngoài hàng rào công trình thường bị tháo xuống. Anh mong đơn vị quản lý dự án có hướng dẫn cụ thể để các cửa hàng được bố trí biển chỉ dẫn nhỏ, bảo đảm mỹ quan nhưng vẫn giúp khách nhận biết địa điểm kinh doanh.

“Chúng tôi thấy buồn vì ít ra nếu ảnh hưởng mỹ quan thì có thể hướng dẫn thiết kế lại biển cho phù hợp. Chúng tôi cũng xác định kinh doanh trong bối cảnh này sẽ còn khó khăn thời gian dài tới”, anh Hiếu chia sẻ.

Tuyến metro số 2 (Bến Thành - Tham Lương) dài khoảng 11,3km, gồm 10 ga ngầm, 1 ga trên cao và 1 khu bảo dưỡng, sửa chữa tại Tham Lương, với tổng mức đầu tư khoảng 55.179 tỷ đồng. Dự án khởi công đầu tháng 1 năm nay, đi qua nhiều tuyến đường tại TPHCM.

Từ đầu tháng 10, Ban Quản lý Đường sắt đô thị TPHCM (MAUR) phối hợp với đơn vị tổng thầu triển khai phân luồng giao thông và lập rào chắn thi công ga Tao Đàn, ga Bảy Hiền. Trong đó nhiều tiểu thương, hộ kinh doanh... dọc tuyến đường Cách Mạng Tháng 8 bị ảnh hưởng bị rào chắn công trình. 

Công trình dự kiến hoàn thành, nghiệm thu và đưa vào khai thác thương mại vào cuối năm 2030.