Đưa hàng Việt ra thế giới bằng "thương mại khám phá"

So sánh với các thị trường như  Mỹ và Trung Quốc, quy mô TMĐT nước ta vẫn còn khiêm tốn khi cách xa họ nhiều lần. Do đó, dư địa cho hàng Việt qua TMĐT xuyên biên giới còn rất lớn, chỉ tính riêng hai thị trường là Mỹ và Trung Quốc thì quy mô đã lên đến hàng tỷ USD.

Thông tin được ghi nhận tại buổi công bố sáng kiến "Beyond Vietnam - Hàng Việt cất cánh" do Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) và TikTok Shop tổ chức chiều ngày 3/9 tại TPHCM.

Bà Lê Hoàng Oanh, Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, nhận định công nghệ đang thu hẹp khoảng cách giữa người bán và người mua toàn cầu. Một sản phẩm từ làng nghề, hợp tác xã hay doanh nghiệp nhỏ tại Việt Nam có thể tiếp cận trực tiếp khách hàng nước ngoài chỉ từ một video ngắn hoặc phiên livestream.

Bà đặc biệt nhấn mạnh mô hình "thương mại khám phá" phù hợp với hàng Việt bởi nhiều sản phẩm gắn với câu chuyện về nguồn gốc, làng nghề, văn hóa và con người. Bên cạnh các yếu tố hỗ trợ như am hiểu thị trường, ứng dụng công nghệ… để giúp sản phẩm đi nhanh, doanh nghiệp Việt theo đại diện Cục muốn đi xa phải dựa vào chất lượng.

"Dù là thương mại điện tử hay thương mại khám phá, chất lượng hàng hóa vẫn là yếu tố cốt lõi. Muốn đi bền vững và chắc chắn thì chất lượng phải được đặt lên hàng đầu", bà Oanh nhấn mạnh. Doanh nghiệp cũng cần nâng cao năng lực số, hoàn thiện sản phẩm, quy trình vận hành và thương hiệu trước khi đi ra thị trường quốc tế.

Ông Nguyễn Lâm Thanh, đại diện TikTok Việt Nam cũng chỉ ra rằng bên cạnh xuất khẩu truyền thống, doanh nghiệp có thể tiếp cận khách hàng quốc tế qua video ngắn, livestream và mạng lưới nhà sáng tạo nội dung, từ đó đưa sản phẩm đến gần hơn với người tiêu dùng.

Dưới góc độ doanh nghiệp, bà Trần Thị Đan Thanh, Tổng giám đốc Công ty MVOT, Trưởng ban Chủ nhiệm CLB KOL, KOC Việt Nam, nêu thị trường Mỹ và Trung Quốc có tiềm năng lớn nhưng mức độ cạnh tranh rất cao. Doanh nghiệp muốn thâm nhập phải có chiến lược bài bản, kiểm soát chi phí và triển khai từng bước từ thử nghiệm đến mở rộng quy mô. "Chúng ta không nên chỉ mang những sản phẩm mình đang có ra bán, mà phải xác định thị trường đang cần sản phẩm gì", bà Thanh nói.

Các chuyên gia cũng khuyến cáo, doanh nghiệp phải nghiên cứu nhu cầu từng thị trường, đồng thời bảo đảm chuỗi cung ứng, logistics, thủ tục pháp lý và chất lượng ổn định qua từng lô hàng. Phía KOL, KOC và nhà sáng tạo nội dung bản địa cũng có thể giúp kể câu chuyện sản phẩm phù hợp hơn với từng thị trường.

Bà Thanh dẫn ví dụ sầu riêng Việt Nam được tiêu thụ nhiều tại Trung Quốc nhưng mức độ nhận diện vẫn chưa tương xứng với sầu riêng Thái Lan. Hiện một số mặt hàng như sầu riêng, cá basa, thủy hải sản sấy, hạt điều… đang được thử nghiệm tiếp cận thị trường theo mô hình này.

Tại sự kiện, các chuyên gia nêu 5 năng lực cốt lõi doanh nghiệp cần có để có thể xuất khẩu hàng ra thế giới, bao gồm:

Thứ nhất, năng lực pháp lý: các nhà bán hàng cần am hiểu quy định của thị trường mình xuất hàng sang để đảm bảo tính pháp lý.

Thứ hai, năng lực số hoá: yêu cầu doanh nghiệp phải đổi mới sáng tạo, biết ứng dụng công nghệ để tối ưu vận hành. Chuyên gia đặc biệt nhấn mạnh các bên có thể ứng dụng mô hình TMĐT khám phá đã có trên các nền tảng TMĐT để có thể đi nhanh hơn.

Thứ ba, năng lực logistics - chuỗi cung ứng: đảm bảo cung ứng, lưu kho hàng hóa thông suốt.

Thứ tư, năng lực hiểu thị trường: khi ra nước ngoài, doanh nghiệp cần chú trọng không bán những gì mình có mà chỉ bán những cái khách hàng cần.

Thứ năm, năng lực tài chính: tức năng lực quản lý dòng tiền thu chi, đảm bảo vận hành công ty.

Bên cạnh đó, chuyên gia còn khuyến cáo doanh nghiệp cần sẵn sàng linh hoạt, để có thể ứng phó với bối cảnh thay đổi hiện nay. Song song, luôn duy trì khát vọng ra nước ngoài thì mới có thể thành công.