Anh Tấn mắc bệnh gout hơn 5 năm, khoảng 6 tháng trước tự ý ngưng thuốc theo toa bác sĩ để dùng loại lá cây được quảng cáo là "thuốc gia truyền có thể chữa hết bệnh gout". Phó giáo sư, tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Thanh Nam, Giám đốc Trung tâm Mắt Công nghệ cao, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết thị lực mắt phải người bệnh 1/10, mắt trái 3/10. Kết quả khám bằng sinh hiển vi và chụp cắt lớp quang học OCT ghi nhận bệnh nhân đục dưới bao sau thủy tinh thể hai mắt.
Phó giáo sư Nam soi sinh hiển vi kiểm tra mắt cho người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Ngoài giảm thị lực, anh Tấn có biểu hiện phù nề, mặt căng tròn bất thường. Dựa trên các dấu hiệu này và tiền sử sử dụng thuốc không rõ thành phần, bác sĩ nghi ngờ biến chứng do corticoid, chỉ định xét nghiệm đánh giá sức khỏe toàn thân. Kết quả xác định anh Tấn mắc bệnh tiểu đường, suy tuyến thượng thận và hội chứng Cushing - dạng rối loạn nội tiết khiến mặt căng tròn, da mỏng, loãng xương.
Phó giáo sư Nam cho hay dùng corticoid kéo dài có thể gây nhiều biến chứng. Tại mắt, thuốc làm biến đổi protein trong thủy tinh thể, khiến bộ phận này mất dần độ trong suốt, thường gây đục dưới bao sau. Corticoid còn làm tăng đường huyết, gây hội chứng Cushing và ức chế trục hạ đồi - tuyến yên - tuyến thượng thận, khiến cơ thể giảm sản xuất cortisol, dẫn đến suy tuyến thượng thận. Những rối loạn này có thể làm suy giảm sức khỏe, chậm lành vết thương và tăng nguy cơ nhiễm trùng.
Người bệnh cần kiểm soát đường huyết và đánh giá tình trạng suy tuyến thượng thận, từ đó xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.
Anh Tấn được hướng dẫn ngừng thuốc đang sử dụng, khám và điều trị gout tại khoa Cơ xương khớp - Trung tâm Chấn thương chỉnh hình, kết hợp kiểm soát đường huyết tại khoa Nội tiết - Đái tháo đường. Sau hai tuần, đường huyết và các chỉ số toàn thân ổn định, đủ điều kiện phẫu thuật.
Phó giáo sư Nam phẫu thuật Phaco, tán nhuyễn thủy tinh thể đục bằng sóng siêu âm và thay bằng thủy tinh thể nhân tạo. Sau mổ, thị lực anh Tấn phục hồi 10/10 mỗi mắt. Tuy nhiên, người bệnh vẫn có nguy cơ đối mặt các biến chứng do corticoid như tăng nhãn áp, glôcôm, loét giác mạc và hắc võng mạc trung tâm thanh dịch, cần tái khám định kỳ để theo dõi thị lực và nhãn áp.
Người bệnh cần kiểm soát tốt đường huyết, tuân thủ điều trị và không tự ý đổi thuốc, ngưng thuốc.
Phó giáo sư Nam (bên phải) phẫu thuật Phaco thay thủy tinh thể cho người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Corticoid là thành phần có công dụng giảm viêm, giảm đau; thường được sử dụng trong điều trị bệnh dị ứng, hen phế quản, bệnh tự miễn, viêm khớp và một số bệnh da liễu. Tuy nhiên, sử dụng corticoid kéo dài có thể gây nhiều tác dụng phụ, ảnh hưởng sức khỏe toàn thân.
Phó giáo sư Nam khuyến cáo mọi người không tự ý dùng thuốc uống, thuốc nhỏ mắt chứa corticoid mà cần tuân thủ chỉ định của bác sĩ. Người có tiền sử sử dụng corticoid nên kiểm tra mắt định kỳ mỗi 6-12 tháng, đặc biệt khi nhận thấy dấu hiệu bất thường để tránh biến chứng nguy hiểm.
Ngọc Kim Thắm
*Tên người bệnh được thay đổi
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh nhãn khoa tại đây để bác sĩ giải đáp