Dùng Facebook nhiều sẽ bị stress nặng

Một nghiên cứu của nhóm chuyên gia thuộc Đại học Edinburgh Napier, Anh, cho thấy người dùng Facebook càng có nhiều bạn bè càng dễ cảm thấy áp lực trong quá trình sử dụng mạng xã hội. Áp lực ấy xuất hiện khi họ phải liên tục cập nhật thông tin cá nhân, duy trì sự hiện diện trực tuyến, đồng thời cố gắng làm hài lòng số lượng lớn người đang theo dõi mình. Kết quả gợi ra một nghịch lý đáng chú ý: danh sách bạn bè càng dài, cảm giác được kết nối có thể càng mạnh, nhưng sự căng thẳng đi kèm cũng có xu hướng gia tăng. Nhóm nghiên cứu đã khảo sát 1.750 sinh viên nhằm tìm hiểu cảm nhận của họ đối với Facebook, trong bối cảnh mạng xã hội này ngày càng ảnh hưởng sâu rộng đến đời sống. Gần ba phần tư số người tham gia là nữ giới, một đặc điểm được ghi nhận rõ trong mẫu khảo sát nhưng cần cân nhắc khi diễn giải kết quả nghiên cứu. Giáo sư Kathy Charles, người dẫn đầu nhóm nghiên cứu, cho biết những thành viên có nhiều bạn bè và dành nhiều thời gian truy cập Facebook thường cảm thấy áp lực hơn. Theo cách giải thích của nhóm nghiên cứu, Facebook giống như một kênh thông tin nhỏ liên tục trình bày hình ảnh cá nhân trước nhiều người khác nhau. Khi số lượng bạn bè tăng lên, số người có thể quan sát bài viết, hình ảnh, hoạt động và cách thể hiện bản thân của người dùng cũng tăng theo đáng kể. Mỗi tài khoản vì thế có thể giống một ngôi sao nhỏ với nhiều người hâm mộ, khiến chủ tài khoản cảm thấy cần tạo ra nội dung phù hợp để duy trì sự chú ý. Một bộ phận người dùng không chỉ chia sẻ thông tin vì thích thú, mà còn chịu cảm giác phải thể hiện bản thân liên tục trước mạng lưới quan hệ rộng lớn. Nhu cầu đăng tải điều gì đó đáng chú ý có thể khiến việc truy cập Facebook từ hoạt động giải trí trở thành nhiệm vụ lặp lại, khó dừng lại. Càng nhiều người hiện diện trong danh sách bạn bè, người dùng càng dễ lo lắng rằng một bài đăng kém hấp dẫn sẽ ảnh hưởng đến cách người khác nhìn nhận mình. Khoảng 12% sinh viên tham gia khảo sát trả lời rằng Facebook khiến họ cảm thấy bối rối, một tỷ lệ tuy không chiếm đa số nhưng vẫn đáng quan tâm. Nhóm này có trung bình 117 người trong danh sách bạn bè, cao hơn đáng kể so với mức trung bình 75 người của những sinh viên còn lại. Khoảng cách giữa hai con số cho thấy quy mô mạng lưới quan hệ trực tuyến có thể liên quan đến cảm giác bất an, dù nghiên cứu không khẳng định đây là nguyên nhân duy nhất. Trong toàn bộ nhóm sinh viên được khảo sát, 63% cho biết họ chấp nhận các yêu cầu kết bạn trên Facebook, kể cả khi chưa chắc chắn về mức độ thân thiết. Việc mở rộng danh sách bạn bè có thể làm tăng lượng thông tin phải theo dõi, số phản hồi cần quan tâm, đồng thời tạo thêm nhiều mối quan hệ khó phân loại. Một tài khoản có quá nhiều kết nối vì vậy dễ biến thành không gian đông đúc, nơi người dùng luôn phải cân nhắc nên chia sẻ điều gì và với ai. Giáo sư Kathy Charles nhận xét nhiều người cảm thấy lúng túng khi rời Facebook, bởi họ lo sẽ bỏ lỡ thông tin quan trọng hoặc một yêu cầu kết bạn mới. Nỗi lo bỏ lỡ khiến việc đăng xuất trở nên khó khăn hơn, nhất là với những người đã quen kiểm tra trang mạng xã hội nhiều lần trong ngày. Facebook khi đó không chỉ cung cấp nội dung để xem, mà còn tạo cảm giác người dùng phải thường xuyên có mặt nhằm không bỏ qua những diễn biến mới. Tuy nhiên, một số chuyên gia tâm lý học Internet nghi ngờ phương pháp thực hiện nghiên cứu, đặc biệt khi đặt kết quả cạnh ảnh hưởng ngày càng lớn của Facebook. Eleanor Barlow, chuyên viên tội phạm ảo của IBM, nhận xét Facebook thực chất rất thú vị, nhưng người dùng không nên có quá nhiều bạn bè trên mạng xã hội này. Thông điệp thực tế từ nghiên cứu là người dùng cần cân nhắc quy mô danh sách bạn bè, thời gian truy cập và mức áp lực bản thân chịu đựng, thay vì chỉ chạy theo số lượng kết nối.