Đúng giờ từ nhà tới công sở, từ cả lời hẹn với gia đình hay bạn bè

Cánh cổng trường đóng lại sau giờ họp phụ huynh đã mở ra cuộc tranh luận về kỷ luật và sự cảm thông. Từ sự việc này, có ai tự hỏi, chúng ta có thật sự tôn trọng thời gian của người khác trong cuộc họp, cuộc hẹn bạn bè hay lời hứa với chính con mình?

Đi đúng giờ, họp đúng giờ, kết thúc họp cũng đúng giờ...

Cuối tuần rồi, một số phụ huynh đến Trường tiểu học, THCS và THPT Victory ở Đắk Lắk sau giờ ghi trong giấy mời nên không thể vào dự họp do trường đóng cửa. Sự việc lập tức tạo nên hai luồng ý kiến: một bên cho rằng trường quá cứng nhắc, bên kia đồng tình vì người đi muộn cần chịu trách nhiệm với thời gian của mình.

• Hiệu trưởng nói gì chuyện phụ huynh đến họp muộn, trường đóng cổng không vào được?

• Đi họp phụ huynh trễ bị trường đóng cổng không cho vào: Hiệu trưởng xin lỗi

Không nên vội biến một tình huống thành cuộc phân xử ai văn minh hơn ai. Phụ huynh có thể gặp sự cố bất ngờ; nhà trường cũng có lý do khi phải kiểm soát hàng nghìn người ra vào. Điều đáng bàn thiệt ra không chỉ là cánh cổng nên đóng hay mở mà là thái độ của mỗi người đối với giờ hẹn và cách một tổ chức thực thi kỷ luật.

Ở nhiều nơi, đến trễ vài phút vẫn được xem như chuyện nhỏ. Người đi muộn bước vào, xin lỗi qua loa rồi ngồi xuống, nhưng ít khi nghĩ đến hàng chục người đã chờ. Một người trễ mười phút trong cuộc họp có 20 người không chỉ làm mất mười phút của riêng mình. 

Sự chậm trễ cá nhân vì thế có thể trở thành chi phí chung mà những người đúng giờ buộc phải gánh.

Trong công việc, cuộc họp ấn định lúc 8h nhưng 8h20 mới bắt đầu sẽ khiến nội dung bị dồn, người có lịch tiếp theo phải rời sớm, quyết định được đưa ra vội vàng. Khi việc chờ đợi lặp lại, tập thể hình thành quy ước ngầm rằng giờ ghi trong thư mời chỉ để tham khảo.

Công sở, công ty khó đòi hỏi hiệu suất nếu giờ họp không được tôn trọng. Lãnh đạo đến muộn mà không báo trước còn phát đi thông điệp rằng, thời gian của mình quý hơn thời gian của cấp dưới.

Cuộc họp kéo dài quá giờ cũng là một dạng thất hẹn. Theo đó, đúng giờ là bắt đầu đúng lúc, điều hành đúng trọng tâm và kết thúc theo lịch.

Trong những cuộc hẹn bạn bè, có khi chúng ta lại càng dễ dãi. Có người nhắn "đang tới" khi vẫn chưa rời nhà, để bạn ngồi một mình ở quán. Nhưng sự thân thiết không phải "kim bài" để sử dụng tùy tiện thời gian của nhau. Khi đó, người bạn không nổi giận chưa chắc không buồn bởi họ có thể chỉ chọn im lặng để giữ hòa khí.

Đáng suy nghĩ hơn là những lời hẹn trong gia đình. Cha mẹ hứa với con "6h ba về", "cuối tuần mẹ đưa con đi mua sách", rồi vì công việc mà trở về muộn hoặc quên hẳn. Người lớn thường cho rằng trẻ con sẽ mau quên, chuyện ấy không nghiêm trọng.

Thực ra, bài học vỡ lòng về chữ tín của trẻ từ chính những lần chờ cha mẹ. Nếu việc trễ hẹn là bất khả kháng, một cuộc gọi báo sớm, lời giải thích chân thành và một lịch hẹn mới cụ thể sẽ giúp con hiểu rằng lời hứa luôn có trọng lượng.

Ta vẫn dạy trẻ vào lớp đúng giờ, nộp bài đúng hạn, giữ lời với bạn. Bài học ấy sẽ thiếu sức thuyết phục nếu người lớn đi họp phụ huynh trễ, đến đón con muộn mà không báo, hoặc thường xuyên nói "mấy phút có sao đâu". Trẻ quan sát cách cha mẹ sống hơn là nghe những lời diễn giảng.

Thực hành đúng giờ từ gia đình

Muốn xây dựng văn hóa đúng giờ mỗi người cần thay đổi cách tính thời gian. Giờ hẹn không phải lúc bắt đầu rời nhà mà là lúc đã có mặt và sẵn sàng. Với sự kiện đông người, cần cộng thêm thời gian tìm đường, gửi xe, kiểm tra an ninh và xử lý sự cố.

• Chủ hộ kinh doanh tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc: Mức đóng và quyền lợi cần biết
• Du khách chê chợ nổi Cái Răng, ngành du lịch Cần Thơ lên tiếng
• Sống trên núi mà nơm nớp lo sạt lở bờ sông, chạy lũ

Nếu biết có nguy cơ đến muộn, hãy báo ngay khi có thể, nói rõ thời gian dự kiến và chấp nhận phương án của người đang chờ. Một lời báo trước không thay đổi được sự thật về việc chậm trễ, nhưng qua đó thể hiện trách nhiệm.

Cơ quan và đơn vị tổ chức cũng phải tạo điều kiện để mọi người đúng giờ. Thư mời cần ghi rõ thời điểm bắt đầu, quy định với người đến muộn, nơi gửi xe và đầu mối hỗ trợ. 

Cuộc họp phải khai mạc đúng giờ. Người đến sau có thể được hướng dẫn vào ở thời điểm ít gây gián đoạn nhất, thay vì cả hội trường phải dừng lại hoặc người vi phạm bị bêu tên.

Với trường học, kỷ luật cần rõ ràng nhưng không nên được thực hiện như một phép thử quyền lực. Nếu cổng sẽ đóng sau một thời điểm nhất định, quy định ấy phải được thông báo nổi bật từ trước, kèm phương án tiếp nhận người có lý do chính đáng.

Có thể bố trí bàn hỗ trợ bên ngoài, cho phụ huynh đăng ký buổi trao đổi bổ sung hoặc cung cấp nội dung họp ngay trong ngày. Cách làm ấy vẫn bảo vệ giờ chung mà không đẩy một sự chậm trễ thành xung đột không cần thiết.

Gia đình là nơi tập thói quen này sớm nhất. Cha mẹ có thể cùng con chuẩn bị từ tối, rời nhà sớm hơn vài phút và giữ những lời hẹn nhỏ. Khi không thể thực hiện, hãy xin lỗi con như xin lỗi một người lớn, đừng viện cớ "ba mẹ bận" để kết thúc câu chuyện. Được tôn trọng thời gian trẻ sẽ học cách tôn trọng người khác.

Tất nhiên, đời sống luôn có những biến cố không báo trước, do vậy ta không thể biến đúng giờ thành thước đo duy nhất để phán xét phẩm chất con người. Kỷ luật mà thiếu cảm thông dễ thành lạnh lùng, cảm thông không có nguyên tắc lại nuôi dưỡng sự tùy tiện. Điều cần thiết là phân biệt người thường xuyên trễ hẹn vì thiếu chuẩn bị với người gặp sự cố bất khả kháng, đồng thời giữ một quy trình công bằng cho cả hai.

Văn hóa đúng giờ bắt đầu từ sự coi trọng người đang đợi, từ lời hứa với đồng nghiệp, bạn bè, cha mẹ, bạn đời và cả đứa trẻ trong nhà. Khi chúng ta đến đúng giờ hoặc biết báo trước và sửa chữa một lần lỡ hẹn, khi ấy ta giữ được chữ tín. Mà chữ tín, trong công việc lẫn đời sống luôn được gây dựng từ những điều rất nhỏ và mất đi cũng từ những điều tưởng như rất nhỏ ấy.

Một số phụ huynh có con học tại Trường tiểu học, THCS và THPT Victory (phường Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk) đến trường dự họp phụ huynh đầu năm học vào sáng 19-9 nhưng quá thời gian trong giấy mời, trường đóng cổng không vào được. Nhiều bạn đọc đồng tình với cách làm của nhà trường.