Nhiều thông tin cho rằng mật ong hỗ trợ giảm cân, song một số ý kiến khác cho rằng dùng mật ong thường xuyên làm tăng mỡ bụng, điều này có đúng? (Chi, 35 tuổi, Hà Nội)
Trả lời:
Mật ong thường được xem là chất tạo ngọt tự nhiên và được nhiều người lựa chọn thay cho đường trắng. Tuy nhiên, không ít người băn khoăn liệu sử dụng mật ong thường xuyên có khiến mỡ bụng tích tụ nhiều hơn. Câu trả lời là có thể, nếu sử dụng quá nhiều. Tuy nhiên, không nên quy việc tăng mỡ bụng cho riêng mật ong, yếu tố quyết định vẫn là thâm hụt calo: nếu lượng calo nạp vào thường xuyên cao hơn nhu cầu của cơ thể, phần dư thừa sẽ được tích trữ dưới dạng chất béo. Theo thời gian, mỡ có thể tích tụ ở nhiều vị trí, trong đó có vùng bụng và các cơ quan nội tạng.
Mật ong chứa đường, trong đó có fructose. Thành phần này được xử lý chủ yếu ở gan và khi được đưa vào cơ thể với lượng lớn trong thời gian dài, đặc biệt ở người ít vận động và đồng thời tiêu thụ nhiều thực phẩm, đồ uống có đường, có thể thúc đẩy quá trình tạo chất béo tại gan và góp phần làm tăng mỡ nội tạng. Tuy nhiên, không nên hiểu rằng mật ong đặc biệt gây béo bụng hơn các loại đường khác. Với cùng lượng carbohydrate và tổng năng lượng, chưa có bằng chứng cho thấy mật ong làm tăng mỡ bụng nhiều hơn đường trắng.
Nhìn chung, người muốn kiểm soát cân nặng không nhất thiết phải loại bỏ hoàn toàn mật ong, nhưng cần xem đây là một nguồn đường và sử dụng có chừng mực. Mật ong có thể chứa một số hợp chất có lợi và thường được xem là lựa chọn tốt hơn về mặt dinh dưỡng so với đường tinh luyện trong một số bối cảnh, song việc dùng nhiều lần trong ngày, hoặc cộng thêm mật ong vào một chế độ ăn vốn đã nhiều bánh ngọt, trà sữa, nước ngọt, chỉ khiến tổng lượng đường và năng lượng tăng lên.
Thay vì tập trung vào một loại thực phẩm, nên kiểm soát tổng khẩu phần và xây dựng chế độ ăn đa dạng, ưu tiên rau, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và đạm nạc, kết hợp vận động thường xuyên.
Bác sĩ Nguyễn Trọng Thủy Cựu bác sĩ trưởng của Đội tuyển Quốc gia và U23 Việt Nam
Mật ong thường được xem là chất tạo ngọt tự nhiên, vì vậy nhiều người chọn nó thay đường trắng trong đồ uống, món ăn hoặc các công thức chăm sóc sức khỏe hằng ngày. Tuy nhiên, câu hỏi mật ong có làm tăng mỡ bụng hay không vẫn khiến không ít người băn khoăn, nhất là những người đang kiểm soát cân nặng. Theo bác sĩ Nguyễn Trọng Thủy, cựu bác sĩ trưởng của Đội tuyển Quốc gia và U23 Việt Nam, câu trả lời là có thể, nếu mật ong được sử dụng quá nhiều.
Điều quan trọng là không nên quy việc vòng bụng lớn lên cho riêng mật ong, bởi yếu tố quyết định vẫn nằm ở sự cân bằng giữa năng lượng nạp vào và năng lượng tiêu hao. Khi cơ thể thường xuyên tiếp nhận lượng calo cao hơn nhu cầu, phần năng lượng dư thừa sẽ được chuyển thành chất béo và tích trữ theo thời gian. Lượng mỡ này có thể xuất hiện ở nhiều vị trí khác nhau, trong đó vùng bụng và các cơ quan nội tạng thường là những nơi dễ bị ảnh hưởng.
Mật ong vẫn chứa đường, dù được nhiều người đánh giá là tự nhiên hơn đường tinh luyện, nên việc sử dụng nó cũng cần được tính vào tổng lượng carbohydrate và năng lượng mỗi ngày. Trong thành phần của mật ong có fructose, loại đường được xử lý chủ yếu tại gan, nơi có thể chịu áp lực khi cơ thể tiếp nhận quá nhiều trong thời gian dài. Đặc biệt, nguy cơ bất lợi có thể rõ hơn ở người ít vận động, đồng thời thường xuyên dùng nhiều thực phẩm hoặc đồ uống vốn đã chứa lượng đường cao.
Khi tình trạng này kéo dài, lượng fructose lớn có thể thúc đẩy quá trình tạo chất béo tại gan, từ đó góp phần làm tăng mỡ nội tạng trong cơ thể. Tuy vậy, điều đó không có nghĩa mật ong là thủ phạm đặc biệt khiến mỡ bụng tăng nhanh hơn tất cả các loại đường khác trong chế độ ăn. Với cùng lượng carbohydrate và tổng năng lượng, hiện chưa có bằng chứng cho thấy mật ong làm tăng mỡ bụng nhiều hơn đường trắng.
Nói cách khác, vấn đề chủ yếu nằm ở lượng sử dụng, tổng năng lượng của khẩu phần và lối sống đi kèm, thay vì chỉ nằm ở tên gọi của chất tạo ngọt. Một người dùng một lượng nhỏ mật ong nhưng ăn uống cân đối, vận động đều đặn có thể kiểm soát cân nặng tốt hơn người dùng ít mật ong nhưng thường xuyên dư thừa năng lượng. Ngược lại, việc thêm mật ong nhiều lần trong ngày vào trà, sữa chua, bánh hoặc các món ăn khác có thể âm thầm khiến tổng lượng đường tăng lên.
Nếu chế độ ăn vốn đã có nhiều bánh ngọt, trà sữa và nước ngọt, việc tiếp tục bổ sung mật ong sẽ làm gánh nặng năng lượng tăng thêm đáng kể. Vì thế, người muốn kiểm soát cân nặng không nhất thiết phải loại bỏ hoàn toàn mật ong khỏi thực đơn, nhưng cần xem đây là một nguồn đường. Cách sử dụng phù hợp là dùng với lượng vừa phải, tránh coi mật ong như thực phẩm có thể dùng không giới hạn chỉ vì nó có nguồn gốc tự nhiên.
Mật ong có thể chứa một số hợp chất có lợi và trong một số bối cảnh được xem là lựa chọn tốt hơn về mặt dinh dưỡng so với đường tinh luyện. Dù vậy, những điểm tích cực này không làm mất đi năng lượng của mật ong, cũng không thể bù lại tác động của việc tiêu thụ quá mức trong thời gian dài. Thay vì chỉ tập trung vào một loại thực phẩm, mỗi người nên quan sát toàn bộ khẩu phần, thói quen ăn uống và mức độ vận động trong ngày.
Rau, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và các nguồn đạm nạc nên được ưu tiên để tạo nên chế độ ăn đa dạng, cân đối và dễ duy trì. Vận động thường xuyên cũng giữ vai trò quan trọng, bởi cơ thể cần tiêu hao năng lượng phù hợp để hạn chế tình trạng dư thừa kéo dài. Theo nội dung được VnExpress đăng tải, kiểm soát mỡ bụng hiệu quả không bắt đầu từ việc sợ hãi một thực phẩm, mà từ cách cân bằng tổng thể ăn uống và sinh hoạt.