Các nhà khảo cổ học châu Âu cho biết đang sử dụng một máy bay điều khiển từ xa cực nhỏ chụp ảnh nhằm dựng một mô hình 3-D về những ngôi mộ cổ ở Nga. >>> Máy bay không người lái mini >>> Mỹ ra mắt máy bay trinh sát không người lái mới Khó có thể tiếp cận và vẽ bản đồ các địa điểm khảo cổ ở những khu ...
Các nhà khảo cổ học châu Âu cho biết đang sử dụng một máy bay điều khiển từ xa cực nhỏ chụp ảnh nhằm dựng một mô hình 3-D về những ngôi mộ cổ ở Nga.
Khó có thể tiếp cận và vẽ bản đồ các địa điểm khảo cổ ở những khu vực xa xôi và gồ ghề do những hạn chế về kinh phí mà các chuyên gia phải đối mặt. Vì thế, những chiếc máy bay không người lái nhỏ và rẻ tiền là công cụ mới hỗ trợ họ làm việc.
Theo trang tin Live Science, tại vùng Tuekta của Nga, các nhà khoa học đang sử dụng Microdrone md4-200, loại máy bay 4 cánh quạt vận hành bằng pin và được gắn camera, để khảo sát những ngôi mộ 2.300 - 2.800 năm tuổi và có đường kính 42 đến 76m.
Gần 200 mộ được tìm thấy ở Tuekta, cạnh sông Ursul. Khu vực mà các nhà khảo cổ chọn có 5 ngôi mộ lớn và hàng chục ngôi mộ nhỏ. Các máy bay bay ở độ cao 40m để nghiên cứu cặn kẽ từng ngôi một.
Các ngôi mộ trên, được gọi là kurgan, tọa lạc tại vùng núi Altai, nơi tiếp giáp của Nga, Trung Quốc, Kazakhstan và Mông Cổ, có thể là nơi an nghỉ của những thủ lĩnh và hoàng tử của người Scythian, một bộ tộc du mục nổi tiếng về tài cưỡi ngựa từng có một đế chế hùng mạnh và thịnh vượng.
Máy bay Microdrone md4-200 - (Ảnh: Live Science)
Tại những vùng khảo cổ xa xôi, địa hình gồ ghề và khó tiếp cận, các nhà khoa học châu Âu đang tìm một cách khảo sát nhanh hơn, tiết kiệm hơn và chính xác hơn. Thay vì chỉ dựa vào việc đi bộ, đo đạc thủ công hoặc dựng bản đồ bằng những phương tiện tốn kém, họ đưa máy bay không người lái cỡ nhỏ vào công việc. Thiết bị bay này chụp ảnh từ trên cao, giúp nhóm nghiên cứu dựng mô hình ba chiều về những ngôi mộ cổ nằm rải rác trong cảnh quan rộng lớn.
Địa điểm được khảo sát thuộc vùng Tuekta của Nga, nơi các nhà khoa học đang nghiên cứu những công trình mai táng có niên đại khoảng 2.300 đến 2.800 năm. Những ngôi mộ này có kích thước đáng kể, với đường kính dao động từ 42 đến 76 mét, khiến việc quan sát toàn diện từ mặt đất trở nên không đơn giản. Nhờ hình ảnh chụp trên không, các nhà khảo cổ có thể ghi nhận hình dạng, vị trí và mối liên hệ giữa từng ngôi mộ rõ ràng hơn.
Công cụ được sử dụng là Microdrone md4-200, một máy bay điều khiển từ xa cực nhỏ, vận hành bằng pin và trang bị bốn cánh quạt. Camera gắn trên thiết bị ghi lại hình ảnh khu vực khảo cổ trong lúc máy bay di chuyển ổn định phía trên các gò mộ. Dữ liệu thu được sau đó hỗ trợ việc dựng mô hình 3-D, cho phép chuyên gia xem xét địa điểm từ nhiều góc độ mà không cần liên tục có mặt trên từng vị trí.
Gần 200 ngôi mộ đã được phát hiện tại Tuekta, nằm bên sông Ursul, cho thấy quy mô đáng chú ý của khu vực mai táng cổ này. Trong số đó, nhóm khảo cổ lựa chọn một khu vực gồm 5 ngôi mộ lớn cùng hàng chục ngôi mộ nhỏ để khảo sát kỹ hơn bằng máy bay. Mỗi chuyến bay cung cấp thêm những hình ảnh chi tiết, giúp các chuyên gia lập hồ sơ trực quan cho một quần thể có lịch sử kéo dài hàng nghìn năm.
Microdrone md4-200 bay ở độ cao 40 mét, đủ để bao quát từng công trình mà vẫn ghi nhận được nhiều chi tiết trên mặt đất. Độ cao này giúp thiết bị tạo ra chuỗi hình ảnh liên tục, phục vụ quá trình ghép dữ liệu và tái hiện cấu trúc các ngôi mộ. Cách làm ấy đặc biệt hữu ích tại nơi địa hình phức tạp, vì con người có thể giảm thời gian di chuyển mà vẫn quan sát được toàn bộ khu vực.
Các ngôi mộ tại đây được gọi là kurgan, dạng gò mai táng xuất hiện trong nhiều nền văn hóa cổ ở vùng thảo nguyên Á Âu. Chúng nằm trong vùng núi Altai, khu vực tiếp giáp giữa Nga, Trung Quốc, Kazakhstan và Mông Cổ, nơi cảnh quan rộng, hiểm trở và có giá trị khảo cổ lớn. Vị trí đặc biệt ấy khiến việc lập bản đồ bằng các phương pháp truyền thống gặp nhiều trở ngại, nhất là khi nguồn kinh phí nghiên cứu bị giới hạn.
Theo nhận định của các nhà khảo cổ, những kurgan này có thể là nơi an nghỉ của các thủ lĩnh và hoàng tử thuộc người Scythian. Đây là một bộ tộc du mục nổi tiếng về tài cưỡi ngựa, từng xây dựng một đế chế hùng mạnh và thịnh vượng trong thế giới cổ đại. Hình ảnh từ máy bay không người lái không tự mình giải đáp mọi bí ẩn, nhưng cung cấp nền tảng quan trọng để chuyên gia tiếp tục phân tích lịch sử và cấu trúc khu mộ.
Việc sử dụng thiết bị bay nhỏ, rẻ tiền mở ra hướng tiếp cận thực tế cho khảo cổ học tại những nơi ngân sách hạn chế. Công nghệ này giúp các nhà nghiên cứu thu thập dữ liệu nhanh, giảm tác động lên di tích và tạo ra mô hình trực quan phục vụ nghiên cứu lâu dài. Từ Tuekta, máy bay không người lái cho thấy một thiết bị rất nhỏ vẫn có thể hỗ trợ khám phá những dấu tích lớn của quá khứ.
