Nhà vật lý học thực nghiệm Szabolcs Marka đang phát triển ý tưởng bảo vệ mọi người khỏi muỗi và một số loài côn trùng bằng bức tường tia hồng ngoại. >>> Thử nghiệm thành công vaccine ngừa sốt rét Hiện nhà Vật lý này đang hoàn thiện dự án sử dụng ánh sáng hồng ngoại để dựng lên bức tường ngăn cách gi...
Nhà vật lý học thực nghiệm Szabolcs Marka đang phát triển ý tưởng bảo vệ mọi người khỏi muỗi và một số loài côn trùng bằng bức tường tia hồng ngoại.
Hiện nhà Vật lý này đang hoàn thiện dự án sử dụng ánh sáng hồng ngoại để dựng lên bức tường ngăn cách giữa người và muỗi, cũng như một số loài côn trùng phổ biến khác như bướm và ong. Về lý thuyết, có thể sử dụng ánh sáng để tạo ra bức tường ngăn cách không gian, nên muỗi sẽ bị chặn bên ngoài “hàng rào” ánh sáng.
Muỗi Anopheles truyền bệnh sốt rét. (Nguồn: Gizmag)
“Muỗi sợ bức tường này. Chúng có thể bay xuyên qua bức tường mà không bị đau nhưng chúng không dám. Đây là điều đặc biệt của dự án vì chúng ta không nhất thiết phải giết chúng, mà chỉ cần đuổi chúng đi”, Marka giải thích.
Công nghệ mà Marka sử dụng khá đơn giản. Một chùm laser chuẩn chiếu theo hướng chúng ta lựa chọn để chặn đường muỗi bay vào nhà hay không gian mong muốn. Hướng và hình dạng của chùm sáng rất dễ được điểu chỉnh.
Marka được tài trợ 100.000 USD từ năm 2008 và 1 triệu USD từ quỹ Bill và Melinda để phát triển ý tưởng có khả năng ứng dụng rộng rãi, nhất là ở những khu vực mà bệnh sốt rét đang hoành hành như châu Phi.
Một ý tưởng mới trong vật lý thực nghiệm đang hướng tới việc bảo vệ con người khỏi muỗi bằng một “bức tường” ánh sáng hồng ngoại vô hình. Người phát triển dự án là nhà vật lý học thực nghiệm Szabolcs Marka, người muốn tạo ra ranh giới giữa con người và những loài côn trùng thường xuất hiện quanh nơi ở. Nếu thành công, giải pháp này có thể mở thêm lựa chọn phòng tránh muỗi mà không cần tiêu diệt chúng.
Theo ý tưởng của Marka, ánh sáng có thể được sử dụng để dựng nên một bức tường ngăn cách giữa hai không gian, dù bức tường ấy không phải vật thể rắn. Muỗi sẽ bị giữ ở phía bên ngoài hàng rào ánh sáng, trong khi con người vẫn sinh hoạt bình thường ở khu vực được bảo vệ. Cách tiếp cận này đặc biệt đáng chú ý vì nó tập trung vào việc xua đuổi côn trùng thay vì tìm cách tiêu diệt trực tiếp.
Loài muỗi được quan tâm nhiều nhất trong dự án là Anopheles, nhóm muỗi có khả năng truyền bệnh sốt rét cho con người. Sốt rét vẫn là vấn đề nghiêm trọng tại nhiều khu vực, đặc biệt ở châu Phi, nơi nhu cầu bảo vệ cộng đồng khỏi muỗi truyền bệnh rất lớn. Vì vậy, một công nghệ có thể ngăn muỗi tiếp cận người dân sẽ sở hữu tiềm năng ứng dụng rộng rãi nếu được hoàn thiện.
Điểm lạ trong thử nghiệm nằm ở phản ứng của muỗi trước bức tường hồng ngoại, thay vì ở khả năng vật lý cản đường bay của chúng. Marka giải thích rằng muỗi có thể bay xuyên qua bức tường mà không bị đau, nhưng chúng vẫn không dám vượt qua ranh giới ánh sáng này. Hiện tượng ấy khiến công nghệ trở nên khác biệt, bởi hàng rào không cần gây thương tổn để tạo khoảng cách giữa người và côn trùng.
Cơ chế được mô tả khá đơn giản, khi một chùm laser chuẩn được chiếu theo hướng đã lựa chọn nhằm chặn đường muỗi bay vào nhà hoặc không gian cần bảo vệ. Người sử dụng có thể điều chỉnh hướng chiếu, đồng thời thay đổi hình dạng chùm sáng sao cho phù hợp với khu vực mong muốn. Nhờ khả năng điều chỉnh này, bức tường ánh sáng về lý thuyết có thể được bố trí linh hoạt thay vì chỉ tạo ra một đường chắn cố định.
Dự án không chỉ nhắm tới muỗi mà còn đề cập một số loài côn trùng phổ biến khác, trong đó có bướm và ong. Tuy nhiên, phần thông tin được nêu tập trung vào khả năng ngăn muỗi, nhất là muỗi Anopheles liên quan đến bệnh sốt rét. Việc mở rộng đối tượng ứng dụng cho thấy nhóm phát triển đang hình dung công nghệ như một hệ thống kiểm soát côn trùng trong nhiều không gian khác nhau.
Marka nhận khoản tài trợ 100.000 USD từ năm 2008 để phát triển ý tưởng sử dụng ánh sáng làm hàng rào bảo vệ. Sau đó, quỹ Bill và Melinda tài trợ thêm 1 triệu USD, giúp dự án có điều kiện tiếp tục hoàn thiện và hướng tới ứng dụng thực tế. Mức đầu tư này phản ánh sự quan tâm dành cho một giải pháp có thể hỗ trợ các khu vực đang phải đối mặt với bệnh sốt rét.
Nếu được triển khai hiệu quả, bức tường hồng ngoại có thể trở thành lớp bảo vệ bổ sung cho nhà ở hoặc những không gian cần hạn chế muỗi xâm nhập. Công nghệ này không thay thế ngay các biện pháp phòng chống hiện có, nhưng mở ra cách tiếp cận dựa trên việc điều khiển hành vi côn trùng bằng ánh sáng. Từ một chùm laser có thể điều chỉnh, dự án của Szabolcs Marka kỳ vọng tạo ra khoảng cách an toàn hơn giữa con người và những loài muỗi nguy hiểm.
