Bỏ qua điều hướng

Đứt 3 dây chằng, vượt hàng trăm cây số tìm lại bước đi

Đứt 3 dây chằng, vượt hàng trăm cây số tìm lại bước đi
Nguồn ảnh: Thanh Niên

Sau cú va chạm với xe máy, cẳng chân trái của chị O.K, 50 tuổi, lệch sang một bên, đầu gối sưng to và không thể gập duỗi. Vượt hàng trăm kilomet đến TP.HCM điều trị, người phụ nữ được phát hiện đứt 3 dây chằng khớp gối.

Bên ngoài không chảy máu, nhưng bên trong khớp gối tổn thương nặng

"Sau tai nạn, tôi rất hoang mang. Dù không có vết thương hở nhưng đầu gối đau dữ dội, chân lệch sang một bên, tôi không thể đứng lên hay đi lại. Điều tôi lo nhất là liệu mình có thể đi lại bình thường như trước hay không", chị O.K nhớ lại.

Nhận thấy tình trạng đau bất thường ở đầu gối, người nhà đưa chị O.K vượt hàng trăm kilomet đến Bệnh viện đa khoa quốc tế Nam Sài Gòn điều trị. Tại Khoa Cấp cứu, các bác sĩ ghi nhận khớp gối trái biến dạng và mất vững, nghi ngờ nhiều cấu trúc giữ vững đầu gối đã bị tổn thương.

"Nếu không được phẫu thuật điều trị sớm, người bệnh có nguy cơ mất vững khớp gối, dẫn đến đau mạn tính, trượt khớp, thoái hóa khớp gối sớm và hạn chế vận động suốt đời", bác sĩ chuyên khoa 1 Sơn Tấn Ngọc, phẫu thuật viên chính của ca mổ, chia sẻ.

Đứt 3 dây chằng, vượt hàng trăm cây số tìm lại bước đi - Ảnh 1.

Cẳng chân trái của người bệnh bị vẹo ngoài và lỏng lẻo vì đứt 3 dây chằng khớp gối sau tai nạn

Ảnh: BVCC

Phẫu thuật nội soi tái tạo 3 dây chằng chéo bằng gân tự thân

Trước chấn thương nghiêm trọng của người bệnh, ê kíp bác sĩ chuyên khoa 1 Sơn Tấn Ngọc và bác sĩ Hồ Chí Linh, Khoa Chấn thương chỉnh hình đã quyết định thực hiện phẫu thuật nội soi tái tạo toàn bộ 3 dây chằng khớp gối bị đứt.

Với sự hỗ trợ của hệ thống nội soi hiện đại, các bác sĩ từng bước tiếp cận và cắt lọc loại bỏ các mảnh dây chằng bị đứt, làm sạch ổ khớp bằng hệ thống bơm rửa chuyên dụng. Hai đầu chỗ bám dây chằng chéo trước và chéo sau được xử lý bằng lưỡi bào ổ khớp và dao đốt lưỡng cực sóng radio, giúp cắt chính xác mô bị tổn thương, cầm máu tốt hơn mà không làm tổn thương phần sụn xung quanh.

Đứt 3 dây chằng, vượt hàng trăm cây số tìm lại bước đi - Ảnh 2.

Phim X-quang sau phẫu thuật cho thấy các dây chằng mới bằng gân tự thân đã được phục hồi đúng hình thái giải phẫu, giữ lại khả năng vận động cho chị O.K

Ảnh: BVCC

Để tái tạo lại hệ thống 3 dây chằng này, các bác sĩ lấy gân cơ mác dài ở vùng cẳng chân của chính người bệnh làm mảnh ghép tự thân (gân cơ mác dài là một loại gân có độ bền và đàn hồi cao, phù hợp thay thế dây chằng tự nhiên). Các gân này được các bác sĩ tỉ mỉ tạo hình và khâu thành 3 mảnh ghép riêng biệt, tương ứng cho 3 dây chằng chéo trước (kích thước 8,5 x 60 mm), dây chằng chéo sau (8 x 70 mm) và dây chằng bên trong (5 x 100 mm).

Toàn bộ các mảnh ghép được đưa vào đúng vị trí giải phẫu ban đầu của từng dây chằng, sau đó cố định các đầu dây chằng bằng hệ thống vít và nút treo tự điều chỉnh - công nghệ tiên tiến giúp bác sĩ kiểm soát vị trí và độ căng của từng mảnh ghép trong quá trình phẫu thuật.

"Hồi sinh" khớp gối - lấy lại vận động sau chấn thương nặng

Sau hơn 3 giờ phẫu thuật, khớp gối của người bệnh được các bác sĩ tái tạo các dây chằng bị tổn thương theo vị trí giải phẫu, không ghi nhận bất kỳ biến chứng nghiêm trọng nào xảy ra. Chỉ sau 2 ngày, người bệnh bắt đầu tập luyện phục hồi chức năng, tập đứng, di chuyển với dụng cụ hỗ trợ theo phác đồ từ bác sĩ chuyên khoa vật lý trị liệu - phục hồi chức năng. Sau 1 tuần theo dõi vết mổ, chị được xuất viện về nước cùng gia đình.

Đứt 3 dây chằng, vượt hàng trăm cây số tìm lại bước đi - Ảnh 3.

Bác sĩ chuyên khoa 1 Sơn Tấn Ngọc kiểm tra khớp gối của người bệnh sau ca mổ

Ảnh: BVCC

Theo bác sĩ chuyên khoa 1 Sơn Tấn Ngọc, việc tái tạo đồng thời 3 dây chằng là thách thức lớn vì phải đảm bảo khớp gối sau phẫu thuật vẫn giữ được khả năng linh hoạt và độ vững để chịu tải trọng của cả cơ thể khi vận động. "Nếu dây chằng mới có độ căng quá mức, người bệnh có thể mất biên độ vận động khớp gối hoặc đau kéo dài sau mổ. Chúng tôi phải tính toán rất kỹ góc độ và lực kéo của từng dây chằng", bác sĩ Ngọc chia sẻ.

Đứt 3 dây chằng, vượt hàng trăm cây số tìm lại bước đi - Ảnh 4.

Người phụ nữ vui mừng vì có thể tự đứng dậy và đi lại sau tai nạn nghiêm trọng

Ảnh: BVCC

Ca mổ giúp người bệnh từng bước lấy lại khả năng vận động sau chấn thương nặng, đồng thời cho thấy vai trò của phẫu thuật tái tạo đa dây chằng, kết hợp phục hồi chức năng trong điều trị những trường hợp tổn thương khớp gối phức tạp.

Chủ động chăm sóc sức khỏe từ những dấu hiệu bất thường

Trường hợp của chị O.K cũng là lời nhắc về việc không nên chủ quan trước những chấn thương sau tai nạn, đặc biệt khi xuất hiện tình trạng đau, sưng, biến dạng hoặc hạn chế vận động. Việc thăm khám và đánh giá đúng mức độ tổn thương giúp người bệnh được tư vấn hướng điều trị phù hợp.

Sau một tai nạn, chị O.K không có vết thương hở hay chảy máu bên ngoài, nhưng đầu gối trái đau dữ dội, biến dạng và gần như mất hoàn toàn khả năng chịu lực. Chân chị lệch sang một bên, không thể đứng dậy hoặc đi lại, khiến người phụ nữ vô cùng hoang mang trước nguy cơ không thể trở lại cuộc sống bình thường. Nhận thấy cơn đau bất thường, gia đình đã đưa chị vượt hàng trăm kilomet đến Bệnh viện đa khoa quốc tế Nam Sài Gòn để được thăm khám và điều trị. Tại Khoa Cấp cứu, các bác sĩ ghi nhận khớp gối trái biến dạng, mất vững, đồng thời nghi ngờ nhiều cấu trúc quan trọng giúp giữ ổn định khớp đã bị tổn thương nghiêm trọng. Kết quả đánh giá cho thấy cẳng chân trái bị vẹo ngoài và lỏng lẻo, nguyên nhân là cả ba dây chằng khớp gối đã bị đứt sau tai nạn. Bác sĩ chuyên khoa 1 Sơn Tấn Ngọc cảnh báo, nếu không phẫu thuật sớm, người bệnh có thể đối mặt với đau mạn tính, trượt khớp, thoái hóa sớm và hạn chế vận động suốt đời. Trước tình trạng phức tạp, ê kíp bác sĩ chuyên khoa 1 Sơn Tấn Ngọc và bác sĩ Hồ Chí Linh, thuộc Khoa Chấn thương chỉnh hình, quyết định tái tạo đồng thời toàn bộ ba dây chằng bị đứt. Ca phẫu thuật được thực hiện bằng phương pháp nội soi, giúp bác sĩ tiếp cận tổn thương chính xác hơn, hạn chế xâm lấn và từng bước làm sạch ổ khớp. Các mảnh dây chằng đứt được cắt lọc, trong khi hệ thống bơm rửa chuyên dụng loại bỏ phần mô tổn thương khỏi vùng phẫu thuật. Tại vị trí bám của dây chằng chéo trước và dây chằng chéo sau, bác sĩ sử dụng lưỡi bào ổ khớp cùng dao đốt lưỡng cực sóng radio để xử lý mô hư hại. Kỹ thuật này giúp cắt lọc chính xác, kiểm soát chảy máu tốt hơn, đồng thời hạn chế ảnh hưởng đến phần sụn còn lành xung quanh. Mục tiêu quan trọng là khôi phục các dây chằng đúng vị trí giải phẫu ban đầu, qua đó giữ lại sự vững chắc và khả năng vận động cho khớp gối. Để tạo dây chằng mới, ê kíp lấy gân cơ mác dài ở vùng cẳng chân của chính người bệnh làm mảnh ghép tự thân, nhờ độ bền và tính đàn hồi phù hợp. Các bác sĩ tạo hình tỉ mỉ, sau đó khâu thành ba mảnh ghép riêng biệt tương ứng với ba dây chằng cần phục hồi. Kích thước các mảnh ghép lần lượt gồm dây chằng chéo trước 8,5 x 60 mm, dây chằng chéo sau 8 x 70 mm và dây chằng bên trong 5 x 100 mm. Sau khi được đưa vào đúng vị trí, các mảnh ghép được cố định bằng hệ thống vít và nút treo tự điều chỉnh, công nghệ hỗ trợ kiểm soát vị trí cùng độ căng trong lúc phẫu thuật. Việc tái tạo đồng thời ba dây chằng đòi hỏi bác sĩ tính toán cẩn thận, bởi khớp gối vừa phải đủ vững để chịu tải trọng cơ thể, vừa cần duy trì độ linh hoạt cần thiết. Nếu dây chằng mới bị căng quá mức, người bệnh có thể giảm biên độ vận động hoặc tiếp tục đau kéo dài sau ca mổ. Sau hơn ba giờ phẫu thuật, các dây chằng tổn thương được tái tạo theo đúng hình thái giải phẫu, không ghi nhận biến chứng nghiêm trọng. Chỉ hai ngày sau, chị O.K bắt đầu phục hồi chức năng, tập đứng và di chuyển với dụng cụ hỗ trợ theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa vật lý trị liệu, phục hồi chức năng. Sau một tuần theo dõi vết mổ, chị được xuất viện, trở về nước cùng gia đình trong niềm vui từng bước tìm lại khả năng vận động. Hình ảnh chị có thể tự đứng dậy và đi lại trở thành dấu mốc đáng nhớ sau chấn thương nặng, đồng thời cho thấy giá trị của phẫu thuật tái tạo đa dây chằng kết hợp phục hồi chức năng. Theo bác sĩ Sơn Tấn Ngọc, trường hợp này cũng nhắc mọi người không nên chủ quan sau tai nạn, nhất là khi đầu gối đau bất thường, biến dạng hoặc không thể chịu lực. Nguồn tin Thanh Niên khuyến cáo người bị chấn thương cần chủ động đi khám sớm, bởi tổn thương bên trong khớp có thể nghiêm trọng dù bên ngoài không xuất hiện vết thương rõ ràng.