Bỏ qua điều hướng
•

El Nino khiến thủy điện 'bốc hơi' 1,6 tỉ USD

El Nino khiến thủy điện 'bốc hơi' 1,6 tỉ USD
Nguồn ảnh: Thanh Niên

El Nino cường độ mạnh khiến nước về các hồ thủy điện giảm mạnh. Sản lượng thủy điện cả năm nay dự kiến thấp hơn năm 2025 khoảng 18,5 tỉ kWh, tương đương giá trị gần 1,6 tỉ USD.

Nước về hồ thủy điện chỉ đạt 80%

Sản lượng điện khai thác từ các hồ thủy điện năm 2026 sụt giảm mạnh do tác động của El Nino được lãnh đạo Cục Điện lực, Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO), thông tin tại hội nghị về phương thức vận hành hệ thống điện quốc gia và công tác đảm bảo cung ứng điện 2027 - 2028, do Bộ Công thương tổ chức ngày 7.11.

Thủy điện thất thu 1,6 tỉ USD do El Nino - Ảnh 1.

Nước về hồ giảm, lòng hồ thủy điện Đăk Mi 4 (Đà Nẵng) đang ở mực nước chết

ẢNH: MẠNH CƯỜNG

10 tháng qua, công tác cung ứng điện chịu tác động đồng thời của nhiều yếu tố bất lợi: khủng hoảng tại Trung Đông, xung đột tại Ukraine làm đứt gãy chuỗi cung ứng, đẩy giá năng lượng sơ cấp tăng rất cao, tác động lớn tới Việt Nam, quốc gia nhập khẩu ròng năng lượng sơ cấp với tỷ lệ xấp xỉ 44%. 

Trong tháng 4 - tháng 6, hệ thống điện phải chịu áp lực cùng lúc nắng nóng, gián đoạn nguồn cung nhiên liệu, biến động giá LNG và khó khăn về than nhập khẩu. Từ tháng 6 - tháng 9, thời tiết diễn biến cực đoan, xuất hiện nhiều đợt nắng nóng kéo dài. Đến tháng 10, nhiệt độ trung bình toàn quốc cao hơn trung bình nhiều năm, riêng miền Bắc cao hơn 2 tới 3 độ C, ở mức kỷ lục trong chuỗi quan trắc kể từ năm 1961. 

Đặc biệt, hiện tượng El Nino tác động từ nửa cuối tháng 10 khiến lượng nước về các hồ thủy điện chỉ còn khoảng 80% trung bình nhiều năm. Sản lượng thủy điện cả năm dự kiến thấp hơn năm 2025 khoảng 18,5 tỉ kWh. Nếu tính theo giá điện bình quân hiện nay, sản lượng thủy điện sụt giảm, tương đương số tiền gần 1,6 tỉ USD.

Đại diện Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho biết, 10 tháng qua, hệ thống điện đáp ứng mức tăng trưởng phụ tải cao. Dự báo, điện sản xuất và nhập khẩu toàn hệ thống năm nay ước đạt 356,2 tỉ kWh, tăng 10,3% so với năm 2025, cao hơn kịch bản cơ sở (tăng 8,5%) khoảng 6,2 tỉ kWh. Sản lượng điện thương phẩm tăng 9,84%, lần đầu tiên ở mức xấp xỉ tốc độ tăng trưởng GDP.

El Nino mạnh đến giữa năm 2027, thủy điện được 'nới' thời gian tích nước

Bộ Công thương nhận định, vận hành hệ thống điện năm 2027 tiếp tục đối mặt với nhiều thách thức đan xen, nhu cầu điện tiếp tục tăng khoảng 10% trên nền cao của năm 2026, các nguồn điện nền chưa kịp vào vận hành do cần thời gian đầu tư.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Bộ Công thương Lê Mạnh Hùng yêu cầu, trong mọi trường hợp, phải cung ứng đủ điện cho nhu cầu phát triển kinh tế và đời sống nhân dân. Theo đó, NSMO chủ trì, phối hợp Cục Điện lực tính toán mọi dự án nguồn, đề xuất cụ thể kịch bản cơ sở, kịch bản điều hành, kịch bản kiểm tra cho cao điểm mùa khô; dự báo nhu cầu, biểu đồ phụ tải; tính đủ khả dụng nguồn và các rủi ro, sự cố đồng thời, sự cố kép để bảo đảm vận hành hệ thống ổn định.

Trước dự báo, El Nino có thể kéo dài tới tháng 6.2027, diễn biến thủy văn phức tạp, thủy điện vừa phải bảo đảm an ninh năng lượng, vừa phải đáp ứng nhu cầu nước cho sản xuất nông nghiệp, sinh hoạt.

Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng giao NSMO, Cục Điện lực phối hợp các cơ quan chuyên môn của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các địa phương tích, giữ nước tới hết 31.3. Đây cũng là lần đầu tiên 2 bộ thống nhất cho các hồ thủy điện tiếp tục tích, giữ nước để dự phòng cho mùa khô năm tới.

Trong công điện ban hành hôm nay 7.11, yêu cầu 8 tỉnh, thành phố và 8 bộ ứng phó mưa lớn miền Trung từ ngày 8 - 11.11, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Nông nghiệp - Môi trường phối hợp Bộ Công thương tính toán phương án điều tiết, chỉ đạo vận hành các hồ chứa thủy lợi, thủy điện một cách khoa học, hợp lý. Công tác vận hành các hồ chứa vừa phải bảo đảm tuyệt đối an toàn công trình và hạ du, vừa tận dụng tích trữ, khai thác hiệu quả nguồn nước cho mùa khô năm 2017 để ứng phó El Nino cường độ mạnh kéo dài đến giữa năm 2027.

Hiện tượng El Nino cực đoan đang giáng đòn nặng nề lên nguồn cung năng lượng khi lưu lượng nước về các hồ thủy điện trên cả nước chỉ đạt khoảng 80% so với trung bình nhiều năm. Theo tính toán từ Cục Điện lực và NSMO, sản lượng khai thác thủy điện năm nay dự kiến sụt giảm 18,5 tỉ kWh so với năm 2025. Mức thâm hụt sản lượng nguồn điện giá rẻ này tương đương giá trị tổn thất kinh tế gần 1,6 tỉ USD theo biểu giá điện bình quân hiện hành. Khó khăn thủy văn diễn ra trong bối cảnh toàn hệ thống điện đối mặt sức ép kép từ biến động giá nhiên liệu sơ cấp toàn cầu và tăng trưởng phụ tải nội địa ở mức hai con số. Số liệu từ EVN cho thấy tổng sản lượng điện sản xuất và nhập khẩu cả năm ước đạt 356,2 tỉ kWh, tăng 10,3% so với năm trước và vượt kịch bản cơ sở hơn 6 tỉ kWh. Tình trạng nắng nóng kỷ lục cùng việc thiếu hụt nguồn nước khiến các hồ chứa lớn, điển hình như Đăk Mi 4, rơi vào mực nước chết ngay trước chu kỳ cao điểm. Trước dự báo El Nino kéo dài tới giữa năm 2027, Bộ Công thương đã chỉ đạo xây dựng kịch bản vận hành linh hoạt nhằm ngăn chặn nguy cơ thiếu điện diện rộng. Các cơ quan điều hành được giao nhiệm vụ phối hợp liên ngành để kéo dài thời gian tích trữ nước tại các hồ chứa đến hết ngày 31 tháng 3 năm tới. Giải pháp này nhằm tối ưu hóa dung tích trữ phục vụ kép cho an ninh năng lượng quốc gia và nhu cầu tưới tiêu nông nghiệp của các địa phương.
amung