Theo Trung tâm Bão Quốc gia Mỹ (NHC), trong những ngày đầu tháng 9, ba hệ thống Lowell, Karina và Marie lần lượt hoạt động tại khu vực trung và đông Thái Bình Dương.
Tuy nhiên, đến ngày 7/9, cường độ của các hệ thống đã thay đổi đáng kể: Lowell vẫn là bão cấp 3, Marie suy yếu thành bão nhiệt đới, còn Karina đã trở thành xoáy thuận hậu nhiệt đới.
Ảnh hưởng của El Nino khiến các cơn bão hình thành liên tục gây ảnh hưởng đến kinh tế-xã hội (Ảnh minh hoạ: Mico Medel).
Bão Lowell đang ở khu vực trung Thái Bình Dương, cách đảo Kauai của Hawaii khoảng 805km về phía tây nam. NHC cho biết bão có sức gió duy trì tối đa 195km/h, tương đương cấp 3 theo thang Saffir-Simpson, kèm gió giật mạnh hơn.
Bão được dự báo suy yếu nhưng vẫn có thể duy trì cường độ bão áp thấp nhiệt đới (hurricane) khi đi qua gần quần đảo Hawaii. NHC đã ban hành cảnh báo bão đối với Kauai và Niihau, đồng thời cảnh báo mưa lớn có thể gây lũ quét, sạt lở và sóng lớn nguy hiểm.
Trong khi đó, Karina đã suy yếu thành xoáy thuận hậu nhiệt đới với sức gió duy trì khoảng 75km/h. NHC đã phát bản tin cuối cùng về hệ thống này, dù Karina vẫn tạo ra gió mạnh trên biển.
Ở phía đông Thái Bình Dương, Marie hiện là bão nhiệt đới với sức gió duy trì khoảng 110km/h và được dự báo tiếp tục suy yếu trong những ngày tới.
Việc ba xoáy thuận cùng tồn tại ở khu vực trung và đông Thái Bình Dương là hiện tượng đáng chú ý. Một tình huống tương tự từng xảy ra năm 2015, khi Kilo, Ignacio và Jimena cùng hoạt động trong khu vực. Tuy nhiên, không thể quy sự hình thành của ba hệ thống này trực tiếp cho El Niño, bởi hoạt động của từng xoáy thuận còn phụ thuộc nhiều yếu tố khí quyển và đại dương.
El Niño đang mạnh lên
Theo Trung tâm Dự báo Khí hậu (CPC) thuộc NOAA, El Niño đang mạnh lên, với nhiệt độ mặt biển ở khu vực xích đạo phía đông Thái Bình Dương cao hơn trung bình trên 2°C. Trong tháng 7, các chỉ số Niño-3.4, Niño-3 và Niño-1+2 lần lượt ở mức +1,4°C, +1,7°C và +2,9°C.
NOAA dự báo El Niño tiếp tục mạnh lên đến cuối năm 2026, với xác suất trên 90% đạt mức rất mạnh trong mùa thu và mùa đông Bắc bán cầu 2026-2027. Trong giai đoạn tháng 10-12, xác suất RONI đạt từ +2,5°C trở lên là 69%. Đây là ngưỡng NOAA sử dụng để xác định một sự kiện có cường độ lịch sử khi so sánh với các El Niño từ năm 1950.
Dự báo RONI của NOAA cho giai đoạn tháng 10-12 có giá trị trung vị +2,66°C, với khoảng dự báo từ +1,95°C đến +3,37°C. Do đó, +2,66°C là giá trị trung vị của dự báo, không phải mức chắc chắn sẽ xảy ra.
El Niño hình thành từ sự tương tác giữa đại dương và khí quyển, làm thay đổi nhiệt độ mặt biển và hoàn lưu trên Thái Bình Dương. Sự suy yếu của gió mậu dịch là một trong những đặc điểm quan trọng của quá trình này, làm thay đổi sự phân bố nước ấm ở vùng nhiệt đới Thái Bình Dương.
Vì sao El Niño có thể làm Thái Bình Dương nhiều bão hơn?
El Niño không trực tiếp gây ra từng cơn bão, nhưng có thể tạo môi trường thuận lợi hơn cho xoáy thuận nhiệt đới ở trung và đông Thái Bình Dương. Ngược lại, tại Đại Tây Dương, El Niño thường làm tăng độ đứt gió theo chiều thẳng đứng, gây bất lợi cho sự hình thành và phát triển của bão.
Do đó, sự xuất hiện đồng thời của Lowell, Karina và Marie có thể diễn ra trong bối cảnh thuận lợi hơn cho hoạt động xoáy thuận ở Thái Bình Dương, nhưng không thể quy toàn bộ hiện tượng này cho El Niño.
NOAA hiện đánh giá mùa bão Đại Tây Dương năm 2026 có khả năng dưới mức trung bình cao nhất, với xác suất 75%; cơ quan này cho rằng El Niño là một trong những yếu tố làm giảm hoạt động bão.
Đến ngày 7/9, NHC không ghi nhận xoáy thuận nhiệt đới nào đang hoạt động tại Đại Tây Dương. Tuy nhiên, hoạt động bão còn phụ thuộc nhiều yếu tố khác như nhiệt độ mặt biển, độ ẩm và hoàn lưu khí quyển.
El Niño có thể tác động đến thời tiết toàn cầu
Ảnh hưởng của El Niño không giới hạn ở Thái Bình Dương. Những thay đổi trong hoàn lưu khí quyển có thể làm thay đổi mô hình nhiệt độ và lượng mưa ở nhiều khu vực trên thế giới.
Tuy nhiên, tác động mang tính xác suất và khác nhau theo từng khu vực, không phải cứ El Niño xuất hiện thì mọi nơi đều xảy ra cùng một kiểu thời tiết. NOAA cũng lưu ý cường độ El Niño không nhất thiết quyết định trực tiếp mức độ tác động tại từng khu vực.
NOAA hiện dự báo El Niño tiếp tục mạnh lên đến cuối năm 2026, nhưng chưa xác định một thời điểm cụ thể trong tháng 11 là đỉnh của hiện tượng. Bản ENSO Diagnostic Discussion mới nhất được phát hành ngày 13/8 và dự kiến cập nhật vào ngày 10/9.