Các dấu hiệu liên quan đến hiện tượng El Nino và tình trạng nước biển ấm lên ở khu vực nhiệt đới Đại Tây Dương có thể giúp cảnh báo sớm những đợt nắng nóng cực đoan tại lưu vực Amazon, thậm chí trước tới 7 tháng.
Đây là kết quả nghiên cứu mới của các nhà khoa học Australia và Brazil.
Theo nghiên cứu do các nhà khoa học thuộc Trung tâm Nghiên cứu về thời tiết thế kỷ 21 của Hội đồng Nghiên cứu Australia và Viện Nghiên cứu Không gian Quốc gia Brazil thực hiện, những thay đổi bất thường về nhiệt độ tại Thái Bình Dương và Đại Tây Dương có thể liên quan đến nguy cơ xảy ra các đợt nắng nóng và mưa cực đoan tại Amazon.
Kết quả cho thấy các đợt nắng nóng cực đoan tại Amazon có xu hướng xuất hiện sau khi xảy ra tình trạng ấm lên bất thường liên quan đến El Nino ở khu vực nhiệt đới Thái Bình Dương và nhiệt độ tăng tại một số khu vực ở Đại Tây Dương nhiệt đới.
Tín hiệu cảnh báo sớm rõ nhất được ghi nhận trong giai đoạn từ tháng 3-5. Khi đó, các đợt nắng nóng cực đoan trên phần lớn lưu vực Amazon có liên quan đến những điều kiện khí hậu đã xuất hiện từ 7 tháng trước. Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Earth's Future.
Các nhà khoa học cũng phát hiện khả năng dự báo sớm những thời điểm vừa nóng vừa khô, đặc biệt tại khu vực phía Bắc và vùng hạ lưu trung tâm Amazon. Tuy nhiên, khả năng dự báo yếu hơn đáng kể tại các khu vực khác.
Nhóm nghiên cứu sử dụng công nghệ học máy để phân tích mối liên hệ giữa các yếu tố khí hậu và những hiện tượng cực đoan xảy ra đồng thời, vốn khó dự báo hơn các hiện tượng riêng lẻ.
Theo các nhà khoa học, những đợt nóng và khô kết hợp có thể làm gia tăng nguy cơ cháy rừng, gây tổn hại hệ sinh thái, đe dọa sức khỏe con người, an ninh lương thực và nguồn nước.
Những hiện tượng này cũng làm suy yếu khả năng hấp thụ khí CO2 của rừng Amazon. Các đợt nóng và khô như vậy đang xảy ra thường xuyên và nghiêm trọng hơn, do đó việc có thêm cảnh báo sớm có thể giúp cộng đồng và chính quyền chủ động ứng phó với nguy cơ nắng nóng và hạn hán.
Nghiên cứu đã xác định được những khu vực và thời điểm mà các điều kiện khí hậu ở Thái Bình Dương và Đại Tây Dương có thể cung cấp tín hiệu cảnh báo sớm. Tuy nhiên, các nhà khoa học cho rằng cần nghiên cứu thêm để có thể chuyển những mối liên hệ này thành các hệ thống cảnh báo thực tế./.
(TTXVN/Vietnam+)