Wall Street Journal ngày 20/10 dẫn lời các quan chức Mỹ giấu tên và những người am hiểu vấn đề cho biết Elon Musk tuần trước ra lệnh áp trần tốc độ di chuyển đối với các thiết bị đầu cuối Starshield tại Ukraine, khiến một số UAV của Kiev không thể hoạt động hiệu quả. Starshield là hệ thống liên lạc bảo mật cao dành cho quân sự dựa trên nền tảng Starlink.
Musk và Tổng thống Mỹ Donald Trump đã trao đổi qua điện thoại về quyết định liên quan đến Starlink, ngay sau khi Ukraine tuyên bố dịch vụ bị hạn chế. Hai người cũng đã thảo luận vấn đề này trước khi quyết định hạn chế tốc độ kết nối được đưa ra, theo WSJ.
Musk, SpaceX và Nhà Trắng hiện chưa lên tiếng về thông tin này.
Elon Musk tại Nhà Trắng ngày 29/9. Ảnh: AFP
Ukraine sử dụng Starlink để liên lạc trên chiến trường và vận hành UAV. Giới chức Ukraine cho biết một số thiết bị đầu cuối Starlink và Starshield ngừng hoạt động nếu di chuyển quá tốc độ 160 km/h kể từ đêm 13/10, gây gián đoạn tác chiến của quân đội và buộc nhiều đơn vị đình chỉ nhiệm vụ. Động thái diễn ra không lâu sau khi ông Trump chỉ trích Ukraine và kêu gọi Kiev ngừng tấn công các nhà máy lọc dầu Nga.
Serhii Beskrestnov, cố vấn công nghệ của Tổng thống Ukraine, khẳng định hạn chế tốc độ với bộ thu phát Starlink đã ảnh hưởng tới các cuộc tập kích bằng UAV tầm trung và tầm xa. Khả năng phòng không cũng suy giảm đáng kể, vì nhiều drone đánh chặn tốc độ cao, được phát triển để đối phó máy bay không người lái phản lực Nga, cũng sử dụng thiết bị đầu cuối Starlink.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth hôm 20/10 nói rằng Lầu Năm Góc không chỉ đạo bất kỳ thay đổi nào đối với Starshield. Theo ông, Washington không thu hẹp khả năng tiếp cận mạng lưới vệ tinh Starlink của Ukraine, nhưng cho rằng vấn đề có thể nằm ở các điều khoản dịch vụ mà Kiev phải tuân thủ.
Lính pháo binh Ukraine lắp đặt ăng-ten Starlink gần tiền tuyến tỉnh Donetsk ngày 16/10. Ảnh: Reuters
Tổng thống Trump tuần trước cũng tuyên bố ông không yêu cầu áp đặt bất kỳ hạn chế nào đối với Starshield. "Không phải tôi. Và tôi cũng không nghĩ đó là Elon", ông Trump cho hay.
Trong khi đó, Musk khẳng định "mọi giới hạn về tốc độ hoặc mức độ sử dụng" hệ thống Starshield đều do quân đội Mỹ quyết định và thẩm quyền cuối cùng thuộc về Tổng thống.
Quan hệ giữa Washington và Kiev ngày càng căng thẳng trong những ngày gần đây. Ông Trump cho rằng Ukraine cần có lãnh đạo mới thay thế Tổng thống Volodymyr Zelensky, sau khi ông Zelensky chỉ trích thỏa thuận diesel giữa Mỹ và Nga.
Ông Zelensky, hiện ở Na Uy để gặp các đặc phái viên Mỹ nhằm tìm cách cải thiện quan hệ với Washington, hôm 20/10 cho biết đã trao đổi với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio về nhiều vấn đề, trong đó có "tình hình liên quan đến Starlink và Starshield".
Huyền Lê (Theo AFP, Reuters)