Thực hiện Nghị quyết 70-NQ/TW của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, Tổng công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC) đầu tư, nâng cấp lưới điện theo nhu cầu phát triển của các khu công nghiệp và khu vực thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI) tại 8 tỉnh, thành phố phía Nam. Hạ tầng điện được chuẩn bị từ sớm nhằm đáp ứng nhu cầu sản xuất, đồng thời đồng bộ với tiến độ thu hút đầu tư của từng địa phương.
EVNSPC hiện quản lý, phân phối điện tại 8 tỉnh, thành phố phía Nam, không gồm TP HCM. Khu vực này tập trung nhiều khu kinh tế, khu công nghiệp và doanh nghiệp FDI, trong đó có Tây Ninh, Đồng Nai. Khách hàng thuộc nhóm công nghiệp, xây dựng chiếm khoảng 55% tổng sản lượng điện tiêu thụ trên địa bàn do tổng công ty quản lý.
Theo ông Bùi Quốc Hoan, Phó tổng giám đốc EVNSPC, tổng công suất nguồn điện lắp đặt tại khu vực phía Nam, gồm điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ, điện gió, thủy điện, nhiệt điện và các nguồn khác, hiện gần 37.000 MW. Trong khi đó, công suất cực đại năm 2026 khoảng 22.000 MW. Ông cho biết khu vực còn dư địa nguồn để đáp ứng nhu cầu điện khi các khu công nghiệp thu hút thêm nhà đầu tư thứ cấp.
Ông Bùi Quốc Hoan, Phó tổng giám đốc EVNSPC. Ảnh: EVNSPC
Bên cạnh công suất, độ tin cậy của hệ thống cũng là yêu cầu quan trọng đối với hoạt động sản xuất. Lưới điện cấp cho các khu công nghiệp được thiết kế theo tiêu chí N-1, tức có nguồn hoặc phương án dự phòng khi một phần tử của hệ thống gặp sự cố. Tại các khu vực yêu cầu chất lượng điện cao, tiêu chí này còn được áp dụng ở cấp trung áp. EVNSPC đặt mục tiêu đến năm 2028 mở rộng tiêu chí N-1 trong cấp điện cho cả khách hàng sinh hoạt và doanh nghiệp.
Tại các địa phương có tốc độ tăng trưởng công nghiệp cao nhờ làn sóng chuyển dịch chuỗi cung ứng toàn cầu và công nghiệp phụ trợ công nghệ cao như Tây Ninh, hạ tầng điện liên tục được nâng cấp. Hiện trên địa bàn tỉnh Tây Ninh có mạng lưới điện 110kV gồm hơn 55 Trạm biến áp, với tổng dung lượng khoảng 5.413 MVA.
Nhằm đáp ứng kịp thời nhu cầu tăng trưởng phụ tải tại các khu vực tập trung nhiều khu công nghiệp, EVNSPC đã chủ động đầu tư, nâng cấp lưới điện. Tại xã Cần Giuộc, tỉnh Tây Ninh - nơi tập trung 5 khu công nghiệp với gần 500 doanh nghiệp, nhu cầu điện phục vụ sản xuất ngày càng lớn. Trước áp lực tăng trưởng của phụ tải, trạm biến áp 110kV Cần Giuộc trước đây chỉ có một máy biến áp công suất 63MVA, được ngành điện đầu tư thêm máy biến áp T2, đưa vào vận hành ngày 23/8. Máy biến áp góp phần nâng khả năng cấp điện cho các khu công nghiệp và khu vực lân cận Cần Đước, Cần Giuộc; đồng thời đáp ứng tiêu chí N-1 trong vận hành.
Trạm biến áp 110kV Cần Giuộc (tỉnh Tây Ninh) vừa được nâng công suất, lắp đặt thêm máy biến áp T2. Ảnh: EVNSPC
Ông Trần Duy Vũ, Phó tổng giám đốc Công ty cổ phần Kizuna JV, cho biết hơn 80% doanh nghiệp tại Kizuna là nhà đầu tư nước ngoài hoạt động trong công nghệ cao, điện tử và chế biến thực phẩm. Theo ông, nguồn điện ổn định là điều kiện quan trọng để duy trì sản xuất tại khu công nghiệp.
Theo ông Vũ, ngay từ khi đi vào hoạt động, công ty đã nhận được sự hỗ trợ từ EVNSPC, Công ty Điện lực Tây Ninh và Điện lực Cần Giuộc trong việc cung cấp hai nguồn điện lưới độc lập cho khu công nghiệp. Trong quá trình cấp điện, ngành điện phối hợp cảnh báo, bảo trì để hệ thống vận hành ổn định. Điều này giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong kế hoạch duy trì sản xuất và mở rộng đầu tư.
Điện cấp cho các khu công nghiệp đảm bảo tiêu chí N-1. Ảnh: EVNSPC
Tại Khu công nghiệp Tân Kim mở rộng, ông Nguyễn Văn Bảnh, Phó giám đốc Công ty cổ phần Khai thác và Quản lý Khu công nghiệp Đặng Huỳnh, cho biết sản lượng điện hằng năm tăng bình quân hơn 10%. Đơn vị quản lý khu công nghiệp phối hợp với ngành điện dự báo nhu cầu công suất để xây dựng phương án đầu tư phù hợp. Việc bổ sung đường dây trung thế mới gần đây góp phần đáp ứng nhu cầu sử dụng điện khi khu công nghiệp lấp đầy diện tích cho thuê.
Đồng Nai cũng là địa bàn có nhu cầu điện công nghiệp lớn, với hơn 30 khu công nghiệp đang hoạt động. Lưới điện 110 kV tại địa phương gồm hơn 58 trạm biến áp, tổng dung lượng trên 6.179 MVA, phục vụ các doanh nghiệp công nghiệp nặng và tổ hợp sản xuất quy mô lớn.
Công ty Cổ phần Thép Nhà Bè - VNSTEEL (TP Đồng Nai) vừa khởi công dự án bổ sung công đoạn luyện phôi thép công suất 150.000 tấn sản phẩm một năm với tổng mức đầu tư 450 tỷ đồng. Dây chuyền mới đặt yêu cầu về nguồn điện ổn định và chất lượng phù hợp. Để đáp ứng nhu cầu này, EVNSPC dự kiến đầu tư trạm biến áp 110 kV thép Nhà Bè, quy mô 2x40 MVA. Giai đoạn đầu, công trình lắp một máy biến áp 40 MVA và chuẩn bị sẵn móng cho máy thứ hai khi phụ tải tăng. Dự án cũng gồm đường dây đấu nối hai mạch tại Khu công nghiệp Nhơn Trạch II - Nhơn Phú, đấu nối chuyển tiếp trên đường dây 110 kV Long Thành 2 - Hyosung 2 hiện hữu.
EVNSPC luôn phối hợp chặt chẽ với các chủ đầu tư, doanh nghiệp trong quá trình cung cấp điện. Ảnh: EVNSPC
Theo EVNSPC, hạng mục này phục vụ riêng nhu cầu của dự án luyện phôi, đồng thời góp phần nâng độ tin cậy cấp điện cho Khu công nghiệp Nhơn Trạch II - Nhơn Phú trong những năm tới. Cách tổ chức đầu tư theo dự báo phụ tải giúp hệ thống có dư địa đáp ứng nhu cầu tăng trưởng, thay vì chờ đến khi nhu cầu điện tăng cao mới bổ sung hạ tầng.
Trên địa bàn do EVNSPC quản lý, nhiều khu công nghiệp đang mở rộng hoặc chuẩn bị vận hành. Tổng công ty cho biết đã làm việc với chủ đầu tư khu công nghiệp và chính quyền địa phương để cập nhật nhu cầu, điều chỉnh quy hoạch khi cần và chuẩn bị các công trình điện theo tiến độ thu hút đầu tư. Một số dự án lưới điện được triển khai, hướng tới vận hành trong năm 2027, phục vụ các khu công nghiệp Bàu Cạn - Tân Hiệp, Xuân Quế - Sông Nhạn, Long Đức 3 tại Đồng Nai và Khu công nghiệp Phước Đông tại Tây Ninh. Các dự án này cũng tính đến nhu cầu phát triển sau khi sân bay Long Thành đi vào hoạt động.
Song, đầu tư lưới điện cho khu công nghiệp vẫn phụ thuộc vào tiến độ giải phóng mặt bằng, thủ tục phê duyệt, chấp thuận chủ trương đầu tư và bàn giao mặt bằng nội bộ. Tiến độ xây dựng lưới điện, phát triển khu công nghiệp và thu hút nhà đầu tư thứ cấp nếu không đồng bộ có thể dẫn đến tình trạng công trình hoàn thành nhưng chưa có phụ tải, hoặc nhu cầu điện tăng nhanh khi đường dây ngoài hàng rào chưa kịp hoàn thiện.
Vì vậy, EVNSPC cho rằng chính quyền địa phương, ngành điện và chủ đầu tư khu công nghiệp cần phối hợp ngay từ giai đoạn quy hoạch. Việc xác định sớm nhu cầu, mặt bằng và tiến độ triển khai có thể giúp các công trình đáp ứng yêu cầu pháp lý, giảm chậm trễ và nâng hiệu quả đầu tư hạ tầng điện.
Hoàng Đan