Fed tăng lãi suất lần đầu từ 2023, ông Trump lập tức phản ứng

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất lần đầu tiên kể từ năm 2023, đi ngược lời kêu gọi cắt giảm mạnh chi phí vay của Tổng thống Donald Trump, trong bối cảnh lạm phát vẫn cao hơn đáng kể so với mục tiêu.

Ủy ban Thị trường mở liên bang (FOMC) ngày 16.9 nhất trí nâng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm, đưa biên độ lãi suất chuẩn lên 3,75 - 4%.

Chủ tịch Fed Kevin Warsh, người được ông Trump bổ nhiệm hồi đầu năm, thừa nhận đây là một quyết định "nghiêm trọng" nhưng cần thiết. "Sự thật hiển nhiên là lạm phát đang quá cao và đã ở mức cao trong thời gian quá dài", theo AFP dẫn lời ông Warsh phát biểu tại cuộc họp báo sau quyết định.

Đợt tăng lãi suất này có thể chưa phải lần cuối trong năm. Theo bản Tóm tắt dự báo kinh tế (SEP), phần lớn các quan chức Fed cho rằng ít nhất một đợt tăng nữa có thể cần thiết trước cuối năm nếu áp lực giá cả không hạ nhiệt.

Fed đã giữ nguyên lãi suất kể từ tháng 1 để đánh giá tác động của giá năng lượng tăng do chiến sự tại Iran, chính sách thuế quan của chính quyền ông Trump và các áp lực giá cả khác trong nền kinh tế.

Tuy nhiên, từ tháng 7, ngày càng nhiều quan chức Fed cho rằng chính sách tiền tệ cần được thắt chặt hơn khi lạm phát tiếp tục dai dẳng. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 8 tăng 3,4% so với cùng kỳ năm trước, không đổi so với tháng 7 nhưng vẫn cao hơn đáng kể mục tiêu lạm phát dài hạn 2% của Fed.

"Áp lực giá cả vẫn quá cao và kéo dài đến mức các nhà hoạch định chính sách không thể phớt lờ, trong khi nền kinh tế và thị trường lao động vẫn đủ mạnh để chịu được chính sách thắt chặt hơn", bà Diane Swonk, chuyên gia kinh tế trưởng tại Công ty kiểm toán KPMG (Hà Lan), nhận định.

Trong dự báo mới nhất, Fed nâng ước tính chỉ số giá tiêu dùng cá nhân (PCE) cuối năm thêm 0,1 điểm phần trăm, lên 3,7%. Dự báo tăng trưởng GDP cũng được nâng nhẹ lên 2,3%.

Ông Warsh cho rằng sức chống chịu của nền kinh tế Mỹ cho thấy nền kinh tế vẫn có khả năng thích ứng với điều kiện tài chính chặt chẽ hơn.

Tổng thống Trump ngay sau đó phản ứng gay gắt, tiếp tục yêu cầu Fed hạ lãi suất "ngay lập tức". "Lãi suất ở Mỹ nên ở mức 1% hoặc thấp hơn, bởi chúng ta có hệ thống tín dụng tốt nhất thế giới. Hãy giảm lãi suất cho toàn nước Mỹ, và nhanh chóng", ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.

Đây là một trong những lần ông Trump công khai gây sức ép mạnh nhất lên ông Warsh kể từ khi lựa chọn ông thay thế cựu Chủ tịch Fed Jerome Powell.

Thời gian qua, Tổng thống Mỹ nhiều lần kêu gọi giảm mạnh lãi suất, đồng thời cho rằng chi phí vay cao đang gây bất lợi cho nền kinh tế. Ông cũng liên hệ vấn đề lãi suất với thâm hụt thương mại của Mỹ và từng đe dọa áp dụng các biện pháp thương mại mạnh hơn đối với những nước mà Washington chịu thâm hụt lớn.

Quyết định của Fed được đưa ra trong lúc kinh tế trở thành vấn đề nổi bật trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ.

Thẩm phán Mỹ hoãn thi hành chính sách siết thời gian lưu trú của du học sinh

Cục Dự trữ liên bang Mỹ ngày 16.9 nhất trí nâng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm, đưa biên độ lãi suất chuẩn lên 3,75 đến 4%, đánh dấu lần tăng đầu tiên kể từ năm 2023. Quyết định cho thấy kiểm soát lạm phát vẫn là ưu tiên của Fed, dù Tổng thống Donald Trump liên tục yêu cầu giảm mạnh chi phí vay để hỗ trợ nền kinh tế. Chủ tịch Fed Kevin Warsh, người được ông Trump bổ nhiệm hồi đầu năm, thừa nhận đây là quyết định nghiêm trọng nhưng cần thiết khi lạm phát đã duy trì ở mức quá cao trong thời gian dài. CPI tháng 8 tăng 3,4% so với cùng kỳ năm trước, không đổi so với tháng 7 và vẫn vượt đáng kể mục tiêu dài hạn 2% của Fed. Theo chuyên gia kinh tế trưởng KPMG Diane Swonk, sức mạnh của nền kinh tế và thị trường lao động tạo dư địa để các nhà hoạch định chính sách tiếp tục thắt chặt tiền tệ. Fed đồng thời nâng dự báo PCE cuối năm thêm 0,1 điểm phần trăm, lên 3,7%, trong khi ước tính tăng trưởng GDP được điều chỉnh nhẹ lên 2,3%. Các dự báo này phản ánh một nền kinh tế còn sức chống chịu, nhưng cũng cho thấy áp lực giá từ năng lượng, chiến sự tại Iran và chính sách thuế quan chưa được hóa giải. Phần lớn quan chức Fed vì thế để ngỏ khả năng tăng lãi suất ít nhất một lần nữa trước cuối năm nếu lạm phát không hạ nhiệt. Phản ứng ngay sau quyết định, ông Trump yêu cầu Fed hạ lãi suất lập tức và cho rằng mức phù hợp nên là 1% hoặc thấp hơn. Sức ép công khai lên ông Warsh làm nổi bật khoảng cách giữa mục tiêu chính trị về tăng trưởng, chi phí vay với nhiệm vụ ổn định giá cả của ngân hàng trung ương. Khi kinh tế trở thành vấn đề trọng tâm trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, đường hướng lãi suất của Fed không chỉ tác động tới tín dụng và đầu tư mà còn tiếp tục là tâm điểm tranh luận chính sách tại Washington.